



<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</title>
	<atom:link href="http://doctorkarapetyan.am/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://doctorkarapetyan.am</link>
	<description>Non traditional medicine by manual therapy, medical massage,  massage,  acupressure massage,  osteochondrosis,  radiculitis,  scoliosis,  Kyphosis Yerevan,  Armenia</description>
	<lastBuildDate>Sat, 26 Aug 2017 01:02:39 +0000</lastBuildDate>
	<language>ru</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	<generator>http://wordpress.org/?v=3.3</generator>
		<item>
		<title>0 &#8250; Հարցազրույց</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b0%d5%a1%d6%80%d6%81%d5%a1%d5%a6%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b5%d6%81/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b0%d5%a1%d6%80%d6%81%d5%a1%d5%a6%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b5%d6%81/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 10 Apr 2017 06:42:46 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Статьи]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://doctorkarapetyan.am/auto-draft/</guid>
		<description><![CDATA[«Նույնիսկ նույն ծառի տերևներն են տարբեր, ինչպե՞ս կարող են մարդկային օրգանիզմները միանման լինել» «Նույնիսկ նույն ծառի տերևներն են տարբեր, ինչպե՞ս կարող են մարդկային օրգանիզմները միանման լինել» Համացանցում կարելի [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>«Նույնիսկ նույն ծառի տերևներն են տարբեր, ինչպե՞ս կարող են մարդկային օրգանիզմները միանման լինել»<br />
«Նույնիսկ նույն ծառի տերևներն են տարբեր, ինչպե՞ս կարող են մարդկային օրգանիզմները միանման լինել»</p>
<p>Համացանցում կարելի է հանդիպել մարդու քաշը նվազեցնող տարատեսակ դիետաների: Որքա՞ն է անվտանգ առանց մասնագետի խորհրդատվության այս կամ այն բաղադրատոմսից օգտվելը: Այս հարցի շուրջ ներկայացնում ենք ֆիզիոթերապևտ-մանուալիստ, ակադեմիկոս ԳԱԳԻԿ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ պարզաբանումները:<br />
ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՇԱՏ ՑՈՒՑՈՒՄՆԵՐ ՀՐԱՄՑՎՈՒՄ ԵՆ ՍԵՓԱԿԱՆ ՇԱՀԵՐԻՑ ԵԼՆԵԼՈՎ</p>
<p>Բաղադրատոմսերից օգտվելիս պետք է շատ զգույշ լինել և իմանալ, որ բժշկական ցուցումներից շատերը մարդկանց հրամցվում են սեփական շահերից ելնելով: «Սթրես` առանց դիսթրեսի» գրքի հեղինակ, ականավոր գիտնական Սելյեին առաջարկում են մեկ միլիոնի դիմաց հեռուստատեսային եթերի ժամանակ ասել՝ պաղպաղակը մարդուն ազատում է սթրեսից: Նա նշում է նաև, թե որ ընկերության պաղպաղակն է առավել արդյունավետ: Սելյեի ասածի մեջ կա 20 տոկոս ճշմարտություն: Պաղպաղակը սառն է, իսկ սառը սթափեցնող հատկություն ունի: Պատահական չէ, որ երբ մարդը վախենում է, սառը ջուր են տալիս: Այսպիսով, հրամցվող նյութերը կարող են զուտ գովազդ լինել. կազմակերպություններից մեկը վճարում է, որ ասեն` սուրճը վնաս է առողջությանը, մյուսը վճարում է, որ խոսեն սուրճի օգտակարության մասին:<br />
ՕՐԳԱՆԻԶՄԻ ԱՌԱՋԻՆ ԹՇՆԱՄԻՆ ՀԻՊՈԴԻՆԱՄԻԱՆ Է</p>
<p>Դիետա ասվածը հարաբերական է, այն չի կարող օգտակար լինել բոլորին: Մեկին շագանակը օգտակար է, մյուսին արգելվում է: Նույնիսկ նույն ծառի տերևներն են տարբեր, ինչպե՞ս կարող են մարդկային օրգանիզմները միանման լինել:<br />
Եթե մարդը մտածում է, որ չուտելով կարող է նիհարել, չարաչար սխալվում է. նիհարելու համար համակարգված աշխատանք է պետք: Նախ՝ պետք հետևել շարժումներին, օրգանիզմի առաջին թշնամին հիպոդինամիան է` շարժումների սահմանափակությունը: Պարզ թվաբանություն է. եթե ընդունած կալորիան չի ծախսվում, կուտակվում է օրգանիզմում:<br />
Անհրաժեշտ է զբաղվել մարմնամարզությամբ, քայլել, վազել, լողալ: Բնությունը մարդուն ֆիզիկական որակներով և էներգիայի մեծ պաշարով է օժտել` հիմքում դնելով «շարժումը կյանք է, կյանքը` շարժում» մեխանիզմը:<br />
ԱՆՀՐԱԺԵՇՏ Է ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԵՎ ԴԻՖԵՐԵՆՑՎԱԾ ՄՈՏԵՑՈՒՄ</p>
<p>Ես չեմ տեսել գեր կին, որ ասի` ուտում եմ, գիրանում եմ: Հիմնականում ասում են` բան չեմ ուտում: Իսկ այդ «բան չեմ ուտում»-ը շատ հարաբերական է: Նայած թե որ չափաբաժինն է քիչ իրենց համար: Դիետա նշանակելիս պետք է հաշվի առնել օրգանիզմի առանձնահատկությունները, առկա հիվանդությունները, հետազոտության ընդհանուր արդյունքները, ապրելակերպը, սնվելու կարգը, շարժողական ռեժիմը: Յուրաքանչյուր մոտեցում պետք է լինի անհատական և դիֆերենցված:<br />
ՄԻՇՏ ՇԱՏ ԱՎԵԼԻ ԴԺՎԱՐ Է ՀԵՏԴԱՐՁԻ ՃԱՆԱՊԱՐՀԸ</p>
<p>Գիրությունը երբեմն պայմանավորված է առողջական խնդիրներով: Եթե օրգանիզմում կան անոմալիաներ, պետք է բուժել հիվանդութունը, ոչ թե նիհարելու փորձեր անել: Պատկերացրեք` ավելորդ քաշ նշանակում է ունենալ ավելորդ ծանրություն, որը 36,6 ջերմաստիճանով ապահովելու համար պետք է լրացուցիչ էներգիա, սրտի ավելի զարկեր: Ի վերջո, հենաշարժողական ապարատի վրա մեծ ծանրություն է ընկնում: Օրինակ, եթե մեքենայի տարողությունը մեկ տոննա է, երկու տոննան ինչպե՞ս պետք է տանի: Քաշի ամենափոքր տատանման դեպքում պետք է դիմել մասնագետի օգնությանը: Պետք է գիտակցել, որ օրգանիզմի համար միշտ շատ ավելի դժվար է հետդարձի ճանապարհը: Իհարկե, կա վիրահատական ճանապարհ` ճարպերի հեռացում, ինչը շատ ռիսկային է: Քաշի կտրուկ տատանումը մեծ սթրես է օրգանիզմի համար:<br />
ԳԻՇԵՐԸ ՕՐԳԱՆԻԶՄԸ ՀԱՆԳՍՏԱՆՈՒՄ Է</p>
<p>Երեկոյան ժամերին ուտելը գիրացնում է: Գիշերը օրգանիզմը հանգստանում է, վերականգնվում, ազատվում թույներից, վնասակար բակտերիաներից: Մութն ընկավ, բնությունը քուն է մտնում: Մարդը բնության մասնիկն է: Ոմանք ուշ ժամին ուտելը կապում են ուշ քնելու հետ: Եթե քնելու ժամին մարդը մեկ այլ գործողություն է անում, նա բնությանը դեմ է գնում ու չի կարող երկար դիմանալ: Ի հայտ կգան ընդհանուր թուլություն, հյուծվածություն ու նյարդային դասի խնդիրներ: Առողջ ապրելակերպի կանոններից մեկը բնության հետ համահունչ ապրելն է:<br />
ՄԱՐԴԸ ԿՈՐՑՆՈՒՄ Է ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆԸ ՍԽԱԼ ՍՆՎԵԼՈՒ ՀԵՏԵՎԱՆՔՈՎ</p>
<p>Ասում են` խնձորը նիհարեցնում է: Բայց պետք է իմանալ` ինչքան ու երբ ուտել: Խնձորը, առհասարակ, մրգերը, բանջարեղենը նույնպես կալորիա ունեն և կարող են վերածվել ճարպի, հակառակ դեպքում ոչխարը դմակ չէր ունենա, որովհետև միայն խոտ է ուտում: Այսպիսով, սնվելու տարրական կուլտուրա պետք է ունենալ: Մարդը կորցնում է առողջությունը սխալ սնվելու հետևանքով: Պետք է զգաս օրգանիզմի «ձայնը», զգացողությունդ փորձես. ասենք, եթե երեք բաժին խաշ կերա, ի՞նչ զգացի, երեք օր տանջվեցի:</p>
<p>Պետք է իմանալ, որ միրգն առանձին ատրիբուտ է, ճաշելիս անթույլատրելի է միրգ ուտելը, մրգահյութ, ջուր օգտագործելը: Մեկ օրում տարբեր տեսակի մսեղեն չի կարելի օգտագործել: Օրինակ, հայկական հարսանիքների ուտեստների բազմազանությունը մարդուն թունավորում է (ես փողոցում տեսնում եմ մարդուն, դեմքի գունատությունից կարող եմ ասել, որ հարսանիքի է մասնակցել):<br />
Ոմանք ուտում են զայրույթի պահին` իբր հանգստացնելու համար նյարդերը: Նախ` ուժեղ էմոցիաների ժամանակ չի կարելի ուտել: Բացի այդ, ուտելը սթրեսը հաղթահարելու միջոց չէ: Ճիշտ սննդակարգով միայն կարող ես առողջ ապրել:<br />
ՍՆՎԵԼՈՒ ԿՈՒԼՏՈՒՐԱՆ ՊԵՏՔ Է ՍՈՎՈՐԵՑՆԵԼ ԾՆՎԱԾ ՕՐԻՑ</p>
<p>Նոր ծնված երեխայի համար սնվելու հատուկ ժամեր են սահմանված, ինչը նպաստում է երեխայի կանոնավոր աճին: Երբ արդեն ծնողի հայեցողությանն են թողնում, անկանոն, երբեմն նաև ստիպողաբար կերակրում են` վնասելով երեխայի առողջությունը: Սնվելու կուլտուրան պետք է սովորեցնել ծնված օրից:<br />
Ասում են` «ինչպես ուտում ես, այդպիսին ես» կամ «քո հիվանդությունը նման է քեզ»: Հիվանդությունը տգիտության, սխալ ապրելակերպի հետևանք է: Ճապոնացիների համոզմամբ` մարդն ապրում է ի վերուստ իրեն տրված կյանքի կեսը: Այսպիսով, երկարակյաց լինելու համար հարկ է սովորել մարմինը կառավարելու արվեստը:</p>
<p>Պատրաստեց<br />
Արմինե ՍԱՐԳՍՅԱՆԸ</p>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/%d5%b0%d5%a1%d6%80%d6%81%d5%a1%d5%a6%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b5%d6%81/?lang=ru"> Հարցազրույց</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Апрель 10, 2017 10:42</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b0%d5%a1%d6%80%d6%81%d5%a1%d5%a6%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b5%d6%81/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; Սեր և խռովք</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/%d5%bd%d5%a5%d6%80-%d6%87-%d5%ad%d5%bc%d5%b8%d5%be%d6%84-344/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/%d5%bd%d5%a5%d6%80-%d6%87-%d5%ad%d5%bc%d5%b8%d5%be%d6%84-344/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 10 Sep 2014 17:20:55 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Поэзия]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://doctorkarapetyan.am/auto-draft/</guid>
		<description><![CDATA[Իսկական սերը կարծես ուրվականի հայտնություն լինի. բոլորը խոսում են նրանից . բայց քչերն են տեսել : Ֆրանսուա դը Լարոշֆուկո &#160; Սրտի խոսք ԲԱՆԱՍՏԵՂԾԻՆ ՍԻՐՈՎ ԼԵՑՈՒՆ “ԱՆԱՆՈՒՆ ՕՐԵՐԸ” Կիւմրեցի [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="padding-left: 90px;" align="right"><strong><em><a rel="slb_group[491] slb slb_internal" href="http://doctorkarapetyan.am/wp-content/uploads/001.jpg"><img src="http://doctorkarapetyan.am/wp-content/uploads/001.jpg" title="001" class="alignleft  wp-image-839" height="195" width="135" /></a></em></strong></p>
<p align="right"><strong><em>Իսկական </em></strong><strong></strong><strong><em>սերը </em></strong><strong></strong><strong><em>կարծես </em></strong><strong></strong><strong><em>ուրվականի</em></strong></p>
<p align="right"><strong><em>հայտնություն </em></strong><strong></strong><strong><em>լինի</em></strong><strong><em>.</em></strong></p>
<p align="right"><strong><em>բոլորը</em></strong><strong></strong><strong><em> խոսում </em></strong><strong></strong><strong></strong><strong><em>են </em></strong><strong></strong><strong><em>նրանից</em></strong><strong><em> .</em></strong></p>
<p align="right"><strong><em>բայց</em></strong><strong></strong><strong><em> քչերն </em></strong><strong></strong><strong><em>են </em></strong><strong></strong><strong><em>տեսել</em></strong><strong><em> :</em></strong></p>
<p style="text-align: right;"><strong><em><span style="text-decoration: underline;">Ֆրանսուա դը Լարոշֆուկո</span></em></strong></p>
<p>&nbsp;<br />
<iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/jtgUIZ-L_64" frameborder="0" allowfullscreen></iframe></p>
<p style="text-align: center;"><strong>Սրտի խոսք</strong></p>
<p align="center"><strong>ԲԱՆԱՍՏԵՂԾԻՆ ՍԻՐՈՎ ԼԵՑՈՒՆ “ԱՆԱՆՈՒՆ ՕՐԵՐԸ”</strong></p>
<p align="justify">Կիւմրեցի բանաստեղծ ու բժիշկ Գագիկ Կարապետեան նախ ապրեցաւ Կիւմրիւի երկրաշարժը, իրական դժոխքը, որ իր մէջ պայթեցուց ըմբոսութիւն, բնական աղէտներով զարնուած մարդկութեան նկատմամբ ջերմ հոգածութիւն, համամարդկային սէր : Բժիշկ, գիտնական էր: Փաթթեց վիրաւոր մարդուն մարմնական վէրքերը: Բայց նաեւ էր բանաստեղծ: Ուզեց փաթթել մարդուն հոգեկան վէրքերը: Այս բոլորէն ծնունդ առավւ իր անդրանիկ ժողովածուն, «Դժոխք»ը: Այդ մեկը յուշարձան մըն էր այն տխուր երկրաշարժի զոհերուն համար, որոնք յավերժօրեն անմոռանալի պիտի մնային ո´չ միայն կիւմրեցի բանաստեղծ-բժիշկին համար, այլ նաև համայն հայ ժողովուրդին համար: Բայց հիմա ատենն է որ դժոխքին յաջորդէ սէրը, սիրելու երջանկութիւնը, սիրոյ մէջ երջանկանալու բախտաւորութիւնը: Որ բանաստեղծն է որ իր սիրտը լայն պիտի չբանայ սիրոյ տաքուկ զգացումին: Բանաստեղծ Գագիկ Կարապետեանն ալ բացավ իր սիրտը: Իր լայն սիրտը: Եւ զայն լեցուց հազարումէկ սէրերով: Զայն լեցուց միակ սիրականով մը, որ հազարումեկ դեմքեր ունէր: Միայն թէ իրական սէրը միայն սէր չէ, այլ է նաեւ խռովք: Երբեմն տառապանք: Երբեմն յուսախաբութիւն: Երբեմն նոր յոյս: Նոր միացում: Յետոյ դարձեալ բաժանում: Թերևս նոր ու երկրորդ «դժոխք» մը: Եւ այս բոլորէն այս անգամ ծնունդ կ’առնե բանաստեղծ բժիշկին նոր հավաքածոն. « Սեր եւ խռովք»: Սքանչելի նոր յուշարձան, որ այս անգամ կը բարձրանայ սիրոյ երկրաշարժի համար: Որովհետև բանաստեղծը արդեն կ’ըսե առաջին էջէն. «Ես մի բառ եմ» : Եւ այդ մեկ բառը ուրիշ բան չէ եթե ոչ «սէր»: Սեր` սիրականի նկատմամբ: Ամբողջ հաւաքածոն լեցուն է սիրոյ տաղերով: Եվ բոլորին մէջ ներկա է այն նույն սիրականը, որ մերթ պիտի գայ, մերթ պիտի երջանկացնէ, մերթ պիտի ձանձրանայ, մերթ պիտի հեռանայ անվերադարձ կերպով: Ու այս յավերժական հանդիպումներն ու բաժանումները պիտի հրահրեն բանաստեղծին հոգին:</p>
<p align="justify"><strong><em>«</em></strong><strong><em>Դու ուշանում ես</em></strong><strong><em>»</em></strong><strong><em>:</em></strong></p>
<p>Արդարեւ, պիտի գա՞յ սիրականը: Դեռ որքան պիտի ուշանայ: Ահաւասիկ, ինքն է որ կ’ըսէ. <strong><em>Իմ հոգու լոյսը մարում է հանդարտ,</em></strong> <strong><em>Դու ուշանում ես:</em></strong></p>
<p align="justify">Բանաստեղծը պատրաստ է բանալու իր սիրտը: Կը բավէ որ գայ սիրականը: Կը բավե որ գայ ու սիրե զինքը: Եվ բռնատեր մը չէ ան: Եթե օր մը տեսնէ թե իր սիրածը ձանձրացած է իրմէ, անկէ ալ առաջ պիտի հեռանայ իր սիրեկանէն, որպէսզի ան չմնայ անյուսութեան ու ձանձրոյթի մէջ: Միայն թե թող գայ: Չուշանա´յ: Օ~ ինչ անդարմանելի ցավ է «այս տարիքին մէջ սէր կորսնցնելը»: Բայց ուրիշ ճար չունի բանաստեղծը, կամ սիրող մարդը: Պիտի համակերպի: Պիտի ատէ մարդատեացները, պիտի ատե ազգի ու մարդու անգութ մարդասպանները, բայց պիտի մխիթարուի բնութեան բարիքներով, պիտի սիրէ նոյնիսկ ժայռերու մէջ ապրող թունաւոր օձը, ձիւնապատ մաքուր լեռը, եւ ինքզինք պիտի´ մխիթարէ մինչեւ որ… դարձեալ վերադառնայ իր հին կամ նոր սիրականը: Գագիկ Կարապետեանի բանաստեղծութիւնները հաճոյքով եւ դիւրութեամբ կը կարդացուին: Բանաստեղծական բարձրաթռիչ ու դժուար ընկալելի ոստումներ չկան այդ քերթողութեան մէջ: Գրեթէ խօսակցական հոսուն ոճով եւ հոսուն լեզուով բանաստեղծութիւն ստեղծելու վարպետի մը հետ դէմ յանդիման կը գտնուինք, հանդարտ ոճ մը, որ հեռուէն ալ ըլլայ, մեզի կը յիշեցնէ Վահան Թէքէեանի արձակաշունչ հզօր բանստեղծական պատմումը: Մենք ալ իրեն հետ քայլ առ քայլ կը հետւինք սիրոյ արկածախնդութեան մը, որու ընթացքին տարիները շուտ, շատ շուտ կ’անցնին: Տարիները մէկ կողմէ կիրքերը կը մարեն, մէկ կողմէ ալ մոռցնել կուտան հին ցաւերը:</p>
<p align="justify"><strong></strong><strong><em>«</em></strong><strong><em>Եւ մեր բաժանման տարին բոլորեց, </em></strong> <strong><em> մեղքերիդ վրայ իջել է փոշի</em></strong><strong><em>»:</em></strong></p>
<p align="justify">Գեղեցիկ պատկեր: Մեղքերուն վրայ փոշի իջած է ու սիրականը, որ թերեւս աչքէ հանուած էր, հիմա կրնայ վերադառնալ, վստահ` թէ դարձեալ պիտի ընդունուի նոյն խանդավառութեամբ: Ճիշդ է: Բանաստեղծը կրկին պիտի բանայ իր տան ու իր սրտին դուռը: Բայց կ’արժէ որ առանձնանանք սա շատ գեղեցիկ բանաստեղծութեան վրայ, որ ինքնին ամբողջ վէպ մըն է: Անվերնագիր բանաստեղծութիւնը կը սկսի «Ես բացում եմ դուռը» բառերով: Բանաստեղծը դուռը կբանայ ու կը գոչէ. «Միթէ դու՞ ես, հոգիս, իմ հրեշտակս անհաս, ի՞նչ ես կանգնել անշարժ, ներս համեցէք խնդրեմ»: Իսկ սիրականը կը մտնէ ժպտելով հանգիստ: Եկած է տեսնելու թէ ի՞նչ կ’ընէ հիմա իր սիրականը, ինչպէս կ’ապրի:</p>
<p align="justify"><strong></strong><strong><em>«</em></strong><strong><em>ես ապրում եմ այնպէս</em></strong> <strong><em> ես թելեր եմ մանում</em></strong> <strong><em> տարբեր գոյնի թելեր,</em></strong> <strong><em> ու հիւսում եմ հին երգ,</em></strong> <strong><em> մի պարզ հէքեաթ լուսէ</em></strong><strong><em>»:</em></strong></p>
<p align="justify">Բանաստեղծը կը սպասէր որ սիրականը ուրախանար ու խանդավառուեր, բայց ան կը զայրանայ անակնկալ կերպով: «Ինչ՞այսքան տարի վերջ դուն տակաւին թե՞լ կը հիւսես: Ես յոգած էի քեզմէ եւ դուն նոյնն ես: Ուրեմն շարունակէ հէքեաթ հիւսել, անվերջ թել մանել: Ես չկամ»: Կեանքի օրէնք է այս: Թէ բանաստեղծի անփոփոխ ճակատագիր: Սիրականը կրկին պիտի մեկնի ու բանաստեղծը պիտի շարունակէ հիւսել իր տաղերն ու գոյնզգոյն թելերը: Գագիկ Կարապետեանի բանաստեղծութւինները կը ջերմացնեն մեր սիրտը, մեզի անգամ մը եւս կը սիրցնեն սէրը, մեզի կը բացատրեն թէ սիրոյ յաճախանքը այն կրակն է որ միշտ տաքուկ կը պահէ հոգիին հնոցը: Բանաստեղծը ի զուր պիտի ըսէ իր սիրականին. «Ես ջութակ չեմ որ զիս նուագես»: Բայց իրականութեան մէջ ան ջութակ մըն է, տաւիղ մը: Դժբախտութիւնն այն է որ դիմացինը նուագել չի գիտեր, այդ նուագարանէն սէր ու մեղեդի դուրս բերել չի գիտեր: Այո´, Բանաստեղծ Գագիկ Կարապետեան ջութակ մըն է: Անոր բանաստեղծութիւններուն սովորական տողերուն մէջէն յանկարծ փայլատակում մը, բանաստեղծական ինքնատիպ պատկեր մը, ոճային պոռթկում մը դուրս կուգայ ու ասիկա արդէն կը բաւէ որպէսզի բանաստեղծութիւնը յանկարծ ոստում մը ընէ դէպի բարձր ոլորտ: <strong> </strong> <strong><em>Տես, կռունկները անցան,</em></strong><strong> </strong> <strong><em>օրս դարձաւ անանուն:</em></strong></p>
<p align="justify">Ա´յս է բանաստեղծին կեանքը: Եւ բանաստեղծը, որ բառ մըն էր, գլուխ գլխի պիտի մնայ իր ընդունուած կամ մերժուած սէրերուն հետ եւ այդ հոգեբանութեամբ է որ պիտի անցնի-երթայ իր «անանուն օրեր»ուն մէջէն:</p>
<p align="right"><strong><em>Ռ. ՀԱՏՏԷՃԵԱՆ</em></strong></p>
<p align="right"><strong><em>Պօլիս, 2002 թ.</em></strong></p>
<p align="justify"><strong><em>ԲՈՒԺԻՉ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾԸ</em></strong></p>
<p align="justify">«Կը ճանչնա՞ս բժիշկ-բանաստեղծ Գագիկ Կարապետյանը, ան շա~տ հետաքրքրական եւ օգտակար մարդ է: Իր ծնունդով` կիւմրեցի է, բայց Երեւան կ’ապրի ու կ’աշխատի»,- բեյրության հանդիպումներից մեկի ժամանակ ասաց պոլսեցի մեծանուն գրող Ռոբեր Հատտէճեանը: Շնորհակալություն, որ պոլսեցին ինձ ծանոթացրեց գյումրեցի երեւանցու հետ… նախ կարդացի Գագիկի «Դժողք» գիրքը, որն ամբողջովին նվիրված է Գյումրիի դժոխային երկրաշարժին: Այդ պոեմը նոր երկրաշարժ առաջացրեց իմ հոգում` հույզերի` երկրաշարժ, բայց… ազնի´վ երկրաշարժ: Զարմանալի է Գագիկ Կարապետյանի «Դժոխքը»… դրախտ պոեզիա պարգեւեց ինձ: Հետագա օրերին լրագրերից մեկում կարդացի նրա Չինար տատին, որը երկրաշարժից հետո ամեն ինչի մասին խոսելիս հարց է տալիս. «Ժաժքից առա՞ջ էր, թե՞ ժաժքից հետո…»: Ես Գագիկին, անշուշտ, անձամբ հանդիպեցի ժաժքէն ետքը: Նա մի նիահար եւ զգայուն մարդ է` ճարտար ձեռքերով եւ մատներով, որոնցով ո´չ միայն նուրբ բանաստեղծություններ է գրում, այլեւ…մարդկանց է բուժում: Լինելով գիտնական` նա բուժման իր ուրույն եղանակներն ունի, որոնցով շատերն են վերադարձել…կյանք: Իհարկե` նախանձել կարելի է, որ նա շոշափելով գեղեցիկ կանանց` ավելի է գեղեցկացնում նրանց (ակադեմիկոս Ռ. Ղազարյանն ասաց. «Լավ չեմ տեսնում», «Բա կանանց ինչպե՞ս ես ճանաչում», – հարցրի: «Շոշափելով…», – պատասխանեց նա: Իսկ ղեկավարներից մեկին ասում են. «Այսինչ զորավարը կապված է այսինչ կնոջ հետ, ինչպե՞ս վարվենք», նա պատասխանում է. «Նախանձե´նք…»): Նախանձելի մարդ է Գագիկ Կարապետյանը, թեեւ սիրում է միայն իր կնոջը` հույն գեղեցկեւհի Կարինեին: Այնուհանդերձ, երբ իմ տիկինը գնաց մերսման, խանդով գրեցի. «Կինս մտել է բուժարան` «Մերսում», չգիտեմ ինչ է կատարվում ներսում…»: Իսկ թե ինչ է կատարում Գագիկը ներսում, դա չգիտեն դրսում: Իսկ ավելի լուրջ` Գագիկ Կարապետյանի հուզաշխարհը ուրիշ երանգներ ու պատկերներ է իր մեջ ամփոփում: Նրա սիրային բանաստեղծությունները թղթին են իջել պոետական անկեղծ զգացմունքների մղումներով: «Սեր եւ խռովք» փոքրիկ ժողովածուն` անշուշտ նրա վերջին տարիներին գրված բանաստեղծություններն են, որոնց հույզալեցուն բովանդակությունից զգում ենք, որ պոետը փայփայում է իր սիրեցյալ էակին եւ անկեղծությունը մարմնավորում է նաեւ այն մարդու մեջ, որը կարող է անկեղծ լինել իր սիրելի էակի նկատմամբ: Անկաշառ մտքերն ու զգացմունքները դարձել են բանաստեղծական ջերմաշուք տողեր, որոնց հյուսվածքում տեսանելի են դառնում պոետի անաղարտ տողերի եւ հույզերի դաշտը: Նրա երեւակայական աշխարհը պարզ է, մաքուր եւ առինքնող: Այնուհանդերձ` լավատես է. «Ամենամեծ ձնագունդն էլ կհալվի շուտ եւ կսկսվի գարնանամուտ…»: Այո, սիրելի Ռոբեր, Գյումրիում շատ կան որբեր, բայց եւ բանաստեղծներ էլ կան առողջաբեր… Հենց բանաստեղծ Գագիկ Կարապետյանին էլ նվիրել եմ այս բանաստեղծությունը.</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong><strong> *** </strong></strong><br />
Ողնաշարը ջարդված ազգի` մեծ փրկիչ է Գագիկը,<br />
Գոտկատեղից ներքեւ խփված ազգի խիղճ է Գագիկը,<br />
Մեր վիզը ծուռ ժողովրդի վիզն է ուղղում իր ձեռքով,<br />
 Ծնկի եկած ազգի համար` ամեն ինչ է Գագիկը:<br />
Դժոխք տեսած գյումրեցի է` ցավեր ունի իր ներսում,<br />
Բայց շատերի ցավն է հանում կատարելով նուրբ մերսում:<br />
Գիտնական է, բանաստեղծ է հումորով է միշտ խոսում,<br />
Մեր ջղային դարի համար բուժող լի´ճ է Գագիկը…</p>
</div>
<p align="justify">Վերջերս ասացի. «Բժիշկ Գագիկ, թեւերս ցավում են»: Սրամիտ գյումրեցին պատասխանեց. «Առաջին անգամ եմ լսում, որ ոզնին թեւեր ունենա…» Չգիտեմ` ոզնին թեւեր ունի, թե ոչ, բայց բժիշկ Գագիկ Կարապետյանը կրկնակի թեւեր ունի` ստեղծագործելու եւ հրաշքներ գործելու… Վկա եւ այս գիրքը, սիրելի Ռոբե´ր, մեր հայ Ֆլոբեր…</p>
<p align="right"><strong>Սիրով</strong><strong>`</strong><strong> </strong> <strong>ԱՐԱՄԱՅԻՍ ՍԱՀԱԿՅԱՆ</strong> <strong>(</strong><strong>Հայաստանի Գլխավոր Ոզնի</strong><strong>)</strong> <strong>15 </strong><strong>Փետրվարի 2002թ.</strong> <strong>Երեւան</strong></p>
<p align="right"><strong><br />
</strong></p>
<p align="right"><strong><br />
</strong></p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong><strong> *** </strong></strong><br />
Ես մի բառ եմ, բառի մեջ եմ ինձ տեսնում,<br />
Սեր ու կարոտ տանջանքի են ինձ մատնում,<br />
Տանջվում եմ օր ու գիշեր անհատնում,<br />
Անկեղծ սիրո անաղարտը չեմ գտնում…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Անձրևից հետո, անձրևից հետո<br />
Օրը դառնում է նուրբ ու թափանցիկ,<br />
Երկինքը` մաքո՜ւր, ծիածանագույն,<br />
Լեռները` հրաշք, դաշտը` գեղեցիկ:</p>
<p align="center">Հիմա հեռու ես, դու իմ հրեշտակ,<br />
Հեռու ես անչափ, անհասանելի,<br />
Ուզում եմ գրկել անձրևից հետո.<br />
Դու իմ միակն ես, հույսս ցանկալի…</p>
<p align="center">Տխրագին երգդ ուզում եմ լսել,<br />
Օ~, տխուրաչյա, չքնաղ իմ էակ,<br />
Հոգիս տենչում է սիրով համբուրել<br />
Անձրևից հետո, ծիածանի տակ…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Անձրևից հետո, անձրևից հետո<br />
Օրը դառնում է նուրբ ու թափանցիկ,<br />
Երկինքը` մաքո՜ւր, ծիածանագույն,<br />
Լեռները` հրաշք, դաշտը` գեղեցիկ:</p>
<p align="center">Հիմա հեռու ես, դու իմ հրեշտակ,<br />
Հեռու ես անչափ, անհասանելի,<br />
Ուզում եմ գրկել անձրևից հետո.<br />
Դու իմ միակն ես, հույսս ցանկալի…</p>
<p align="center">Տխրագին երգդ ուզում եմ լսել,<br />
Օ~, տխուրաչյա, չքնաղ իմ էակ,<br />
Հոգիս տենչում է սիրով համբուրել<br />
Անձրևից հետո, ծիածանի տակ…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong></p>
<p align="center">Մաշվեց տարին:<br />
Ձյուն ձմեռը ալեխառն ծերունու պես<br />
Նստեց անձայն հեռուներին:</p>
<p align="center">Եվ անորոշ մի նենգություն<br />
Ծնկեց սրտիս,<br />
Ու սարսուռաց ժամանակը ցավերիս հետ-<br />
Եվ մի խաբկանք աներևույթ<br />
Խառնեց հոգուս ձմեռնահոտ:</p>
<p align="center">Կյանքը ասես գլորվում է<br />
Ու դառնում է մի ձնագունդ,<br />
Որը մի օր պիտի հալվի<br />
Ու հասցնի` սիրո անուշ Գարնանամուտ…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Իմ հոգու լույսը մարում է հանդարտ-<br />
Դու ուշանում ես<br />
Հույսը իմ հոգու աշնանանում է,<br />
Իսկ դու չես գալիս… դու ուշանում ես…<br />
Օրերս անձայն իլիկի նման<br />
Թախիծն իմ սրտի մանում են անտես<br />
Ու բարակում է թելը իմ կյանքի-<br />
Դու ուշանում ես…<br />
Դու ուշանում ես.<br />
Իմ մէջ վառվում են երկու հեգ մոմեր,<br />
Իմ հույսն են այրում մոմերն այդ աղոտ,<br />
Իսկ դու… իմ անգին,<br />
Դու ուշանում ես:<br />
Զգում եմ, տեսնում<br />
Քո անուրջների ճամփան անհասցե-<br />
Քեզ ուր է տանում,<br />
Գուցե քեզ համար ինչ-որ լուսավոր<br />
Հույսե´ր գտնելու…<br />
Դու ուշանում ես…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Հուշն ես իմ կյանքի`<br />
Ալեկոծումը,<br />
Բույնն ես իմ հոգու`<br />
Արարչացումը…<br />
Իմ հույսի դուռն ես,<br />
Խնկածաղիկը,<br />
Իմ գարնան շունչն ես`<br />
Վարդավառիկը,<br />
Դու ես ցանկալիս,<br />
Լուսածաղիկը:</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Երբ լուռ այցի է գալիս<br />
Տխրությունը ողբաձայն,<br />
Կարծես աշխարհն է լալիս<br />
Իմ հոգու հետ մեն-միայն:</p>
<p align="center">Ես իմ մեջ չեմ թաքնվում<br />
Հույսն եմ դառնում ամենքի,<br />
Լույսի հետ եմ ես գնում<br />
Հեռվում մի նոր հարսանքի:</p>
<p align="center">Ես ձեր հետ եմ ամեն օր,<br />
Շիտակ հոգով` մարմնի,<br />
Անկեղծությունս մոլոր<br />
Մի օր ձեզ հետ թև կառնի:</p>
<p align="center">Կանք անխաթար մեր հոգով`<br />
Հաստատումով մեր մեղքի…<br />
Մեր երգերի մղումով-<br />
Կլսենք նոր մեղեդի:</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***<br />
</strong> Մխիթարեցեք ինձ` կորցրածիս-<br />
Իմ այս տարիքում,<br />
Իմ այս տարիքում սեր կորցնելը,<br />
Ցավ է անդարման` անմոռանալի…</p>
<p align="center">Օրս է լուսանում, գնում մայրամուտ,<br />
Կիզվում եմ իմ մեջ<br />
Եվ գտնում եմ ինձ,<br />
Եվ դառնում նորից<br />
Այնպես անճարակ ու անմխիթար…</p>
<p align="center">Զղջումի պահին ափսոսանքն ուրիշ<br />
Երանգ է դառնում,<br />
Մեռնում է հոգիս,<br />
Սերս չեմ գտնում կորուստներիս մէջ`<br />
Կյանքս է ավարտվում…<br />
Իմ թաց աչքերը նրան չեն տեսնում-<br />
Ինչ խոհեմություն-<br />
Ես կա´մ, թե չկա´մ,<br />
Իմ ով լինելը ո´վ է հասկանում,<br />
Անզոր վիճակս ձեզ ինչպես պարզեմ<br />
Հուզմունքներով լի,<br />
Եթե կարող եք իմ հոգին այսօր<br />
Մխիթարեցե’ք,<br />
Մխիթարեցե’ք,</p>
<p align="center">Մխիթարեցեք ինձ` կորցրածիս-<br />
Իմ այս տարիքում…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Ինձ դարձրել ես հլու հանզանդ,<br />
Անվերծանելի սպասման հիվանդ…</p>
<p align="center">Ե´րբ պիտի զանգես,<br />
Որ տառապանքս հույսեր վաստակի,<br />
Տանջանքս ապրի լուռ,համբերատար,<br />
Օրերս հանգիստ չփոխվեն լացի-<br />
Սպասեն անքուն քո մի կարճ զանգին…<br />
Կարծես թե անտես եկար ու անցար<br />
Եվ այնքան մաքուր,և այնքան անբիծ,<br />
Գիշերներն իմ դարձրիր խավար,<br />
Որ միշտ փշրվեմ ես քո կարոտից:</p>
<p align="center">Ինձ դարձրել ես հլու հանզանդ,<br />
Անվերծանելի սպասման հիվանդ…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Ցավը լցվել է իմ շուրջը նորից<br />
Ու չի հեռանում,<br />
Չեն երջանկանում պահերը անձայն,<br />
Ու գիշերները ասուպ չեն ծնում…</p>
<p align="center">Անցնում են անտես պահերը կյանքիս-<br />
Մարում է լույսը լուռ ճամփաներիս,<br />
Ցավից գինովցած գնում եմ մենակ<br />
Թախիծս եմ թափում մայթերին ծեծված:</p>
<p align="center">Գիշերն աննկատ, գիշերը տխուր<br />
Անցնում է, գնում,<br />
Իմ կոպերի տակ երազս է քնում<br />
Վիհում անհատակ` խոհերս մեռած…<br />
Նորից կարբեմ և այս առավոտ,<br />
Նորից կխեղդեմ ցավերս տանջող,<br />
Ցավերս ցավոտ,<br />
Կըմպեմ բաժակը հոգուս դառնության<br />
Ապավինելով երազիս հարբած:</p>
<p align="center">Գիշերն աննկատ, գիշերը տխուր,<br />
Անցնում է , գնում,<br />
Ցավը լցվել է իմ շուրջը նորից<br />
Ու չի հեռանում…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Քո գրկում ես այնքան մնացի,<br />
Վերացած հույզերով իմ կյանքի<br />
Եվ խաղով թուլությամբ կանացի<br />
Ինձ տարա… մի տխուր տանջանքի:</p>
<p align="center">Ու´ր գնալ, ու´մ սիրել չգիտեմ,<br />
Էլ չկա ուրիշը… մոռանամ,<br />
Հիմա քեզ ես ինչպես աղաչեմ,<br />
Որ ապրեմ իմ սերը իսկական:</p>
<p align="center">Քո գրկում ես այնքան մնացի,<br />
Ինձ տարա… մի տխուր տանջանքի:</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Այն շուշանները, որ նվիրեցիր.<br />
Բույրից արբեցի,<br />
Նրանց մեջ այնքան<br />
Կարոտի հուր կար, որ արտասվեցի:</p>
<p align="center">Կար երջանկության մի պահ հիրավի,<br />
Ոչ բույր էր, ոչ ցող,<br />
Ոչ էլ լույսի շող,<br />
Եվ ոչ էլ ոսկի` ում էլ որ տրվի,<br />
Ամեն օր լույսի խինդով կծնվի…</p>
<p align="center">Ես չեմ աղոթում միայն ինձ համար-<br />
Ապերջանիկս`<br />
Թշվառ է, անճար-<br />
Իսկ շուշաններդ կյանք են ինձ համար…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Մի ջերմ շոյանք ես թողնում իմ հոգում<br />
Հեռանալուդ պես,<br />
Աչքերիդ մաքուր թախիծն ես թողնում<br />
Իմ հոգում անճար<br />
Հեռանալուդ պես…</p>
<p align="center">Ախ, քո աչքերի պատճառով այսօր<br />
Անքուն մնացին աչքերս տխուր,<br />
Ու գիշերն ի բուն<br />
Հեռանալուդ պես<br />
Քո կարոտն է ինձ<br />
Կեղեքում անվերջ<br />
Ու կրկին, իմ սեր,<br />
Շուրթերիդ համն ու<br />
Հևքը մարմնիդ<br />
Մնում են իմ մեջ-<br />
Հեռանալուդ պես…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***<br />
</strong> Կիսավեր ես դարձրել հոգիս-<br />
Եվ մտքերիդ նեղ կաղապարից<br />
Ջարդոտվում է էությունս…<br />
Աչքերիս մեջ հեռուներն են<br />
Լուռ ծավալվում մտքերիս հետ-<br />
Ու փորձում են ինձ զերծ պահել<br />
Նեղսրտության կապանքներից:<br />
Սակայն, ավա~ղ,<br />
Քո խոսքերը կապարակերտ<br />
Ծանր են նստել սրտիս վրա…<br />
Կիսավեր է դարձել հոգիս:</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong><em>ԶՐՈՒՅՑ ԾԱՂԿԻ ՀԵՏ</em></strong></p>
<p style="text-align: center;"><strong>1</strong><br />
Զարմանալի է,թե ինչ ծաղիկ ես,<br />
Մի քիչ գունատ ես,լույսի պես լուսնի,<br />
Բուրմունք էլ ունես ու ծամեր սաթի,<br />
Ամպուշաղ արև ունես կրծքիդ տակ:<br />
Թիթեռի թևեր` բազմերանգ գունեղ,<br />
Ունես երգեցիկ ձայն զարմանալի,<br />
Հովիկի նման լեռներից իջնող:<br />
Երբ շոյում է քեզ մեղմօրոր քամին,<br />
Դու խռովում ես, փակում թերթերդ,<br />
Հետո լինում է` ուրախ ժպտում ես,<br />
Դառնում ես հրաշք,սեր իմ կաթոգին:</p>
<p align="center">Գիշերը գալուց դու երկչոտում ես<br />
Մութի թևերից,<br />
Գգվում ես թփին ու լուռ քնում ես<br />
Գիշերամութին…</p>
<p style="text-align: center;"><strong>2</strong><br />
Այնպես դու նուրբ ես, այնպես անթերի…<br />
Քո ճոխ հմայքը այնպես դյութիչ է<br />
- Ախ,երանի թե քեզ պես խոսեի<br />
Բյուր աստղերի հետ,<br />
Լուսնի շողի տակ քեզ հետ գիշերեի,<br />
Իսկ առավոտյան շաղիկի նման վրադ փարվեի…<br />
<strong><br />
3</strong><br />
Բնությունն է, որ երգեր է հյուսել վառ, հրաշալի,<br />
Եվ նաև աշուն…<br />
-Աշնան ամպիկից մի արցունք ընկավ առէջիդ վրա,<br />
Ցավից տնքացիր ու լուռ հանգչեցիր մայր հողի վրա…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Խենթանալու չափ<br />
Կարոտը իմ մեջ այնպես չի ծնվում,<br />
Ապրեցնում է ինձ,<br />
Սրտիս զարկերի համաչափությամբ,<br />
Երբ հիշում եմ ձեզ,<br />
Իմ հարազատներ,<br />
Ես իմ կարոտի թևերով առնում<br />
Փայփայում եմ ձեզ<br />
Եվ իմ կարոտով ձեզ եմ գուրգուրում,<br />
Եվ գտնում նաև չարն ու բարին<br />
Ինչպես են ծնվում,<br />
Ապրում մարդու մեջ…</p>
<p align="center">Երբ նժարում եմ,<br />
Բարու նժարը թեթև է լինում,<br />
Չարի նժարը ծանրանում անվերջ,<br />
Նժար-նժարի իրար չեն գտնում,<br />
Եվ ես զգում եմ` կյանքը ցնորք է<br />
Խաբուսիկ, ստերջ…</p>
<p align="center">Կարոտը երբեք չի սպիանում,<br />
Մեր գոյության մեջ ապրեցնում է մեզ,<br />
Իր հետ տանում է աշխարհը սիրո,<br />
Որ մենք չդառնանք երբեք վշտակեզ…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***<br />
</strong> Աշնանային այս Ճանճերը աներես<br />
Տանջում են ինձ, տզտզում են ու պարում,<br />
Մերթ` հանց հարբած` հայտնվում են առերես,<br />
Մերթ` հոգեհան իրենց խաղն են ծավալում:</p>
<p align="center">Մերթ իմ քունը հեռացնում են ինձանից,<br />
Մերթ լռում են, մերթ գնում են, մերթ գալիս,<br />
Ինչպե՞ս փրկվեմ այս խայտառակ ճանճերից,<br />
Որ աշխարհին ոչ մի օգուտ չեն տալիս…</p>
<p align="center">Աշուն… հոգնած անձրևում է, մշուշվում,<br />
Ես չգիտեմ, ո՞վ է հոգնել այս կյանքից`<br />
Ճանճե՞րը, ե՞ս, թե՞ տերևներն անանուն<br />
– Տերևները լուռ թափվում են ծառերից:</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***<br />
</strong> Քո թևերի օղում քո բուրմունքով լողում,<br />
Հուշերի թևերով ինձ տանում ես հեռուն,<br />
Քո գգվանքով ցրում ես մառախուղն իմ հոգու,<br />
Սև թախիծն իմ սրտից դու վանում ես հեռու…</p>
<p align="center">Քո թևերի օղում ինձ տանջում ես, չարչարում,<br />
Այնպես անշարժ, անտարբեր ես իմ երգն եմ երգում,<br />
Անվերադարձ հուշերս նորից սիրտս են բորբոքում…<br />
Քո աչքերը սևասաթ արցունքներով են լցվում.</p>
<p align="center">Վարդաթերթի ցողի պես արցունքներդ են սահում,<br />
Գլորվում են և թափվում մորմոքներիս առուն…</p>
<p align="center">Քո թևերի օղում քո բույրով եմ ես դաղվում,<br />
Եվ մոլեգին են դառնում կրակները իմ հոգու,<br />
Սրտիս լարերը սիրով դու իրար ես կապկպում<br />
Եվ չես թողնում քեզանից հիմա գնամ ես հեռու…</p>
<p align="center">Ախ, թող հանգիստ մնամ ես քո օղում շղթայված,<br />
Մնամ սիրով ես անշարժ, քո մեխով մեխված:<br />
Օ՜, թող քիչ մնամ կրակիդ օղում…</p>
<p align="center">Քո մատների հյուսքը քանդում ես հանկարծ<br />
Արևից վառված մատներդ, ինչպես մոմեր,<br />
Շոյում են մարմինս ինչպես գարնան հովեր…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***<br />
</strong> Քո շուրթերից են հոսում շշուկներդ շնկշնկան,<br />
Շշուկներդ ամոթխած մաքուր են ու մանկական,<br />
Հույզ ու թախիծ են լցնեւմ, սիրտս` կրակ ու կարոտ,<br />
Քո հմայքն է ինձ գամում, ինձ դարձնում վարանոտ:</p>
<p align="center">Քո մարմինը նրբագեղ, քո մարմինը մետաքսե<br />
Հմայքներ են ինձ տալիս և երազներ` ջինջ, լուսե,<br />
Երազներիդ թևերին քո հույսն եմ ես վառման,<br />
Խենթացնում ես ամեն օր, սեր իմ, թախիծ աննման:</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong><em>ՏԱՏԻՍ ՉԻՆԱՐԻՆ</em></strong></p>
<p style="text-align: center;">– Ժաժքից առա՞ջ էր, թե չիդեմ հետո,<br />
- Մի բան պատմելիս, ասում էր տատս,<br />
Ու մենք խորամանակ իրար նայելով,<br />
Ծիծաղում էինք.<br />
-Չէ, տատ, լավ հիշի,<br />
Ժաժքից առա՞ջ էր, թե՞ ժաժքից հետո:</p>
<p align="center">Ու տատս հետո լուռ մտորում էր,<br />
Հիշում էր ավեր գյումրվա տունը,<br />
Նրա համար էլ իր բաժին բախտը,<br />
Բաժանել էր կյանքը, երկու հատվածի<br />
Դեպքերից առաջ ու դեպքից հետո:</p>
<p align="center">Ու հիմա էլ մենք, երբ մեծացել ենք,<br />
Նստում, ելնում ենք և թե ծիծաղում,<br />
Մեր երեխեքին մի բան պատմելիս Լուռ մտորում ենք.<br />
- Ժաժքից առա՞ջ էր, թե՞ ժաժքից հետո…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Ես բացում եմ դուռը<br />
Ու տագնապից սրտի<br />
Խենթանում եմ, կարծես,<br />
- Մի՞թե դու ես, հոգիս,<br />
Իմ հրեշտակ անհաս,<br />
Ի՞նչ ես կանգնել անշարժ,<br />
Ներս համեցեք, խնդրեմ, Ի՞նչ կղմես. սուրճ, թեյ…<br />
Ի՞նչ կամենաս, ասա՛…</p>
<p align="center">Դու ժպտում ես հանգիստ.<br />
-Ես եկել եմ այնպես… Տեսնեմ, ո՞նց ես ապրում…</p>
<p align="center">- Ես ապրում եմ այնպես,<br />
Ես թելեր եմ մանում`<br />
Տարբեր գույնի թելեր,<br />
Ու հյուսում եմ հին երգ,<br />
Մի պարզ հեքիաթ լուսե…</p>
<p align="center">Զայրանում ես իմ դեմ.<br />
-Ես գնում եմ արդեն,<br />
Մնացել ես նույնը,<br />
Ոչ մի բան չի փոխվել<br />
Հոգնել եմ ես քեզանից,<br />
Դու` անճարակ, անզոր,<br />
Հեռանում եմ ընդմիշտ,<br />
Իսկ դու հեքիաթ հյուսիր,<br />
Անվերջ, մանիր թելեր…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Աշնան քամու պաղ շշուկին եմ խառնում<br />
Ես եմ երգը ջերմ սուլոցով սրտագին,<br />
Իմ սերն արդյոք ինձ չի լսում` երազում<br />
Երգս սիրով նվիրում եմ աշխարհին:</p>
<p align="center">Մութն իջնում է… ու գիշերը անհոգի<br />
- Թափառում է փողոցներով գլխիկոր.<br />
Հոգնած սրտիս չկա մեկը ամոքի<br />
Քեզ եմ փնտրում իմ սեր հիմա ես մոլոր:</p>
<p align="center">Փնտրում եմ քեզ ու չեմ գտնում` հիրավի,<br />
Ինձ լքել են իմ խոհերը այս անգամ,<br />
Դրսում ձյուն է, սառնությունը չի հալվի<br />
- Ինձ տանջում են երազները իմ տարտամ:</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Արևը մարեց…<br />
Եզներս հոգնած տանում են քարշ-քարշ,<br />
Իմ հոգին անեղծ<br />
Եվ այս աշխարհի թախիծը հանգած…</p>
<p align="center">Արևը մարեց…<br />
Ու իմ հոգնած կոպերիս տակով<br />
Եզներս անդուլ տանում են հանդարտ<br />
Հոգուս ծանրացած<br />
Աշխարհի սուտը,<br />
Կեղծիք-խարանը` իմ սրտին դաջված…</p>
<p align="center">Մոլորվել նորից, փակվել են արդեն<br />
Բյուր ճամփաները,<br />
Նույն ճամփաները վիհեր են դարձել<br />
Այսօր իմ առաջ<br />
- Իսկ ես թևաթափ զուր որոնում եմ<br />
Մի մաքուր հոգի, որ պաշտեմ նրան,<br />
Իմ մեղմ քնարով և սիրով անբիծ…</p>
<p align="center">Արևը մարեց…<br />
Ու իմ եզներս տանում են հոգնած<br />
Այս չար աշխարհի թախիծը հանգած:</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Անհնար է դարձել այսօր սպասելը<br />
– Ես ուր գնամ,ուր հեռանամ,<br />
Մենակության գրկում քնեմ,քեզ մոռանամ<br />
– Ախր, ինչպէ՞ս քեզ մոռանամ<br />
– Երբ կարոտս ինձ է ճնշում<br />
Անգթորեն…<br />
Ես առանց քեզ ինչպե՞ս ապրեմ,<br />
Իմ ցանկալի, իմ կապուտաչ,<br />
Իմ բաղձալի հույզի Աստված,<br />
Տագնապահար ես ձայնում եմ<br />
Քեզ վախորած,<br />
Ու կանգնում եմ մենակությամբ`<br />
Մենակության դռան առաջ.<br />
Անկարող եմ դառնում հանկարծ<br />
Դուռդ թակել,<br />
Ու վարակել սիրով անվարձ,<br />
Այն ամենը ինչ ուզում է սիրտս ասել<br />
Ասեմ այնպես,<br />
Որ չերկնչես միանգամից,<br />
Միանգամից ասեմ միայն<br />
- Սիրում եմ քեզ,<br />
Անմարելի իմ արշալույս…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***<br />
</strong> Լույսը երկնեց…<br />
Ու ես տեսա,<br />
Քո ժպտացող աչքերը ջինջ,<br />
Ու երկնային լույսից հանկարծ<br />
Մի առեղծված դյութեց հոգիս…<br />
Լույսը երկնեց<br />
- Եվ ես տեսա քո աչքերը,<br />
Շուրթերդ թաց, ճակատդ թաց,<br />
Քո ձեռքերը ու վարսերդ լուռ ալիքված:</p>
<p align="center">Կարկամելով մոտեցա քեզ.<br />
Դու խոսեցիր այնպես խոնարհ<br />
Ու շփոթված…<br />
Եվ ես տեսա քո աչքերը<br />
Ժպտուն ու թաց,<br />
Եվ զգացի միանգամից,<br />
Որ սիրում ես, սիրում ես ինձ,<br />
Առանձնակի խոհեմությամբ,<br />
Իսկ ես միայն խաբում եմ ինձ<br />
Ու համոզում,<br />
Որ չեմ կարող քեզ չսիրել`<br />
Քո աչքերը ծովակապույտ,<br />
Քո մատները` ջինջ կերոններ,<br />
Ու քո հոգին…<br />
Հիմա արդեն ես կարող եմ Խոստովանել.<br />
Քեզ սիրում եմ, կախարդուհիս,<br />
Քեզ սիրում եմ սիրագորով<br />
Իմ սիրավառ գաղտնիքն ես Հին…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Քո լռության մեղեդին,<br />
Քո լռության շունչը տաք<br />
Հույս են տալիս իմ սրտին`<br />
Երազներով կապուտակ…</p>
<p align="center">Շոյանքները ձեռքերիդ<br />
Խինդ են բերում լուռ հոգուս,<br />
Ես կմնամ միշտ գերիդ…<br />
Դու իմ կյանքի արշալույս:</p>
<p align="center">Ես ապրում եմ քո սիրով,<br />
Քեզնից ինչպե՞ս հեռանամ,<br />
Այս գարնան հետ իմ երգով<br />
Սեր ու արև քեզ կտամ…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***<br />
</strong> Քո սևասաթ աչքերին մաքուր<br />
Արցունք եմ տեսնում ու տխրում,<br />
Սիրտս սրտիդ հետ տանջվելով<br />
Անսովոր մի կյանք ենք ապրում:</p>
<p align="center">Քո ժպտուն աչքերով շողշողուն<br />
Խաղում ես սրտիս հետ, ծիծաղում,<br />
Խոսքերդ մաշում են իմ հոգին,<br />
Անվերջ տանջում են, հրկիզում:</p>
<p align="center">Իմ ներսում նուրբ ու թափանցիկ<br />
Անհուն ջրվեժներ են թափվում,<br />
Փխրուն իմ հոգու տաճարում<br />
Ավեր ու տանջանք են սարքում…</p>
<p align="center">Քո թուխ աչքերը շողում են,<br />
Շոյում են իմ հոգին թախծոտ,<br />
Ալեկոծ սիրտս լցնում են<br />
Վարարած շողերով անշփոթ…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***</strong><br />
Ցաք ու ցրիվ ձյունն իջնում է<br />
- Մազերն են ճերմակում,<br />
Կյանքը կարծես համրանում է`<br />
Երազներս է հավաքում…</p>
<p align="center">Օրս այնպես ծանրանում է<br />
- Մերկ ճյուղերին ծառերի,<br />
Սառնությունը մարմնանում է<br />
- Ճերմակում է լեռներին…</p>
<p align="center">Սիրտս են շոյում փաթիլները,<br />
Շշուկները բնական,<br />
Նրանց հույզն ու թրթիռները<br />
Հոգուս երգն են աննման…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***<br />
</strong> Լուռ ծնկում եմ քո առաջ,<br />
Իմ սերն եմ քեզ հայտնում,<br />
Տես, կռունկները անցան,<br />
Օրս դարձավ անանուն…</p>
<p align="center">Հարցական ես ինձ նայում<br />
Քո մտքերի հարավից,<br />
Լուռ հոգիս է այրվում<br />
Տաք աչքերիդ նայվածքից:</p>
<p align="center">Միտքս տանում ես հեռուն<br />
Անմեկնելի սեր &#8212; երազ,<br />
Փափագում եմ քեզ թաքուն,<br />
Բավ է հոգուս հետ խաղաս:</p>
<p align="center">Իմ կարոտի լույս կանթեղ<br />
Գիշերներում աստղավառ,<br />
Իմ հոգու մեջ դու անմեղ<br />
Արեգակ ես միշտ պայծառ:</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong>***<br />
</strong> Տխրությունը պաշարում է իմ հոգին,<br />
Ես մենակ եմ, կորցրել եմ իմ ճամփան,<br />
Հույս ու սիրո առավոտն իմ ցնծագին,<br />
Երբ պիտի գա ապրի հոգիս անվարան…</p>
<p align="center">Չկա մեկը, որ իմ հոգին սփոփի,<br />
Ուժ տա, ժպիտ, ուրախության այգաբաց<br />
Երազներս սիրով նորից ամփոփի,<br />
Որ ես տեսնեմ հեռուները երազած…</p>
<p style="text-align: center;">Սերը միայն գրքերում եմ կարդացել,<br />
Մայր, քո սրտից տուր իչնձ մի քիչ քնքշություն,<br />
Դու ես միայն սեր ու հավատ մնացել,<br />
Այս անհավատ և այս անսեր աշխարհում…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center"><strong><em>ԶՐՈՒՅՑ</em></strong></p>
<p align="center">Շուտ անցավ օրը,<br />
Մայրամուտ դարձավ,<br />
Մի կյանքի տերև<br />
Մեր ծառից ընկավ.<br />
-Ի՞նչ ծերանում ենք…</p>
<p align="center">Թռավ վայրկյանը,<br />
Շուրթերիդ վրա քարացավ բառը,<br />
Աչքերիդ խորքում` անհատակ հեռուն.<br />
-Ի՞նչ, եղավ, Լավս<br />
Միտքդ ու՞ր տարավ:</p>
<p align="center">Մի ակնթարթում կարկամեց դեմքդ,<br />
Փոխվե~ց, մռայլվեց…<br />
Նոթերդ կիտել, աչքերդ փակել.<br />
-Ի՞նչ եղավ, Լավս,<br />
Քեզանից հեռացել, ու՞մ ես երազում:</p>
<p align="center">Շուտ անցավ տարին,<br />
Ձյունը ուզում է<br />
Նստել ուռենու ծոփքերի վրա,<br />
Լացում է ծամդ,ու կաթիլ-կաթիլ<br />
Մեզնից հեռանում մեր շողն ու շաղը .<br />
-Ի՞նչ, ծերանում ենք…</p>
<p align="center">Շուտ անցավ բարին,<br />
Որերորդ անգամ ծաղկեց ծիրանին,<br />
Որերորդ անգամ շուրթերս առավ շուրթերիդ համը,<br />
Որերորդ անգամ բար տվեց ծառը,<br />
Եվ մենք զգացինք բույրն ու համը…<br />
-Ի՞նչ, հեռանու՞մ ենք երկրային կյանքից…</p>
<p align="center">Ու քամին պարեց…<br />
Աշնան տերևներ հազար մի գույնի,<br />
Պտույտով տարավ, ցրեց ամենուր.<br />
Մեկ շոշափումով , ձայնով, մոլեգին,<br />
Մեկ ափսոսանքով, լացով ցավագին,<br />
Մեկ բարձրացնելով, մեկ իջեցնելով,<br />
Հեղեղի նման քշու~մ է տանում…<br />
Հազար ու հազար սիրով անթեղված.<br />
Մեր կյանքից խլած,<br />
Մեր կյանքն են տանում<br />
Ակնթարթները…<br />
Շուտ անցավ դարը<br />
-Լսո՞ւմ ես, Լավս…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">ՔԵԶ</p>
<p style="text-align: center;">Այսօր այնպես անհանգիստ<br />
Իմ մտքերով անխաթար<br />
Երազում եմ քեզ տեսնել<br />
Անմեղորեն, սիրավառ․․․</p>
<p style="text-align: center;">Գայթակղիչ կուրծքդ բաց,<br />
Շորորում ես մեղմորոր,<br />
Հոգիս լցնում հույզ ու լաց,<br />
Ինձ դարձնում ես մոլոր․․․</p>
<p style="text-align: center;">Քո շուրթերը տարփատենչ,<br />
Ա՜Խ, այնպես եմ ես սիրում,<br />
Ինչ ել անես դու անվերջ,<br />
Նազանքներովդ եմ ապրում։</p>
<p style="text-align: center;">Ինձ քո ժպիտն է հուզում,<br />
Ուրիշ ոչինչ չեմ ուզում․․․</p>
</div>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Քանի՞ տարի, չես հասկանում<br />
Ու չես նույնիսկ զանազանում<br />
Չարն ու բարին,<br />
Եվ չես գտնում նորից հաստատ<br />
Լավն ու վատը․․․<br />
Քանի՞ տարի դու իմ կողքին,<br />
Քանի տարի մի ամայի տարածություն<br />
Հորինեցիր,<br />
Հորինեցիր<br />
Մի կեղեքող հիողություն,<br />
Որից մեր մեջ մնաց միայն<br />
Կսկիծ ու ցավ անմարելի․․․<br />
Եվ դատարկվեց կյանքը կարծես,<br />
Երբ ասացիր՝<br />
Քեզ եմ սիրում, ոչ ուրիշին։<br />
Բայց դե ավաղ,<br />
Ես արդ գիտեմ, որ դավում ես<br />
Եվ ինձ, և քեզ<br />
Ամեն քայլիդ քո մտքերով,<br />
Քո հայացքով<br />
Եվ էությամբ սուտ ու պատիր։<br />
Այդպիսին ես՝ Լուռ դավում ես<br />
Եվ ինձ,<br />
Եվ քեզ։</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Անընդհատ քեզ հանդիպելիս<br />
Ավելի եմ սիրում քեզ,<br />
Մտերմիկ ես բարև տալիս,<br />
Քո էությամբ նազելի, հեզ։</p>
<p style="text-align: center;">Եթե այսպես շարունակվի,<br />
Արշալույսս՝ քեզնով բացվի,<br />
Օրս հոգնած մայրամուտվի<br />
Մենք էլ երբեք չենք բաժանվի։</p>
<p style="text-align: center;">Իմ վայրենի սիրուց հանկարծ,<br />
Եթե մի օր դու ձանձրանաս,<br />
Քեզ չեմ թողնի ես շվարած,<br />
Կհեռանամ քեզնից առաջ։</p>
<p style="text-align: center;">Ես զգում եմ, որ դու ինձնից<br />
Հեռանալու պահն ես փնտրում,<br />
Մոռանում ես, որ ես նորից<br />
Էլ կյանք չունեմ ու փարատում։</p>
<p style="text-align: center;">Ես զգում եմ՝ անգթորեն<br />
Սիրուս գիրքն ես արագ թերթում,<br />
Մոռանում ես անփութորեն՝<br />
Վերջին էջն ես արդեն փակում…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">ԿՆՈՋՍ ԿԱՐԻՆԵԻՆ</p>
<p style="text-align: center;">Դու հույսի դուռ արշալույսված,<br />
Դալար ծաղիկ եդեմական,<br />
Կանաչ դաշտում լույսից ծնված,<br />
Բույրդ անուշ ու դուրեկան։</p>
<p style="text-align: center;">Դու մինուճար իմ միակ սեր,<br />
Հարսնեծաղիկ կապույտ նեկտար,<br />
Լցրիր հոգիս հույս ու կրակ,<br />
Մութ օրերս թևերիդ առ…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">ՄԱՔՈՒՐ ԱՊՐԻՐ</p>
<p style="text-align: center;">Երբ ձանձրանաս դու ինձանից,</p>
<p style="text-align: center;">Քեզ խնդրում եմ տեղյակ պահիր,<br />
Քեզ կազատեմ իմ ցավերից<br />
– Ում ուզում ես՝ դու փայփայիր…</p>
<p style="text-align: center;">Թող մշուշը ինձ պարուրի,<br />
Թող քո օրը ծաղկի մաքուր,<br />
Ուրիշի հետ դու թափառիր,<br />
Ես քեզ հեռվից կանվանեմ… քույր։</p>
<p style="text-align: center;">Քո խոսքերը ծանր են ու խորթ,<br />
Թող խավարը ինձ պաշարի,<br />
Ես կգտնեմ մի լույսի շող.<br />
Դու քո սիրով մաքուր ապրիր։</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Ես լավ գիտեմ քեզ,<br />
Գիտեմ ով ես դու,<br />
Գիտեմ՝ կարող ես խաղալ շատ դերեր,<br />
Գիտեմ՝ կարող ես խաղալ սիրուս հետ,<br />
Գիտեմ՝ կարող ես մնալ աներեր…<br />
Այն սրճարանն եմ հիշում ես հիմա,<br />
Երբ բաժակդ էինք միասին նայում,<br />
Աչքերիդ խորքում տեսա ես սիրո<br />
Նշաններ թաքուն,<br />
Որոնք իմ հոգին հմայում էին,<br />
Ինձ վերև տանում…<br />
Վերծանում էինք դատարկ բաժակի,<br />
Պատկերները չոր<br />
Եվ բացում, փակում<br />
Մեր սիրու մաքուր դռները բոլոր,<br />
Չէի ազատվում կապանքներից քո,<br />
Գաղտնիքներից մութ։<br />
Սիրտս տանջում էր<br />
Անողոք մի սուտ…<br />
Եվ մանկան նման կրկնում էինք<br />
Մեր սխալները այնպես անընդհատ,<br />
Իսկ մեր մտքերը չէին հաշտվում,<br />
Եվ նայում իրար՝ ժպտում հուսահատ…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Ուրիշ ելք չունեմ դիմակայելու,<br />
Ուրիշ ելք չունեմ,<br />
Սիրտս է ցավում…<br />
Արդեն ատում եմ շուրջս վխտացող<br />
Այն մարդուկներին՝<br />
Ազգի անունից բարբաջողներին,<br />
Իմ ազգի այն բութ,<br />
Տգետ ու անբան մարդասպաններին…</p>
<p style="text-align: center;">Սիրում եմ հիմա<br />
Ժայռերում ապրող թունոտ օձերին,<br />
Ձյունապատ, մաքուր<br />
Լեռներին վերձիգ,<br />
Ու փոթորկածին ծովերը անծիր,<br />
Ու հեռուները վայրի կապտածիր…</p>
<p style="text-align: center;">Ուրիշ ելք չունեմ,<br />
Ատում եմ հիմա ինձ շրջապատող<br />
Խաժամուժներին.․․</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">27 հոկտեմբեր, 1999թ.</p>
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Դու գնացիր անվերադարձ,<br />
Չնայեցիր, թե ինչ եղավ<br />
Քեզնից հետո, իսկ ես… նորից<br />
Փշրվեցի հուզմունքներիս<br />
Քուրայի մեջ,<br />
Դաժանորեն, արհամարհված…<br />
Ես հասկացա, որ ել չկա<br />
Սեր ու Աստված ու ջերմություն,<br />
Պատահական հանդիպման մեջ,<br />
Այսօր, իրոք, չեմ հավատում,<br />
Ինչ ել լինի, հավատ չկա…<br />
Կար ամենը այն ժամանակ,<br />
Երբ անձրևի ու արևի ջերմությանը՝<br />
Հովանոցիդ ստվերի տակ<br />
Գրկում էինք, իրար խառնվում, լուռ վայելում<br />
Քեզ շատ ծանոթ ու հարազատ<br />
Երաժշտությունը.<br />
– Իմ սիրունիկ ու իմ երազ,<br />
Քնքշություն.․․<br />
Իմ անուշիկ ու իմ միակ ջինջ տրտմություն․․․</p>
<p style="text-align: center;">Եվ անընդհատ նույն սխալն ենք մենք կրկնում՝<br />
Անփորձ ու խենթ պատանու պես<br />
Սիրահարվում։<br />
Սակայն հետո ի՞նչ ստացվեց…<br />
Կարողացար դու հեռանալ<br />
Առանց սիրո…<br />
Ու գնացիր<br />
– ուրիշ ճամփով Անվերադարձ.․․</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">ԲԱԺԱՆՈՒՄԻՑ ՀԵՏՈ</p>
<p style="text-align: center;">Մեր բաժանումից տարի է անցել․<br />
Իսկ կարոտն արդեն կսկիծ է դարձել<br />
Թալանում է ինձ…<br />
Մենության գրկում ուռին է թեքվել առվակի վրա,<br />
Ու քամու հևքից վերջին տերևն է լալիս աշխարհին,<br />
Առվակն էլ քեզնից հոգնել է կարծես<br />
Վաղուց մոռացված մի երգ է երգում։<br />
Վիհեր են դարձել բոլոր ճամփեքը<br />
Սրտիս դռները գոցվել են ամուր,<br />
Զղջումդ, ավա՜ղ, արդարացում չէ,<br />
Կուրծքդ մի ծեծիր, ողբդ՝ մեղմացրու…<br />
Էլ ո՞նց կփոխես անցյալը դու քո,<br />
Ժամանակը լուռ հոսել է արդեն,<br />
Տե՛ս, երկրագունդը ետ չի պտտվում,<br />
Արևն երեսը թեքել է կարծես,<br />
Ծանր, շատ ծանր է գնում մայրամուտ։<br />
Եվ մեր բաժանման տարին բոլորեց,<br />
Մեղքերիդ վրա իջել է փոշի,<br />
Էլ մի մրմնջա մեղանչման աղոթք<br />
Մոմերիդ լույսը սիրտդ կմաշի:<br />
Մեր բաժանման տարին բոլորեց<br />
Առանց աղոթքի,առանց մոմերի,<br />
Իսկ պատարագի ելևէջն անբիծ<br />
Հնչում է արդեն առանց մեր ձայնի:<br />
Թող միանձնանամ, ձուլվեմ երազիս,<br />
Ճանապարհների ջինջ երանգներին,<br />
Լալիս է հիմա կորուստդ հոգիս<br />
Աստծուց տրված իրիկնամուտին:</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Կապույտ երկնի լազուրից<br />
Իջավ լույսը մեր սիրո,<br />
Ծիածանվող երկնքից<br />
Իջավ արծիվ… անձնազոհ։<br />
Սուրաց, իջավ թևաբաց,<br />
Կարմրափետուր թևերով…<br />
Քեզ գրկեցի կարկամած<br />
Իմ ջերմաշուք արևով։<br />
Իրար եկանք շփոթված<br />
Անհոգաբար՝ անմոռաց<br />
– Այնքան մաքուր այնքան ջերմ<br />
Քեզ գրկեցի ամոթխած…<br />
Ցուրտը դողաց, տաքացավ,<br />
Աներևույթ՝ ակնբախտ,<br />
Ես տանջվեցի քո սիրուց<br />
Եվ իմ բախտից տարաբախտ։</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Ձմեռն եկավ…<br />
Մռայլ ամպ է ամենուր,<br />
Ես չեմ գտնում հոգուս համար<br />
Խանձարուր.․․<br />
Չկան հիմա ձնծաղիկները գարնան,<br />
Նրանք սեր են, կարոտներս են<br />
Կուսական։<br />
Հույզերս են հալվում կամաց, անմեկին,<br />
Էլ չեմ սիրում կարծես թե ես<br />
Ոչ մեկին։<br />
Չեմ աղոթում, չեմ հավատում<br />
Առաջվա պես մի սրբի,<br />
Էլ չեմ գրկում քնքուշ մեկեն,<br />
Առաջվա պես էլ ոչ մեկին։<br />
Իմ աշխարհը հիմա ուրիշ, շատ է ուրիշ,<br />
Ուրիշ ծաղիկ ես չեմ գտնում ինձ համար,<br />
Կյանքս կարծես այսօր դարձել է խավար,<br />
Ես ապրել եմ ուզում՝ սիրով անհամար։</p>
<p style="text-align: center;">Այսուհետև երջանկություն թե լինի,<br />
Ապերջանիկ ու թշվառ եմ զգալու<br />
Եվ շող ու ցող թեկուզ չամփեքիս իջնի<br />
Քեզ համար եմ աղոթելու և լալու…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Քամին այնպես թափահարեց<br />
Ծառը մենիկ Ու հեղեղը տերևների,<br />
Ու շրշյունը տերևների,<br />
Անհույս լացը տերևների,<br />
Հեղեղի պես<br />
Լցվե՜ց, լցվե՜ց իմ հոգու մեջ<br />
Ցավի նման անասելի։</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Այնքան խե՜ղճ ես ու անզո՜ր ես, թանկագին,<br />
Ինչպես՝ գերված այն թռչնակը վանդակի,<br />
Եթե հանկարծ՝ քեզ ազատեմ վանդակից,<br />
Էլ չես կարող դու հեռանալ իմ գրկից…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Սիրտս բացվել է խոր վերքի նման,<br />
Չկա դեղ, դարման,<br />
Ա՜խ, գլուխդ դիր իմ վշտոտ կրծքին,<br />
Դի՛ր, անհույս սրտիս, առանց արցունքի,<br />
Զգա, ինչպես ենք անզոր ու անճար<br />
Բնության ահեղ տարերքի առաջ։</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">/ 7 դեկտեմբեր 1988թ. /</p>
<p style="text-align: center;">ԵՐԱԶ</p>
<p style="text-align: center;">Անսահման սուտ է նորից օրն այսօր,<br />
Ծանր մշուշ է իմ հոգուն պատել,<br />
Վրաս երազի մրափն է իջել,<br />
Անէացել եմ աշխարհից ունայն…</p>
<p style="text-align: center;">Անհուն երկնքի աստղացոլանքով<br />
Իմ դին տանում են ամպերի միջով,<br />
Երկու ծայրերից իմ դին պահում են,<br />
Սպիտակ սյուներ – երկու եղբայրներ։<br />
Երկու սյուները հանկարծ դառնում են<br />
Ծաղկած ծիրանի։<br />
Մեղմօրոր հովը ծաղկունքի բույրով<br />
Համբառնում է վեր, իր հետ տանելով<br />
Իմ ապրած ուղին՝ իմ էությունը։</p>
<p style="text-align: center;">Մշուշի միջից հաճախ փոխվում է<br />
Շարժանկարը։<br />
Իմ դին դառնում է օրորվող նավակ,<br />
Հետո սավառնակ – մի բազմերանգ,<br />
Հետո մանանա՝ հորդառատ թափվող,<br />
Երկրին իջնող մի բուռ հողանձրև…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">ՑՆՈՐՔ</p>
<p style="text-align: center;">Գիշեր է խաղաղ, բոլորն են քնած,<br />
Դու նորից եկել թակում ես դուռս<br />
Ու թախծոտ սրտիս հուրը բորբոքում…<br />
Բարակ, լուսնկա շողերի միջով,<br />
Առանց ոտնաձայն գաղտնի մոտենում<br />
Ու քո մարմնի բույրն ես տարածում…<br />
Քո նուրբ մատներով մազերս ես շոյում,<br />
Վարսերիդ հեղեղը թափում ես վրաս,<br />
Ու ես տարփանքից խեղդվում եմ, մարում։<br />
Սեղմիր քո կրծքին ամուր, անդադար,<br />
Մի թող հասկանամ՝ ի՞նչ է կատարվում,<br />
Ինձ դուր են գալիս շրթերիդ դողը,<br />
Բարակ իրանդ ու լույս կրծքերդ…<br />
Տանջիր ինձ այնքան, մինչև որ մարի,<br />
Մինչև հանդարտվի իմ սրտի հուրը։</p>
<p style="text-align: center;">Հեքիաթի գիշեր, գալիս ես նորից,<br />
Ու միշտ նույն ժամին թակում ես դուռս,<br />
Օ՜, սուրբ հրեշտակ, դու ցնորք բարի,<br />
Գերում ես , հուզում, երբեք չես ասում.<br />
- Անունդ ի՞նչ է, ինչի՞ց ես շաղված,<br />
Ինչու՞ ես դու միշտ նույն ժամին գալիս,<br />
Ինչու՞ չես մնում ու միշտ լքում ես,<br />
Հենց այդ նույն ժամին լույսը բացվելուց,<br />
Մութն հեռանալուց անէանում ես։</p>
<p style="text-align: center;">- Հուշերիս միջին թափվող անձրև ես,<br />
Աշնան հովիկից թափվող տերև ես.<br />
Դու ձուլվող ստվեր լուսնի խավարում,<br />
Դու փոքրիկ ամպ ես թափառող անվերջ,<br />
Գալիս ես՝ գերում, թողնում հեռանում…</p>
<p style="text-align: center;">Գիշեր է խռով, բոլորն են քնած,<br />
Աշնան ցուրտ քամին ինչ է հեկեկում․<br />
-Երբ ես դու գալու, երազ իմ մաքուր,<br />
Դու՝ ձուլվող ստվեր, հրաշք իմ անհաս…</p>
<p style="text-align: center;">Ցնորքի գիշե՛ր, գալիս ես անձայն,<br />
Քամու հետ հուշիկ բացում ես դուռս<br />
Ու ներս ես մտնում թաթերիդ վրա,<br />
Դու գողանում ես իմ սրտի հուրը,<br />
Անհագ խմում ես իմ ծաղկանց թուրմը<br />
Ու կախարդանքով տանում ես քեզ հետ<br />
Իմ գոյությունը…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Ի՞նչ ես ակնարկում քո պաղ խոսքերով<br />
Ինձ չես հասկանում՝ մերժիր, հեռանամ,<br />
Հոգիս լցնում ես մերկ դառնությունով՝<br />
Մենակ եմ, մենակ, թող որ հեռանամ։</p>
<p style="text-align: center;">Չե՛, ես ջութակ չեմ, որ ինձ նվագես<br />
Քո նուրբ մատների ելևէջներով,<br />
Բավ է ինձ նորից այնպես չարչարես<br />
Ու սիրտս լցնես խոսուն ցավերով։</p>
<p style="text-align: center;">Ա՜խ, շատ եմ ուզում, որ լինես հրաշք<br />
Առաջվա նման, Գրկեի սիրով, ասեի, – անգին<br />
Դու իմ հոգին ես՝ լույս իմ թանկագին։</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Մի ասուպ պոկվեց երկնային գահից<br />
Վառ փայլատակեց ու խոցեց հոգիս,<br />
Ու սիրտս անհուն մշուշով պատեց,<br />
Անուրջներ իջան անքուն սնարիս…</p>
<p style="text-align: center;">Մեկը շշուկով կախարդում էր ինձ,<br />
Եվ գուրգուրում եռ ինչպես մի հովիկ.<br />
Համր ու հանդարտ մազերս եր շոյում<br />
Մի հեզ գլխահակ հեզանուշ աղջիկ։</p>
<p style="text-align: center;">Ոսկե տեսիլներ անուրջի նման<br />
Հուշերիս միջից լողացին հեռուն,<br />
Քնքուշ ծաղկանց հետ ես գիշերեցի,<br />
Ծաղկունքը գրկած դառնացած լացի…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">ՔՈ ՏԱՃԱՐՆ ԵՍ ԱՎԵՐԵԼ</p>
<p style="text-align: center;">Սիրել.․․ ես քեզ չեմ սիրում,<br />
Այրել.․․ ես քեզ չեմ այրում,<br />
Պատահում է՝ քեզ ատում,<br />
Հետո ուրիշ եմ դառնում։</p>
<p style="text-align: center;">Պատահում է՝ անկարող,,<br />
Իմ սրտի հետ եմ խաղում…<br />
Դու չես դառնա ինձ ներող<br />
Հիմա հոգիս է պաղում…</p>
<p style="text-align: center;">Թե սիրում ես ուրիշի՝<br />
Իմ անունը մի հիշիր։<br />
Ինձ թողել ես ու վառել,<br />
Քո տաճարն ես ավերել…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Ամեն օր մաս-մաս եմ լինում,<br />
Ամեն օր փնտրում եմ ես ինձ,<br />
Ամեն օր թախիծ եմ դառնում,<br />
Բայց չես այցելում նորից…</p>
<p style="text-align: center;">Եթե չես գալիս ինձ տես,<br />
Թույլ տուր՝ ե՛ս այցելեմ քեզ…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">ՔԵԶ</p>
<p style="text-align: center;">Ես զգում եմ ու հասկանում,<br />
Որ բացվում են լուռ անթեղված<br />
Անբնական գաղտնիքներդ զարհուրելի…<br />
Բայց իհարկե դու ազնիվ չես,<br />
Եվ բնական քո կեցվածքը<br />
Աշխատում ես այնպես կեղծել,<br />
Որ հեռանաս ինքդ քեզնից…<br />
Բայց քո դերն ես խաղում անձայն<br />
Նախընտրելի․․․<br />
Չեմ հասկանում, իմ սիրելի,<br />
Վիճակը քո ի՞նչ է ուզում<br />
Վերականգնել…<br />
Հասկանում եմ՝ ինչ էլ անենք<br />
– Էլ չենք կարող զանազանել,<br />
Քամին՝ հովից, դավը՝ ցավից,<br />
Էլ չենք կարող լավ հասկանալ,<br />
Որ այնպիսի սեր ենք ապրում,<br />
Մի այնպիսի ցավ ահռելի,<br />
Որից հետո, ավաղ, երբեք<br />
Առաջվա պես մեր ապրելը՝<br />
Անհնար է…<br />
Ես զգում եմ ու հասկանում,<br />
Դու դարձել ես<br />
Մեր մեծ սիրուն պարզապես մի՝<br />
Սրբադավան.․․</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Գնա՛, հեռացի՛ր, ասում եմ գնա՛,<br />
Թող որ ես ինձ հետ մեն-մենակ մնամ,<br />
Իմ ազատության տերը ես լինեմ<br />
Ու թափառական…<br />
Միայն և միայն քո հեկեկանքը<br />
Թող ես չլսեմ,<br />
Որ տրտմությունը իր մեջ ինձ չառնի<br />
Եվ ինձ չտանի այն ճանապարհով,<br />
Որի վերջն հաստատ<br />
Ձանձրույթ է միայն<br />
Ու ամայություն չափից ավելի…</p>
<p style="text-align: center;">Գնում ես, գնա,<br />
Քո վերադարձը անխուսափելի,<br />
Գիտեմ կլինի<br />
Եվ կկեղեքի բզկտված հոգիս,<br />
Զրկանք ու գգվանք թե հանկարծ լինեն,<br />
Էլի մի սարսուռ մեր մեջ կմտնի<br />
Անողոքաբար,<br />
Մեզ կքրքրի այն լեռան լանջին,<br />
Որտեղ միմյանց սեր շշնջացինք<br />
Անաղարտորեն՝ միամտաբար…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Թե ասպետ եմ ես քեզ համար,<br />
Ինչու ես դու արցունք թափում,<br />
Միթե՞ ես քեզ չեմ նվաճել,<br />
Երբ քո սիրով եմ միշտ արբում։</p>
<p style="text-align: center;">Երբ իմ կողքին՝ ինձ հետ քայլում<br />
Զմայլում ես անմեղորեն…<br />
Միթե՞ ծանր քար եմ դնում,<br />
Ես քո հոգուն անգթորեն…</p>
<p style="text-align: center;">Քեզ եմ նայում արևի պես,<br />
Եվ նվիրում սիրո վարդեր․<br />
Մենավորիկ ինչպե՞ս ապրեմ,<br />
Անօրինակ՝ տխուր օրեր…</p>
<p style="text-align: center;">Ես ուզում եմ այնպես սիրել,<br />
Ինչպես որ կամ, այսուհետև,<br />
Որ ոչ մի օր դու չամաչես…<br />
Մեր սերն ապրի միշտ հարատև</p>
<p style="text-align: center;">Թե ուզում ես աստղեր բերեմ<br />
Երկնքներից բիլ ու մաքուր,<br />
Անկարող չեմ, քեզ ինչ ասեմ,<br />
Իմ մեջ աստղ ես և անմար հուր։</p>
<p style="text-align: center;">Թե կարող ես անկարողիս․․․<br />
Սիրել, սիրել, այնպես սիրել,<br />
Թե սեր չկա․․․ մեղավորիս<br />
Թող ու գնա…<br />
Եվ մի շեղի մոլորվածիս։</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #ffe5e5; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;"> Ինչ ուժ ունի գերբնական,<br />
Որ չի տեսնում նա հեռուն,<br />
Հզոր է թե հասարակ<br />
Կյանքով խենթ է երերուն…</p>
<p style="text-align: center;">Տիգրան Մեծին է դավել,<br />
Կեսարին ու Բայրոնին,<br />
Նա ամենից առավել,<br />
Ապավինում է չարին։</p>
<p style="text-align: center;">Կինն է դավում ամենքին<br />
Կախարդանքով անթերի,<br />
Գերեվարում հմայքին<br />
Բարք ու կարգով աշխարհի…</p>
</div>
<p>&nbsp;</p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p style="text-align: center;">***</p>
<p style="text-align: center;">Ախ, ինչու չեկավ այն օրը՝ մաքուր,<br />
Կապույտ ու անբիծ,<br />
Որ սրտիս համար դառնար խանձարուր<br />
Եվ ինձ չտանջեր անգույն մի թախիծ։</p>
<p style="text-align: center;">Ինձ չհանդիպեց մեկը անաղարտ՝<br />
Ծովի մաքրությամբ,<br />
Երազներիս պես հպարտ ու անպարտ,<br />
Որ հոգիս ապրեր նրա խնդությամբ։</p>
<p style="text-align: center;">Իմ երազների երամների հետ<br />
Ապրեցի մենակ…<br />
Եվ գտա կյանքում՛ այսօր, այսուհետ,<br />
Ես պիտի ապրեմ իմ հոգու գույնով։</p>
</div>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/%d5%bd%d5%a5%d6%80-%d6%87-%d5%ad%d5%bc%d5%b8%d5%be%d6%84-344/?lang=ru"> Սեր և խռովք</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Сентябрь 10, 2014 09:20</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/%d5%bd%d5%a5%d6%80-%d6%87-%d5%ad%d5%bc%d5%b8%d5%be%d6%84-344/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; ԴԺՈԽՔ</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/%d5%a4%d5%aa%d5%b8%d5%ad%d6%84-2/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/%d5%a4%d5%aa%d5%b8%d5%ad%d6%84-2/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Sun, 11 Dec 2011 14:39:26 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Поэзия]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://nor.doctorkarapetyan.am/?p=487</guid>
		<description><![CDATA[Նվիրում եմ 1988թ. երկրաշարժի զոհերի հիշատակին: ԵՐԿՈՒ ԽՈՍՔ Աշխարհի` Մարդկության գլխով դաժան արհավիրքներ ու ավերածություններ են եկել ու անցել, սակայն մարդիկ գոյատևել են ու ապրել: Ի վերուստ կյանքն [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p align="right">Նվիրում եմ 1988թ. երկրաշարժի</p>
<p align="right">զոհերի հիշատակին:</p>
<p><iframe width="420" height="315" src="//www.youtube.com/embed/32OWa6L8PGw" frameborder="0" allowfullscreen></iframe></p>
<div align="justify">
<p><strong>ԵՐԿՈՒ ԽՈՍՔ</strong></p>
<p>Աշխարհի` Մարդկության գլխով դաժան արհավիրքներ ու ավերածություններ են եկել ու անցել, սակայն մարդիկ գոյատևել են ու ապրել:<br />
Ի վերուստ կյանքն է այդպես…<br />
Գիշերներ են իջել և առավոտներ բացվել աշխարհում և ինչպես է եղել, որ մարդը մարդուն զորընդեղել է և փայփայել իր հույսն ու հավատը: Իր անընկճելի կամքով ու տոկունությամբ, հոգու առնականությամբ հաղթահարել է կյանքի արհավիրքներն ու դժվարությունները:<br />
Մարդիկ, ազգեր, սատար են կանգնել միմյանց, թև ու թիկունք են դարձել միմյանց, խղճի ու հոգու աչքերով են նայել միմյանց, անաղարտության լույս են դարձել միմյանց, միմյանց հասել են ամենադժվարին և մահվան պահերին…<br />
Մարդը, առհասարակ, խարխափել է կյանքի և մահվան սահմանագծի մեջ և մաքառել ու տոկացել փակելու մահվան ճանապարհը:<br />
1988-ի դեկտեմբերի 7-ի դաժան արհավիրքը ավերեց Հայաստան աշխարհի առավելագույն մասը: Այդ արհավիրքի զոհը դարձավ Լենինականը (Գյումրին), ավերվեց ողջ քաղաքը, վերածվեց մոխրակույտի:<br />
Գյումրիի ավերածության` երկրաշարժին է նվիրված Գագիկ Կարապետյանի ՚Դժոխքՙ պոեմը: Հեղինակը տեսել է իր քաղաքի ավերածությունը, հոգու առնականությամբ ու տոկունությամբ սատար է եղել հազարավոր մարդկանց, լսել է նրանց ձայները և ձեռք մեկնել փրկելու նրանց կյանքը:<br />
Պոեմը գրված է պարզ ու անպաճույճ խոսքերով: Իհարկե, ընթերցողը յուրաքանչյուր տողի մեջ կտեսնի հեղինակի ապրումներն ու զգացմունքները, նրա լավատեսական ցանկությունները: Գյումրին պիտի կառուցվի և դառնա հրաշալի քաղաք իր ավանդույթներով, սովորույթներով: Պիտի վեր հառնեն նորանոր շենքեր, էլի պիտի հնչի գյումրեցու ծիծաղն ու երգը, նրա հավիտենական ճանապարհի խնդության երգը…</p>
<p align="center">Եվ լույս պիտի, պիտի լինի,<br />
Լույսն Աստծո ամեն մի տան…<br />
Հավերժական,<br />
Գյումրին նորից պիտի խոսի<br />
Հավերժաբար` հավերժի հետ,<br />
Հավերժական…</p>
<p style="text-align: right;" align="center">ՎԱՐԴԱՆ ՎԱՆԱՏՈՒՐ</p>
<p style="text-align: center;" align="center"><a href="http://nor.doctorkarapetyan.am/wp-content/uploads/djoxq3.jpg"><img class="aligncenter size-full wp-image-488" title="djoxq" src="http://doctorkarapetyan.am/wp-content/uploads/djoxq3.jpg" alt="" width="160" height="238" /></a></p>
<p align="center"><span style="font-size: large;"><strong>ԴԺՈԽՔ</strong></span></p>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">1.  Աշուն, աշուն…<br />
Ինչ աշուն էր դեղնաշղարշ,<br />
Դեղնաշղարշ<br />
Ծիծաղներ էր շառավիղում<br />
Դաշտերի մեջ<br />
Եվ կարկատում լեռներն իրար<br />
Նախշուն-նախշուն,<br />
Բերք ու բարիք արարողին<br />
Ազատություն էր շնորհել<br />
Աստծո նման…<br />
Եվ շեներում կնունք ու ծես էր ստեղծել,<br />
Ստեղծել էր հարսանիքներ,<br />
Հարսանիքներ, ծեսեր սիրո և երկունքի,<br />
Մահը մարդուց հեռացել էր,<br />
Նոր ծնունդ ու խինդ էր լցրել<br />
Ամենուրեք…<br />
Հրճվանքով սիրտը հայի…<br />
Ինչ հրաշք էր աշունը այդ,<br />
Ինչքան ճոխ էր ու բերքառատ,<br />
Աշունը երգ, աշունը խինդ<br />
Ու մաքրություն.<br />
Յոթվերք վանքում<br />
Նոր ծնունդի ու կնունքի,<br />
Պսակումի թագադրման<br />
օր էր լինում<br />
Եվ խնդությունն էր ծովանում,<br />
Ծովանում էր,<br />
Չէինք զգում,<br />
Աշնան վերջին<br />
Ձմեռնամուտն ինչպես է մեզ դիմավորում:<br />
Չէինք  զգում,<br />
Որ գալու է ժամանակը<br />
Արհավիրքի,<br />
Չէինք զգում, որ ձմեռ ենք մենք տեսնելու<br />
առանց ձյունի,<br />
Չէինք  զգում,<br />
Մեր ծիծաղը պետք է փոխվի լացուկոծի…</p>
</div>
<div style="background-color: #b4dbff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">2.  Եվ առանց ձյունի<br />
Արհավիրքն եկավ… գուցե երկնքից,<br />
Գուցե մի դաժան դժոխքից փախած<br />
Բիրտ անօրենից…<br />
Խեղված ուղեղի<br />
Մտքերով դժնի,<br />
Չարակամորեն երկիրն ավերեց,<br />
Երկիրն ավերեց Հայոց աշխարհի…<br />
Եվ խեղճ, անճարակ և արդարամիտ<br />
Մայրը անարգված այսպես բարբառեց.<br />
- Տունդ քանդվի…</p>
</div>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">3.  Եվ բիրտ սատանան Աստծուն հանդիպեց.<br />
Սատանան անկուշտ,<br />
Արնաշաղախ աչքերն հառած,<br />
Աստծո դեմքին<br />
Նայեց, քրքջաց.<br />
- Հայաստանի աղն է Գյումրին,<br />
Հանճարների տունն է Գյումրին,<br />
Բա սատանան ոնց համոզեց,<br />
Հետո նրանք պայման կապին<br />
Մեկմեկու հետ<br />
Չարիք սարքել,<br />
Ու կանգ առան ձմեռային օրվա վրա,<br />
Դե, որ 7-ը շատ հարմար էր<br />
Այդ քաղաքին,<br />
Թիվն էլ դրին 7-ի վրա:</p>
</div>
<div style="background-color: #b4dbff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">4.  Ստեղծող դու Տե&#8217;ր, անիծյալ չարիք,<br />
Ո՞վ էր անիծել, դժվար է ասել,<br />
Որ ավեր դարձավ քաղաքը Գյումրի –<br />
Ու սևով գրվեց<br />
88 թիվ, դեկտեմբերի 7…<br />
Եվ ժամն էլ պաղեց<br />
11 և անց 41-ին,<br />
47 վայրկյան… ու չդիմացավ<br />
Ահեղ խենեշի աշխարհակործան<br />
12 բալին…</p>
</div>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">5.  Մի ահավոր ու սև ձմեռ եկավ անձյուն<br />
Աղետալի, ու ավերեց<br />
Երկիրն հայոց &#8212; դեկտեմբերին…<br />
Ա՜խ, Տե&#8217;ր Աստված,<br />
Ի՞նչ է արել յոթ վանքերի քաղաքն արդյոք-<br />
Իր փրկության ու օջախի<br />
Ազատության համար է նա<br />
Մոմեր վառել Յոթվերք վանքում:<br />
Ձեռքերը միշտ վերև պարզած`<br />
Առ Աստված, քեզ,<br />
Քո օրհնությանն է սպասել<br />
Արդարամիտ,<br />
Արդարամիտ աղոթել է ի վեր, Աստվա&#8217;ծ,<br />
Փրկությանդ սպասելով…</p>
</div>
<div style="background-color: #b4dbff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">6.  Այդ առավոտ Յոթվերք վանքում<br />
Մամիկներն ու տատիկները<br />
Մոմեր էին վառում անձայն<br />
Ու աղոթում Տեր Աստծուն`<br />
Խաչակնքում…<br />
-           Ի թողություն յոթ մեղքերի,<br />
Փրկեա դու մեզ վերին Աստված<br />
Եվ մի տանի մեզ փորձության…<br />
Աղոթելով ծունկի իջնում ու բարձրանում,<br />
Տեր Հիսուսի ոտքերն էին լուռ համբուրում:<br />
Բայց այդ օրը Աստվածն հայի,<br />
Սևը սրտին,<br />
Ինքն էր փնտրում իր Աստծուն…</p>
<p align="center">Այդ առավոտ սովորական օր չէր կարծես`<br />
Ձմեռային օր էր հերձուկ ու տաղտկալի…<br />
Յոթվերք վանքի զանգերն էին հնչում այնպես<br />
Խուլ ու անկար…<br />
Այդ առավոտ աղջամուղջ էր մառախլապատ:<br />
Տոթ, հերձուկ օր:<br />
Մարդիկ անհոգ գնում էին իրենց բանին…<br />
Մեկը մի փունջ ծաղիկ առած,<br />
Շտապում էր ծննդատուն աչքալույսի,<br />
Մեկն իր մանկան ձեռքը բռնած<br />
Շտապում էր մանկապարտեզ,<br />
Մեկն էլ անուշ իր թոռնիկին<br />
Թռցնում էր ու երգ ասում,<br />
Մեկն էլ, ջահել սիրով տարված<br />
Հեռաձայնում էր սիրածին…<br />
Եղավ մի պահ<br />
Շներն հանկարծ կաղկանձեցին<br />
Ու ոռնացին գայլի նման,<br />
Մկներն ելան իրենց բնից<br />
Փախուստ տվին ու գնացին..<br />
Օրն ուրիշ էր, ուրիշ մի վերք անբուժելի…</p>
<p align="center">Այդ առավոտ<br />
Օրը օր չէր սովորական.<br />
Ժամեր եկան, ժամեր անցան,<br />
Կարծես իրար լուռ ծանրացան…<br />
Այդ առավոտ գաղտագողի<br />
Մոտենում էր տրտմաժամը…<br />
Հանկարծակի ու աննկատ<br />
Իջա՜ն, իջա՜ն սև մութ ամպեր,<br />
Ջինջ քաղաքի ճակտին դիզվան,<br />
Ու սև քամին դիպավ ամպին,<br />
Սև թևերով ամպը բերեց ու տարածեց<br />
Մի սրտխառնոց…<br />
Ու գետինը ճռռաց լացով ու հեկեկաց,<br />
Ուժգին ձայնով ոռնաց ահեղ վախը սարսուռ…<br />
Փլթփլթոցով եփվեց կարծես սև մանանան…<br />
Հողը ելավ ալիք-ալիք,<br />
Զիլ աղմուկով շարժվեց առաջ…<br />
ու ետ եկավ<br />
Սրբեց-տարավ ու ավերեց<br />
Բյուր երազներ,<br />
Քաղաքի բիբը ահից լայնացավ,<br />
Ճաք տվեց սիրտը…</p>
<p align="center">Եվ այդ պահին<br />
Մաքուր սրտեր ճաքճքվեցին,<br />
Ու լայնացան բիբերն անուշ<br />
Հայացքներում…<br />
Ու մի քաղաք ամբողջ ձայնով<br />
ճչաց երկչոտ.<br />
-           Ժա՜ժք է, փրկվե՜ք…</p>
</div>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">7.  47 վայրկյան թռել էր անցել…<br />
Քաղաքը չոքեց,<br />
47 վայրկյան, և հազարավոր<br />
Կյանքեր նա խլեց,<br />
47 վարկյան, և ամբողջ ուժով<br />
Ոռնաց մի քաղաք,<br />
47 վայրկյան, լուռ խորտակվեցին<br />
Հազար երազներ,<br />
47 վարկյան, և որբացած էր<br />
Ժողովուրդն հայոց,<br />
Որերորդ անգամ և քանի՜ եղեռն<br />
Ժանտ թուրքի ձեռքով …<br />
Այս էլ բնություն… խեղանդամ մարդու…<br />
Մտքի անեծքով…</p>
</div>
<div style="background-color: #b4dbff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">8.  Ինչ լինելու էր, եղել էր արդեն,<br />
Լենինականն ընկավ,<br />
Գյումրին ցնցվեց,<br />
Բայց կանգուն մնաց…<br />
Նորը քանդվեց,<br />
Հինը մնաց կուռ:<br />
Բնությունն արդեն իր ուժն էր փորձել,<br />
Որերորդ անգամ հայի ողնաշար<br />
Սյուները ջարդել<br />
Ու համատարած մահ ու ավերը<br />
Քաղաքով սփռել…<br />
Տեսանք նոր եղեռն`<br />
Մարդիկ խենթացած վազում և կանչում…<br />
Այստեղ ու այնտեղ…<br />
Որտե՞ղ է արդյոք իրենց երեխան,<br />
Մարդիկ այլայլված գոռում են<br />
ճչում,<br />
Աղաղակելով վազում խենթացած<br />
Այստեղ ու այնտեղ:<br />
Ոմանք էլ ցավով ու սրսափահար<br />
Իրարու ձայնում.<br />
-  Ի՞նչ է կատարվել.<br />
- Ատոմային ռու՞մբ է պայթել,<br />
Թե՞ նոր կռիվ է սկսվել արդեն,<br />
Թե՞ երկրաշարժ է,<br />
Այս ինչ պատահեց…</p>
</div>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">9.  Մեր մայրերն այդպես չէին օրորել<br />
Մեր օրորոցը,<br />
Մեր մայրերն այդպես չէին դառնացել,<br />
Ու վշտից ցնդած ամբողջ կոկորդով<br />
Չէին գոռացել,<br />
Ինչպես այդ օրը &#8212; անակնածելի…<br />
Մեր մայրերն ունեին այնպես մաքուր,<br />
Կապույտ երազներ,<br />
Երազներ այնպես ճերմակ ու թովիչ,<br />
Ծովահարսի պես…<br />
Շատ անգին մայրեր այնպես էին ուզում<br />
Այդ օրը գրկել իրենց զավակին,<br />
Բայց փոխարենը նրանք գրկեցին<br />
Մութ համատարած մոխիր ու ավեր…<br />
Պոկին մազերը ու կուրծքը ծեծին,<br />
Ձեռքերը պարզած վերև` երկնքին,<br />
Մրմուռ լացեցին, երգեցին ցավից`<br />
Ձեռքերը հառած անաստված Աստծուն…<br />
Դժոխքի օր էր այդ օրը նրանց,<br />
Եվ մղձավանջ էր, և սուգ էր ու լաց…</p>
</div>
<div style="background-color: #b4dbff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">10.  Մեր հայրերն այնպես զուսպ են,<br />
առնական,<br />
Եվ չեն արտասվել ցավի պահերին,<br />
Դիմավորել են կամքով գեհենին,<br />
Սակայն և սակայն, սակայն այդ օրը<br />
Չար արհավիրքից նրանց հոգու մեջ<br />
Լցվեց ու հորդեց<br />
Լավան արցունքի:<br />
Նրանց, որ երբեք չէին էլ լացել…<br />
Այդ օրը, սակայն<br />
Ամբողջ կոկորդով և գոռում էին,<br />
Ծնկները ծեծում:<br />
Նրանց ողբն էր<br />
Երկինքը առել, առել գետինը<br />
Ու չէր վերջանում…<br />
Պահն ահավոր էր ու անասելի…<br />
Պահ` անասելի ու դաժանության.<br />
-  Ահա՜, տեսնում եք…<br />
Մի այր ողբաձայն կանչում է, խնդրում.<br />
՚Փրկեք, ախ, փրկեք, աղջկա&#8217;ս փրկեքՙ:<br />
Սառն ու անտարբեր նայում էին նրան<br />
Ողբախենթ մարդիկ<br />
Անհոգի նման,<br />
Ո՞ր մեկին փրկեն &#8212; Աստված չփրկեց…</p>
</div>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">11.  Աղետի գույժը վայրկյանում անցավ<br />
Երկրեերկիր…</p>
<p align="center">Եվ մի սարսուռ ու ջերմություն<br />
Անբնական<br />
Լցվեց ամեն մարդու հոգում,<br />
Եվ երկիրը դարձավ հանկարծ<br />
Աշխարհացունց…<br />
Եվ ազգերի աշխարհաշեն միտքը ցոլաց,<br />
Հազարագույն արեգակի նման պայծառ,<br />
Սատարումի և օգնության…<br />
Եկան-եկան, բյուր-բյուր եկան<br />
Հուզագորով ու մարդասեր<br />
Եվ չինացին, և լիտվացին,<br />
Եվ ռուսը ու սերբացին,<br />
Եվ վրացին, հույնը սիրով,<br />
Եվ ղազախը, ուկրաինացին,<br />
Ֆրանսիացին, գերմանացին,<br />
Անգլիացին…<br />
Ազգե՜ր, ազգե՜ր, ինչ քաջությամբ<br />
Ձեռք մեկնեցին,<br />
Որ մեր ազգի լուսաբացը<br />
Այսուհետև չխավարի…</p>
<p align="center">Շատ ազգեր եկան, տեսան քաղաքը<br />
Հուզվեցին, լացին,<br />
Այդպես հեշտ բան չեր սադայելական<br />
Դժոխքում լինել,<br />
Մարդիկ վշտի մեջ մաս-մաս հավաքում<br />
Մասունքներն ազգի<br />
Ու տեղադրում սայլակի վրա,<br />
Ու տանում էին նոր գերեզմանոց`<br />
Հողին հանձնելու.<br />
Ի՞նչ գերեզմանոց…<br />
Քաղաքը արդեն գերեզմանոց է,<br />
Բաց գերեզմանոց,<br />
Բաց երկնքի տակ,<br />
Համայն մարդկության հեռուստացույցի<br />
Էկրանի առաջ`<br />
Մի զարհուրելի, անթաղ թանգարան…<br />
Եվ քաղաքի մեռելային լռությունը<br />
Ծածկեց մարդկանց սրտերը` սուգ<br />
Մղձավանջով,<br />
Ու լռությունն անասելի<br />
Քար էր դարձել…<br />
Աղեկտուր ձայներն էին<br />
Լուռ մոխրացել…</p>
<p align="center">Լուսադեմին, քամու թևին`<br />
Մեր հասցեով մահվան համբույր,<br />
Կարմիր անձրև սև քաղաքին`<br />
Փառք Արարչին,<br />
Որ չջնջեց նա հիմնովին<br />
Ազգն ու ցեղը շեն քաղաքի…<br />
Փառք Արարչին,<br />
Որ ընդունեց երկինք թռչող<br />
Բազմահազար հոգիները,<br />
Մեր համբարձված հոգիներին նա պարգևեց<br />
Աներազ քուն վերերկրային…<br />
Հավիտյանս հավիտենից….</p>
</div>
<div style="background-color: #b4dbff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">12.  Դժբախտ այս բոթը աշխարհը ցնցեց,<br />
Ինչ ազգ, որ ուզես,<br />
Մեր մեռելանոց քաղաքը լցվեց,<br />
Ի՞նչ քաղաք և ինչ, գետնին հավասար<br />
մի գերեզմանոց<br />
Ով էր մնացել` լավ էր չմնար.<br />
Ո՞վ էր անիծել…</p>
<p align="center">Չռված աչքերով գյումրեցի մի ծեր<br />
Իրեն շոշափում էր ու չէր հավատում,<br />
Կենդանի  է թե իրեն է թվում…<br />
Ամբողջ քաղաքով խեղճ-կրակ մարդիկ<br />
Իրենց շոշափում,<br />
Մի՞թե ապրում են ու պիտի շնչեն:<br />
Այսքանից հետո ո՞նց պիտի անեն,<br />
Այսքան վշտերից, ցավերից հետո,<br />
Դեռ պիտի ապրե՞ն:</p>
<p align="center">Եվ զարմացած շուրջն էր նայում,<br />
Նայում երկինք` խաչակնքում<br />
Եվ արտասվում աղեկտուր<br />
Աղաչանքով –<br />
-           Տե&#8217;ր, մեր գլխին այս ինչ բերիր,<br />
Ի՞նչ հանցանք ենք գործել, ասա…</p>
<p align="center">Ձայներ էին գալիս այսպես`<br />
Ամեն կողմից միախառնվում<br />
Ու բարձրանում երկինքն ի վեր:</p>
<p align="center">Օրը մթնեց, ի՜նչ սոսկումով<br />
Ողջ քաղաքը պատանքի մեջ<br />
պատսպարեց,<br />
Մութը անգութ մութը անծիր<br />
Գյումրին ծածկեց…<br />
Սակայն մարդկանց ճիչն, հառաչը<br />
Եվ անվերջ էր ու չէր մարում,<br />
ճիչերն էին իրար գտնում<br />
Աղերսանքով.<br />
- Եկե&#8217;ք, փրկե&#8217;ք, փլված շենքի`<br />
Գերեզմանի տակից հանեք<br />
Միակ որդուս:<br />
Մեկն էլ կանչում էր` աղջկաս,<br />
Մեկը` տատիս, մեկը հորս ու մայրիկիս,<br />
Եվ շվարած ու քարացած<br />
Իրար նայում, մերթ լռում  ու իրար գրկում.<br />
Ա՜խ, երբ պիտի դաժան օրը<br />
Գնա հեռու… ու լուսանա…</p>
</div>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">13.  Օրը լուսացավ…<br />
Գյումրեցին անքուն, չէր եղել այդպես`<br />
Երբեք անդադար  -<br />
Խելագարվել էր խելագարվածը<br />
կրկնակի անգամ,<br />
Ցնորքի մեջ էր բարին, արդարը<br />
Իր հոգու հետ և իր հոգու մեջ,<br />
Եվ մոլորվել էր նաև ճարտարը:<br />
Իր միակ որդուն գտել էր կարծես<br />
Ցնորված մայրը,<br />
Ձեռքերը պարզել<br />
Ու պար էր գալիս,<br />
Ծիծաղում, կանչում. ՚Գտել եմ որդուս,<br />
Դժոխքից գտել…<br />
Եվ հազարավոր… կողք-կողքի շարված<br />
Դիակներին էր նայում ու անցնում.<br />
Եվ հետո ձեռքով շոշափում նրանց,<br />
Նայում դեմքերին, չէր էլ ճանաչում:<br />
Որոնում նշան, խալեր ու սպի<br />
Հարազատներին գտնելու տենչով,<br />
Հարազատներին գտնելու տենչով<br />
Գոռում էր, հրճվում.<br />
-           Ծո&#8217;, գտա, արի, մե դագաղըմ բեր,<br />
Մեր Թագուհին է…<br />
-Է՜հ, &#8212; ասաց մեկը, &#8212; աչքդ լույս էղնի,<br />
Շիրիմ կունենա,<br />
Գիտես որտեղ ես լացելու արդեն…</p>
<p align="center">Եվ շուրջը նայեց<br />
Տեսավ Յոթվերքի<br />
Գմբեթներն երկու ընկել են գետին,<br />
Տեսավ իր դիմաց<br />
Ամենափրկիչ<br />
Տաճարն Աստծո գետին տապալված<br />
Ու կանչեց. &#8212; Աստվա&#8217;ծ,<br />
Աստված ոխերիմ,<br />
Այս ինչ դու բերիր<br />
Մեր անճար գլխին…</p>
<p align="center">Տեսավ անհամար շենքեր ավերված<br />
Որոնք դարձել են բլուր գերեզման,<br />
Ու հոգոց հանեց…<br />
Ու՞մ պիտի պատմեր<br />
Գյումրի քաղաքի դժոխքի մասին…</p>
<p align="center">Աստված չներեց և այս անգամ էլ<br />
Մեզ չխնայեց,<br />
Մեր շատ խելացի շինարարները<br />
Բարձրհարկ շենքեր քաղաքում սարքին,<br />
Դեռ մի ղեկավար թուք ու թղթերից<br />
Փարիզ էր սարքում,<br />
Փարիզ չտեսած…</p>
<p align="center">Ու թուք ու թղթից, թքած կպցրած<br />
Բարձրահարկերը<br />
Շաղախված խճով` տուփերի նման<br />
Թափվեցին ներքև…<br />
Ու Երևանը մինչ կմտածեր,<br />
Թե մեծն ազգին ոնց պիտի ասի<br />
Զուլումի մասին,<br />
Վրաց եղբայրներ Գյումրիում արդեն<br />
Կյանքեր էին փրկում:</p>
</div>
<div style="background-color: #b4dbff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">14.  Այդ օրն էլ ապրեց իր վերջաբանը,<br />
Մահվան սարսափը սառն ու սևերիզ<br />
Թևերը փռեց քաղաքի վրա…</p>
<p align="center">Ցուրտ քամի փչեց, փոշի բարձրացավ,<br />
Դիահոտ շունչը խփեց դիմախառն,<br />
Ինչպես սև մաղձը ծանր չորացավ<br />
Մարդկանց կոկորդին…<br />
Դիակապտության իրիկունն իջավ…</p>
<p align="center">Իրիկունն առավ հոգատանջ մարդկանց<br />
Կրակի շուրջը…<br />
Կրակի շուրջը<br />
Բոլորված մարդիկ,<br />
Մերթ խոսում էին ու մերթ էլ լռում.<br />
Ում են գտել և ում են թաղել…<br />
Մեկը ասում էր. չե՞ն տեսել արդյոք<br />
Իրեն կնոջը.<br />
Մեկը` երեխին, մյուս մորը,<br />
Իրարու անվերջ հարցուփորձ անում.<br />
-           Արդյոք չե՞ք տեսել այսպիսի մեկին…<br />
Ու նկարագրում անվերջ ու անվերջ,<br />
Ու հետո, ինչպեսե ռազմի դաշտում,<br />
Վշտեր փարատող օղին էր շրջում,<br />
Հետո դեղահաբ տարբեր գույների<br />
Ու նորից` օղին…<br />
Կոկորդում կանգնած դիահամերը<br />
Փոխում էր էլի,<br />
Ձեռք ու ոտքերը թմրում էր մարդկանց<br />
Ու ծանրանում էր ինչպես կապարը,<br />
Բայց գլուխը` ոչ, ուղեղը` արթուն,<br />
Ու պրծում չկա, լեղի են շնչում…</p>
</div>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">15. Իջավ անթափանց մութը ավելի,<br />
Ցուրտը սաստկացավ,<br />
Քաղաք-դժոխքից կանչերն օգնության<br />
Դանդաղ նվաղեց…<br />
Վեր ելա անձայն լապտերը ձեռքիս,<br />
Նորից գնացի փլված օջախը<br />
Իմ լավ ընկերոջ-<br />
Զույգ որդու, կնոջ հետ էր մնացել<br />
Փլատակի տակ,<br />
Մի մեծ լեռ վրան` իրենք կենդանի.<br />
-Սիրելի ընկեր, պիտի դիմանաք,<br />
-           Արմենս արդեն սառել է ընդմիշտ…<br />
Փորեք, այ տղերք, գոնե մյուսին<br />
Կռնանանք փրկենք…<br />
-           Ամեն ինչ կանենք, պիտի դիմանաք:<br />
Սուտ եմ հորինում, ինձ ոգևորում:</p>
<p align="center">Հաջորդ գիշերը ընկերս ասաց.<br />
-           Պետք չէ մեզ հանել,<br />
Երկրորդս էլ մարեց…<br />
Վաղ առավոտյան նրանց փրկեցինք<br />
Ու այր ու կնոջ տեղափոխեցինք…<br />
24 ժամ էլ նրանք չապրեցին,<br />
Վշտից հանգչեցին…</p>
<p align="center">Արևամուտ էր…<br />
Անթիվ-անթիվ և անհամար<br />
Ագռավների երամը սև,<br />
Սև ամպերի նման այնպես կռնչոցով<br />
Երկինքն առան ու ծածկեցին,<br />
Եվ քաղաքը դարձավ նորից<br />
Եվ առավել զարհուրելի…</p>
<p align="center">Այդքան շատ ագռավ<br />
Ոչ մի գյումրեցի<br />
Քաղաքի վրա երբեք չէր տեսել.<br />
-           Վա&#8217;յ տվեք, կռնչացեք, ա&#8217;յ սև ագռավներ,<br />
Վա&#8217;յ տվեք, կռնչացե&#8217;ք,<br />
Այս սևապսակ քաղաքի գլխին…<br />
Գուցե ձեր վայով, կռռոցով պրծնենք<br />
Քաղաքին պատած դժբախտությունից…<br />
… Հա, կը՜ռ, կը՜ռ, ա&#8217;յ ագռավներ,<br />
Հա&#8217;, թը՜ռ ու կը՜ռ, ա&#8217;յ անոթիներ,<br />
Մի հանեք մեր սև աչքերը,<br />
…Հա&#8217;, թը՜ռ, թը՜ռ… հեռացեք մեզնից<br />
Թողեք, տանենք մեր խաչը լուռ -<br />
Ա&#8217;յ ագռավներ:</p>
</div>
<div style="background-color: #b4dbff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">16.  Առավոտ կանուխ մեծ փոս էր փորել<br />
Մի թուխ պատանի Կարեն անունով,<br />
Հազիվ բոլորած 14 տարին,<br />
Դիակներ էր սայլակով բերում<br />
Ու մեկ-մեկ շարում իրար կողք-կողքի…<br />
Եվ աչքատես մեկն հարցրեց.<br />
-           Էլ ունե՞ս դու հարազատներ…<br />
Եվ պատանին մեծի հայացքով<br />
Նայեց հարցնողին<br />
Ու անտարբեր պատասխանեց.<br />
-  Չէ, արդեն չունեմ…</p>
</div>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">17.  Բեռնատարի թափքի վրայից,<br />
Խմբված մարդկանց հաց են բաժանում,<br />
Ուտում են մարդիկ դիահամ հացը<br />
Մեռելի կողքին,<br />
Ուտում են, նայում իրար զարմացած,<br />
Խելագարի պես.<br />
-           Խելառ եք, ի՞նչ է, էս ի՞նչ պատիժ էր.<br />
-           Պոմպեի վերջ է, &#8212; նկատեց մեկը:</p>
<p align="center">Հենց այդ օրը մի հրաման<br />
Եկավ վերից…<br />
Որ մեռելները, ովքեր չունեն տեր,<br />
Պիտի հավաքեն,<br />
Որ հետո տանեն ՚բռատսկի մագիլՙ,<br />
Թե չէ կսկսվի ժանտախտն ահավոր…<br />
Կրակի շուրջը խմբված մարդիկ<br />
Շփոթման մեջ են,<br />
Մեռելներին ՚բռատսկի մագիլՙ տանելու բոթը<br />
Ցնցել է նրանց,<br />
Ուստա Գարուշը, երկու ձեռքերով<br />
Գլուխը բռնած, լուռ մտածում է.<br />
Երկրորդ օրն արդեն որդուն գտել է.<br />
Բայց նրա կեսը փլվածքի տակ է,<br />
Իսկ վրան` մեծ սար:</p>
<p align="center">Երկու կռունկներ աշխատում են<br />
Գիշեր ու ցերեկ,<br />
Բայց կհասցնե՞ն…<br />
Ուստա Գարուշը ձեռքերը թողեց,<br />
Վեր կացավ կանգնեց,<br />
Աչքերը փայլեց, գլխում առկայծեց`<br />
Հանճարեղ մի միտք.<br />
-           Թե տղաս իրեն տեղը ունենա,<br />
Որ մայրը լացի,<br />
Մարմնի կեսն էլ հերիք է էլի…<br />
Ու միայն այդպես, ՚բռատսկի մագիլՙ<br />
Նրան չեն տանի:</p>
<p align="center">Այդ նույն առավոտ մի ուկրաինացի`<br />
Սաշա անունով<br />
Կապես պարանը անշունչ մարմնից…<br />
Մեքենան քաշեց…<br />
Այդ փորձությունից Սաշան<br />
վատացավ,<br />
բայց իրեն գործը մինչև վերջ արեց…<br />
Ուստա Գարուշը փաթաթվեց նրան<br />
Ու դառը լացեց…</p>
</div>
<div style="background-color: #b4dbff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">18. Ժամը ուշ էր և անտանելի,<br />
Եվ անտանելի` պահը անարգված,<br />
Պահը խենթացած շրջում էր, շրջում<br />
Գյումրի քաղաքի փողոցից-փողոց,<br />
Քաղաքը իրոք մեռելանոց էր<br />
Դիակներով լի…<br />
Փողոցից-փողոց մի մեծ բեռնատար<br />
Դիերով բարձված շարժվում էր առաջ,<br />
Եվ լացակումած մեկը ձայն տվեց.<br />
-           Օնե՜ս ջան, կամաց քշե մաշինեն…<br />
Մարդիկ գժված են<br />
Կքարկոծեն մեզ…</p>
<p align="center">
<p align="center">Ինչպես օրենքն է այս փուչ աշխարհի,<br />
Ցերեկից հետո գիշեր է գալիս,<br />
Գիշեր սարսուռի…<br />
Լսվող տնքոցի և աղերսանքի<br />
Ձայները լռեց,<br />
Ողբի ալիքը տերևների խուլ<br />
մեռած ու դեղնած<br />
Շրշյունը բերեց,<br />
Վշշյունով թափեց, վշտից ցամաքած<br />
Քաղաքի սրտում,<br />
Քաղաքի սրտում<br />
Ցուրտը սաստկացավ…</p>
</div>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">19.  Առավոտ լուսո… մի վարժ տիրացու,<br />
Հայացքը հառած աղոթարանին<br />
Երգ էր մրմնջում –<br />
Տեր ողորմեա էր տիրացուն կարդում.<br />
-           Փրկեա մեզ չարից…<br />
Սևավոր մարդիկ տարիքներն անհայտ,<br />
Իրենց գլխարկները ձեռքերում պահած,<br />
Ծունկի էին իջնում, ձայնակցում էին.<br />
-  Փրկեա մեզ չարից…<br />
Ծունկի էր իջել դիաշարքի մեջ<br />
Մի դալուկ աղջիկ,<br />
Պաղած մանչուկի մազերն էր շոյում<br />
Ու լուռ հեկեկում…<br />
Զույգ կրակոցներ դեպի երկնքին<br />
Արին դիվահար,<br />
Վախից ցամաքեց սրտերը մարդկանց.<br />
Աղոթքը լռեց…<br />
Չորս կողմից մարդիկ վազեցին, տեսան<br />
Մենակ Սաքոյին.<br />
-           Ծո&#8217;, էդ ի՞նչ էղավ, ընչի կրակիր,<br />
-           Աստծուն կրակի, &#8212; մռնչաց Սաքոն, -<br />
Օջախս մարեց, մենակ մնացի…</p>
<p align="center">Եվ արցունքների հեղեղը թափվեց<br />
Նրանց աչքերից`<br />
Բոլոր-բոլորի…<br />
Ում աչքերը, որ արցունք չէր տեսել,<br />
Արցունքով լցվեց,<br />
Լցվեց հույզերով<br />
Ու մղկտանքով&#8230;<br />
Եվ ողջ քաղաքի, ամեն շենի մոտ,<br />
Ամեն փողոցում,<br />
Լաց էր, վայնասուն…<br />
Ու աղերսանքի արցունք էր թափվում,<br />
Արցունքի ծով էր քաղաքը դառնում:</p>
<p align="center">Այստեղ, այնտեղ<br />
Լալիս էին մայր ու մանուկ,<br />
Մեկը ցավից,<br />
Մեկն իր խղճի կեղեքումից,<br />
Մեկը հույսից հուսահատված,<br />
Ամեն մեկը հարազատին նոր կորցրած,<br />
Լալիս էին, լալիս էին, իրար գրկած,<br />
Եվ անծանոթ,<br />
Եվ ծանոթներ,<br />
Եվ օտարներ,<br />
Իրար գտած հույզի ծովում,<br />
Խառնված իրար,<br />
Ձեռքերն էին վեր բարձրացնում<br />
Եվ ազաչում Տեր Աստծուն`<br />
Տուր փրկություն…</p>
<p align="center">Մեր հանճարներից մեկը շատ ցասկոտ`<br />
Շիրազ անունով,<br />
Դանթեին էր նա տանուն Դեր Զոր,<br />
Եղեռնը տեսնի.<br />
-           Վարպե՜տ, տե&#8217;ս հիմա, վերևից նայիր<br />
քո աղ ու հացին,<br />
Տե&#8217;ս, թե ինչպես է դժոխքը լինում<br />
Դանթեականի…<br />
Սևակին կանչիր, թող նա էլ տեսնի,<br />
Ինչպես է լռել Զանգակատունը,<br />
Կոմիտասները երգում են, պարում<br />
Դժոխք քաղաքում,<br />
Շրջան են կազմել` բռնել թռնում են<br />
Գյումրվա պարը:<br />
Թատրոնի առաջ նստած խորհում է<br />
Գյումրեցի Ավոն,<br />
Մեծ բանաստեղծի արձանը կարծես<br />
Լուռ արտասվում է:<br />
Նորից քաղաքի ճակատին են դիզվել<br />
Սև ու մութ ամպեր,<br />
Եվ քարավանը լուռ, շարան-շարան,<br />
ուլունքի նման<br />
Գնաց մայրամուտ:<br />
Վեր կաց, այ Վարպետ, նորից երգում են<br />
Դլե յամանը…</p>
</div>
<div style="background-color: #b4dbff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">20.  Մեծամեծ մարդիկ, իշխանավորներ,<br />
Տարբեր ազգությամբ, քաղաքը տեսան.<br />
Եկան գնացին,<br />
Եկան գնացին…<br />
Այդքան շատ որբեր ու դժբախտ մարդիկ<br />
Նրանք էլ տեսան.<br />
Մեծ դժբախտություն այդպիսի չափի,<br />
Ինչպես կարող է այս ազգը տանել:<br />
Այսպես զարմանում ու մտորում էին,<br />
Որ կան աշխարհում այսպիսի բաներ,<br />
Այսպիսի չարիք, անհամար վերքեր,<br />
Վերքեր չբուժվող նույնիսկ դարերով,<br />
Հասկացան նաև, որ ողբերգությունն<br />
Ազգություն չունի,<br />
Եվ պետք է կիսել` ինչ էլ որ լինի:<br />
Այսպես շարունակ<br />
Եկան-գնացին…<br />
Տեսան դժոխքը, մխիթարեցին…<br />
Ու մի ամբողջ շեն իրենց վշտի հետ<br />
Մենակ մնացին,<br />
Ուսերին ընկավ մի մեծ ծանրություն,<br />
Անհաղթահարելի մի ծով որբություն,<br />
Մի ծով դժբախտներ մնացին իրենց<br />
Ծով դարդերի հետ,<br />
Եկան գնացին…<br />
Ու չմոռացան` պիտակ էլ դրին<br />
Բոլորի հոգում անվերջ ծխացող`<br />
Աղետի գոտի…</p>
</div>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">21.  Երեկոն անսիրտ նորից ու նորից<br />
Կրակի շուրջը բոլորեց մարդկանց.<br />
Քաղաքը նորից հերթական անգամ<br />
ճռռալով ցնցվեց,<br />
Հավաքված մարդիկ իրար նայելով<br />
Հանգիստ ժպտացին:<br />
Մեկը բարկացավ.<br />
-           Ճռռաս գը, ճռռա, հերդ էլ անիծած,<br />
Էլ էս քաղաքում բան կա բլելու,<br />
Մենակ դու ըսա` գետինը պատռի,<br />
Մեզի ներս առնի,<br />
Ցավից պրծնենք, էս ինչ զուլում է.</p>
<p align="center">Երկու փրկիչներ փլատակների<br />
տակին մնացին,<br />
Երբ մոր ու աղջկա ուզում էին հանել<br />
դժոխքի հորից.<br />
Մեծերից մեկը զգուշացրեց. –<br />
Ցնցումը միշտ կա,<br />
Ծածքը  անընդհատ իջնում է, նստում,<br />
Երկու տաքարյուն, մեզ նման տղերք<br />
Մտան ու չելան…<br />
Բախտն էր այդպիսին…</p>
</div>
<div style="background-color: #b4dbff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">22.  Ընկերներով մեզ մոռացած,<br />
Հարյուրավոր մարդկանց կյանքեր<br />
Մենք փրկեցինք,<br />
Ճիշտ ենք արել, սխալ գործել,<br />
Ժամանակը` մեզ դատավոր,<br />
Կյանքի փորձը` մեզ ուղեցույց:<br />
Եվ գիտեք ինչ, կյանքը նաև<br />
Ցույց է տալիս,<br />
Որ այն մարդը, որ օգտվեց<br />
Դժբախտության հանգամանքից ու թալանից,<br />
Նվաստացավ ոսկու փայլից<br />
Եվ այն մարդը, որ օգտվեց<br />
Քաոսային հանգամանքից,<br />
Աղետյալի բաժին հացը ձեռքից խլեց,<br />
Ձեռքից հանեց ապարանջան ու մատանի,<br />
Աստծո կողմից նա կգտնի իր պատիժը,<br />
Թեև վատ է անեծք թափել մարդկանց գլխին,<br />
Բայց արի տես, այս ամենը<br />
Ի վերուստ է մարդն ստեղծել.<br />
Ժամանակը` մեծ դատավոր,<br />
Կյանքի փորձը` մեզ ուղեցույց:<br />
Աստված վերից փորձություն է<br />
Մեկ-մեկ սարքում,<br />
Ու հետո էլ լուռ հետևում,<br />
Թե ինչպես են իրենց պահում<br />
Այդ նույն մարդիկ,<br />
Փորձությունը թե որ անցար`<br />
Պատվով կապրես,<br />
Թե որ չանցար,<br />
Վայն եկել է ու քեզ տարել:<br />
Փորձությունը թե որ չանցնես<br />
Դու` պարզերես,<br />
Թե չես գռփել ու թալանել,<br />
Չես սպանել ու շնացել,<br />
Արյուն հացը մերձավորիդ<br />
Չես կերցրել,<br />
Դու ուրեմն`<br />
Չես պղծվել,<br />
Իսկ եթե ոչ,<br />
Թույլ ես տվել դու մեծ սխալ:<br />
Բումերանգի մեծ հարվածը,<br />
Երկրաշարժի ալիքի պես,<br />
Շատ հուժկու է զոհին խփում<br />
Ու կործանում…</p>
</div>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">23.  Եկավ Գյումրի թախիծով լի<br />
Հռչակավոր մեծ երգիչը`<br />
Աստվածատուր<br />
Ազնավուրը,<br />
Տեսավ դժոխքն ու զարմացավ,<br />
Նայեց, լացեց<br />
Եվ կուչ եկավ սրտի ցավից,<br />
Ողջ քաղաքը նայեց` տեսավ.<br />
Հոգին այրվեց<br />
Եվ իր հոգով մոմեր վառեց<br />
Յոթվերք վանքում<br />
Ու հեկեկաց… խաչակնքեց<br />
Ու կարոտով մխիթարեց<br />
Հող հայրենին,<br />
Իրեն ծնած հայոց ազգին,<br />
Որբուկներին գրկեց լացեց,<br />
Եվ համբուրեց սիրագորով<br />
Եվ նվիրեց ժամացույցը<br />
Ջինջ աչքերով որբ Արմանին.<br />
-           Արման, մանչս, երբ մեծընաս,<br />
Մեծ մարդ անշուշտ պիտի ըլլաս…</p>
<p align="center">Իրենց մոռացած քաջ օդաչուներ`<br />
Հարավսլավացի,<br />
Օգնություն բերող մեծ ինքնաթիռը<br />
Վայրէջքի պահին<br />
Մառախուղի մեջ բախվեց մի լեռան,<br />
Անձնվեր մարդիկ հենց այդ նույն տեղում<br />
Հուշարձան դարձան…<br />
Այսօր էլ նրանց գերեզմաններին<br />
Թարմ ծաղիկներ կան:</p>
</div>
<div style="background-color: #b4dbff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">24.  Ինչ մաքրությամբ և ինչ սիրով`<br />
Աստծո պես,<br />
Եկավ հասավ… Մայր Թերեզան<br />
Սրտակեղեք,<br />
Մայրական ջերմ սուրբ ձեռքերով<br />
Ողջագուրվեց որբուկներին<br />
Եվ ձեռքերով, նուրբ ձեռքերով<br />
Հանեց նրանց սև դժոխքից,<br />
Հույս ու արև լցրեց գութով<br />
Մեր աղետյալ քաղաքի մեջ,<br />
Որ մեր Գյումրին նորից ծաղկի<br />
Ու շենանա…</p>
<p align="center">Աշխարհաշեն, աշխարհազոր<br />
Արևաջերմ հոգով եկան,<br />
Եկան մարդիկ` հող հայրենին<br />
Ջերմացնելու…<br />
Իրենց սրտի, իրենց հոգու<br />
Բարությունով<br />
Դարձան ակնեղծ<br />
Մեր վերքերին` սպեղանի,<br />
Աչքերը լի արցունքներով.<br />
Մեր վիրավոր հոգիները փարատեցին<br />
Իրենց խոսքով,<br />
Գործով իրենց…</p>
<p align="center">
</div>
<div style="background-color: #e8f7ff; padding: 5px 0 5px 0;">
<p align="center">26.  Ու հառնի պիտի մոխրի միջից<br />
Մեր քաղաք Գյումրին,<br />
Շիրակում ծնված, այդ հողի մարդը<br />
Պիտի փարատվի,<br />
Զմրուխտե ափեր, կանաչ ճանապարհ<br />
Նա պիտի տեսնի,<br />
Իր ծիր հանճարը աղավնու նման,<br />
Բարին պիտ սփռի աշխարհի վրա`<br />
Հայոց աշխարհի,<br />
Հայոց աշխարհի<br />
Դժվար բուժելի այս վերքի տեղը,<br />
Դառնալու է մի սրբատեղի…<br />
Մեր անհնարին վիճակն է ծնում<br />
Միայն նոր հնար<br />
Եվ այդ հնարով բյուր վշտոտ սրտեր<br />
Պիտի միանան ու բոցավառվեն,<br />
Այդ բոցի վրա պիտի տաքանան<br />
Ու ապաքինվեն արտասված մարդիկ,<br />
Որբ ու անտուններ բնավեր դարձած,<br />
Վշտից խենթացած պիտ վերադառնան<br />
Իրենց հայրենին.<br />
Ու պիտի հառնի ծուխը օջախի,<br />
Ու նոր ասպետներ կգան լույս աշխարհ<br />
Ու կգրավեն Օլիմպոսը ծեր:<br />
Արհեստների ու արվեստների ոսկե քաղաքը<br />
Կծաղկի նորից<br />
Զիլ զրնգոցով,<br />
Կլսվի նորից մուրճի թխկոցը,<br />
Զիլ զրնգոցով,<br />
Կանցնեն ձիերը ‎‎ֆայտոն Ալեքի,<br />
Զիլ զրնգոցով,<br />
Նորից կլսվի մարդկանց ծիծաղը,<br />
Պոլոզ Մուկուչի, Ծիտրո Ալեքի<br />
Անեկդոտները կպատմեն նորից<br />
Զիլ զրնգոցով,<br />
Յոթվերք վանքի զանգակները<br />
Կղողանջեն յուրաքանչյուր<br />
Այգաբացի:<br />
Ահել ու ջահել նորից կմտնեն<br />
Մեր սուրբ վանքը,<br />
Որ վառեն մոմեր հիշատակացը`<br />
Իրենց զոհերի:</p>
<p align="center">Այս հողը միշտ էլ շիվեր է տվել,<br />
Ու զարմացրել ամբողջ աշխարհին<br />
Իրենց հանճարով, ոսկե ձեռքերով<br />
Մեծ վարպետների,<br />
Դյուցազուններով, երգահաններով,<br />
Իրեն աղ-հացով և իր չընկճվող<br />
Մարդկային ոգով:<br />
Այս հանճարածին սուրբ հողը նորից<br />
Առատ բերք կտա,<br />
Շիրակացու, մեծ Վարպետի<br />
Եվ Շիրազի Գյումրին նորից<br />
Խոյանքներով վեր կհառնի<br />
Իր ճոխությամբ:</p>
<p align="center">…………………………………………<br />
…………………………………………</p>
<p align="center">Եվ կանչ եղավ… նորից ծնվեց<br />
Հանճարածին դաշտը Շիրակ,<br />
Հանճարածին դաշտը Շիրակ,<br />
Դաշտը միակ<br />
Պիտի ծաղկի վարպետների<br />
Պինդ ձեռքերով.<br />
Եվ լույս պիտի, պիտի լինի,<br />
Լույսն Աստծո ամեն մի տան<br />
Հավերժական,<br />
Գյումրին նորից պիտի խոսի<br />
Հավերժաբար, հավերժի հետ<br />
Հավերժական…</p>
</div>
</div>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/%d5%a4%d5%aa%d5%b8%d5%ad%d6%84-2/?lang=ru"> ԴԺՈԽՔ</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Декабрь 11, 2011 06:39</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/%d5%a4%d5%aa%d5%b8%d5%ad%d6%84-2/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; Последствия землятресения, 23 года спустя</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/%d5%a5%d6%80%d5%af%d6%80%d5%a1%d5%b7%d5%a1%d6%80%d5%aa%d5%ab-%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%a5%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%a8-23-%d5%bf%d5%a1%d6%80%d5%ab-%d5%a1%d5%b6%d6%81/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/%d5%a5%d6%80%d5%af%d6%80%d5%a1%d5%b7%d5%a1%d6%80%d5%aa%d5%ab-%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%a5%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%a8-23-%d5%bf%d5%a1%d6%80%d5%ab-%d5%a1%d5%b6%d6%81/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Sun, 11 Dec 2011 13:08:00 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Статьи]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://nor.doctorkarapetyan.am/?p=463</guid>
		<description><![CDATA[Гагик Карапетян  Самоинтервью &#8212; монолог Гагик Карапетян -по профессии мануальный терапевт. Родился в Гюмри, образование получил в Ереване, потом в Москве, он работал в России, Франции, Мехико, Соединненых [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><span style="font-size: large;">Гагик Карапетян</span><b> </b></p>
<p>Самоинтервью &#8212; монолог</p>
<p>Гагик Карапетян -по профессии мануальный терапевт. Родился в Гюмри, образование получил в Ереване, потом в Москве, он работал в России, Франции, Мехико, Соединненых Штатах, Дубайи, сейчас живет и работает в Ереване.</p>
<p>Он автор многочисленных статей, участник радио и телепередач. Его поэма “АД”, посвященная жертвам землятресения 8 декабря 1988г., в исполнении народного артиста Владимира Абаджяна вошла в “Золотой Фонд” национального радио. Ужасающая картина человеческой трагедии описывается  в его другом рассказе “Гуго” – отражение  ужасающих событий 1988 г., а также рассказ “Встреча” и др. “Любовь и Разлука” – это выражение чувственного и хрупкого поэтического, внутреннего мира поэта, нежного и мечтательного.</p>
<p>Пациенты пишут о нем с безграничной благодарностью и любовью, в том числе знаменитые ученые из Армении и Спюрка. Арамаис Саакян назвал его “лечащий поэт”.</p>
<p>“Откуда в твоих чудотворных руках столько силы, крепости, энергии и мысли? Мне кажется, что твои руки  мыслят, говорят, чувствуют и лечат.”, пишет Р.Тертерян</p>
<p>Доктор-художник Гагик Карапетян – действительно уникальное явление в нашем обществе. Он украшает нашу жизнь своим существованием, своими знаниями и своим умением. Своей преданностью он переживает и излечивает  боль нашего народа, и в ответ получает его благословение во исполнение его желаний.” (Вержине Свалзян).</p>
<p>Представляемое само-интервью – это мысли автора о его родине – Гюмри, о современной нравственности общества,  с озобоченностью о действительности и будущем.</p>
<p>Весь в поту я вспрыгнул ото сна, знакомый страх пронзил мое тело: в который раз во сне тот же человек умирал на моих руках. Но почему, на протяжении 23-х лет я вижу тот же сон, и всегда в конце ноября – перед началом 7 декабря, что это по заказу? Ведь столько людей умирало на моих руках в те дни… Почему именно это безымянное лицо отпечаталось в складках моего ума, и никак не “выпирается”, даже после 23 лет, почему страх обволакивает меня, ведь во время землетрясения я был самым непоколебимым и принимал, теперь уже кажущимися мне ужасающие решения – спасать того или иного нуждающегося в помощи незнакомого мне человека?</p>
<p>Встал ночью, выпил глоток холодной воды, вспомнив слова моей бабушки: “Глотка воды дайте ребенку, он напуган”. Моя бабка имела опыт в таких кошмарно- эмоциональных ситуациях, рассказывала, что придет на ум, и рассказывая приговаривала “Не помню до тряски было, или после”, а мы смеялись, потому что она путала наши имена и события.</p>
<p>Tеперь, когда мы повзрослели</p>
<p>Сидим, встаем или смеемся</p>
<p>Рассказывая нашим детям</p>
<p>Молча размышляем</p>
<p>До тряски было или после ?</p>
<p>Землетрясение в Ване, как холодный душ, освежило нашу память, и унесло наши мысли в ужасающие дни 7 декабря 1988г. Видени, испуганные глаза людей, психологические стрессы, плач и страдания людей – те же. Люди во всем мире проявляют себя одинаково, но каждый по своему переносит последствия кошмара. В эти дни я получал много вопросов- писем на фейсбуке: наш народ тоже беспокоился, из 7.3 баллов на нашы долю выпало 3.5 бальные толчки.</p>
<p>Один из редакторов газет спрашивал: господин Карапетян, Влияет ли  землетрясение на здоровье людей?  &#8212; Да, влияет. После этого земля долгое время теряет силу тяжести, благодаря чему человеческий организм едва восстанавливается, во время толчков нарушается вестибулярный аппарат, вызывая тошноту, головокружение, потерю координации, потом тело покрывается потом страха, а затем начинается депрессия. Человека это застает врасплох, не сознавая что происходит в недрах.. Это явление я описал в своей поэме “Ад”, и этот отрывок был признан как лучшее описание на парижской литературной международной конференции и переведен на 5 языков.</p>
<p>Внезапно и незаметно</p>
<p>Опускались,и опускались черные темные тучи</p>
<p>Сгущались над головой чистого города</p>
<p>И черный ветер коснулся тучи,</p>
<p>Чернокрылая туча принесла и разбросала</p>
<p>какую-то тошноту</p>
<p>И земля затрещала,зарыдала и завопила</p>
<p>С огромной силой завыл страшный кошмар</p>
<p>Как будто черная манна булькая варилась</p>
<p>Земля поднялась волна за волной</p>
<p>Со страшным шумом подалась вперед</p>
<p>И возвратилась</p>
<p>Снесла- унесла  и разрушила</p>
<p>Многие мечты</p>
<p>Городские зрачки расширились от ужаса</p>
<p>Сердце треснуло…</p>
<p>Скажу больше, здоровье человека после землетрясения еще более “растерзано”, когда уже несет в себе ужасы психологического характера и материальные потери. На одной из научных конференций главврач гюмрийского роддома Феликс Григорян в своем докладе отметил, что научные исследования по истечении 10 лет после землетрясения показали, что большинство детей рождаются неполноценными</p>
<p>Вот последствия болезней, возникших после естесвенных катостроф.</p>
<p>Сегодня зарегистрированы также тяжелые последствия после землетрясения в Японии.  Согласно научным исследованиям Спитакское землетрясение явилось первым из всех по количеству разнобальных толчков , и снова мы похваляемся, что мы первые даже в катастрофах, как все время спорят о геноциде 1915г.: один говорит-вырезали 1,5 млн. Армян, другой – нет, 2 млн.,а третий – 3 млн, и так, чем больше, тем лучше… Стыдят целую нацию, потому что быть жертвами -плохо, очень плохо.</p>
<p>Разве можно воспитывать поколения с психологией жертвы, страха, ненависти и мести, которые согласно  канонам енергетической медицины надолго остаются в человеческом подсознании, вызывая те или иные заболевания, в основном нервного характера, которые и делают человека неполноценным, неполным.</p>
<p>На страницах фейсбука в день Ванского землетрясения многие, очень многие высказывали радостные призывы, радовались, даже не сознавая, что 90% жертв были курды, и, возможно, были и армяне. А чем мы отличаемся от них? Ведь они делали тоже самое, а что-  мы, как они? Не могу многое написать, многие не сведущи, боюсь, ведь мы очень древние, цивилизованные, передовые…</p>
<p>Даже спустя 23 года мы не смогли один город из зоны бедствия  превратить в зону не бедствия.  Надо, конечно признать, что главные улицы Гюмри немного стали красивее, и именно их показывают туристам –руководителям. А как насчет подальше от глаз, закоулочки? Ни один руководитель не говорит: Пойдемте, посмотрим заднюю часть здания, что там?” Если пойдут и войдут в эти непроходимые улицы-траншеи, то вряд ли смогут найти обратную дорогу, таких мест нет даже в самых отсталых странах. Но ведь мы нация  строителей.Нам в отместку, эти “бессовестные” японцы обнаружили, что ни один строитель в мире не построил бы для своего народа такие некачественные дома, человек, вышедший из семьи не построил бы дом, который бы обрушился на голову его родни. Могла бы нация строителей построить такие города, деревни, дороги, которые  ремонтируют каждый год, оставляя те же ямы на тех же местах?  Посмотрите внимательно на дворы, где попало разбросанныенные строения, зайдите  в разрушенные подьезды зданий, посмотрите на улицы без деревьев и цветов., все  в грязи и мусоре.</p>
<p>“Не имеют совести” также и немцы, как они сели и посчитали  размер помощи, предоставленной Армении. Журнал “Шпигель” написал, что если бы всю помощь, предоставленную Армении поровну поделить между армянскими семьями, то каждая семья получила бы около 140-160 тысяч советских рублей. Заметили, что они написали распредилить не между семьями зоны бедствия, а каждой армянской семье, в таком случае они могли бы иметь 3-4 этажные дома и 4-5 автомобилей.</p>
<p>Гюмрийцы всегда считались трудолюбивыми, богатыми людьми, и это было действительно так, после бедствия город разграбили, а мы – под своим собственным носом, не нашли свое имущество и деньги, чтобы поскорее встать не ноги, а материальные ценности: деньги обесценились, превратившись в гроши.  А потом распылились и обесценились человеческие и духовные ценности, после землетрясения великие страны  предложили помощь, которая полностью убила трудолюбие народа, вконец разрушив экономику, так как за деньги этой помощи не было права строить заводы, и, таким образом, безработица  возросла. В стране начался разбой; материальные ценности созданные в годы Советов продали соседним государствам, а главным исполнителем было руководство страны в сотрудничестве с криминалом. Туркам продали ценности, имеющие стратегическое назначение, также золото, цветные металлы, медь. Кстати, из последнего изготовляют пули. Почуяв запах разбоя, турки спокойно открыли границы: работала железная дорога Гюмри-Карс. Состояние людей дошло до крайности, а руководству, казалось, нравится слышать проклятия в свой адрес. Должностные лица в союзе с криминалом накопляли, обогренные кровью простого народа, миллиарды, а зона бедствия опустошалась: мужчины уезжали в поисках работы в чужие края, а женщины, старики и дети оставались в темных и сырых домиках, многие из котоых  существуют и по сей день. Жюль Верн говорил: “Хозяева страны, которые не могут позаботиться о своих стариках, навечно прокляты”. Александр Македонский перед смертью попросил, чтобы его похоронили на вершине холма с раскрытыми руками, в назидание всем: властитель мира ничего не уносит с собой из этого мира. Ничего не унес с собой и Саддам Хуссейн ,и Каддафи, которые на собственные деньги покупали оружие и обрушили его на голову собственного народа.</p>
<p>Говорят, умные учатся на ошибках других, но не армяне, армянин должен  все время спотыкаться и не учиться на своих ошибках, и так постоянно.</p>
<p>Наша страна маленькая: всего полтора миллиона людей осталось на территории. Во избежание коррупции вкладывается много денег. Напрасно. Даже в любом детском саду могут знать, кто занимается коррупцией. Люди говорят, распространяют, сколько ценностей вывозится из страны в Швейцарию и другие страны. Если мы этого не знаем, или знаем с серединки-на половинку, то наша  всесильная разведка знает, будьте спокойны.</p>
<p>Возвращаясь к наибеднейшему району нашей страны, Шираку, должен сказать, что не иметь дома – это плохо, психология же неимущего иная: “где нить рвется…”, говорят, подвергаясь риску, берут свои семьи и уезжают из страны. Протест армянина таков: без борьбы, молча с обидой покидать родину. За Ними следуют тысячи – уезжают караванами. Хотя, один из моих больных в Гленделе сказал: “Да здравствует Левон Тер-Петросян, если бы мы не убежали, не были бы мы такими богатыми”. Многие из моих друзей покинули страну, не смогли удержать, а вот смотри, спустя многие годы мы оправдываем их поступок: все разбогатели, живут цивильной жизнью, да еще занимаются благотворительностью. Парадокс, человек в своей собственной стране не может разбогатеть, не разрешают, однако разрешают другие страны, другие нации, потому что они нуждаются в трудолюбивых и талантливых людях для процветания своей страны, и делают это- ведь не все чиновники, контролеры и полицейские. После советов только этот огромный, раздутый аппарат не изменился, еще размножаются и будут размножаться, пока во главу дела не придут любящие свою страну, неподкупные люди.</p>
<p>Я и мне подобные не уедем из страны, код нашей земли и воды в нашей крови, куда бы мы не уехали, мы &#8212; везде эмигранты. Моя поэма “Ад” заканчивается также.</p>
<p>Да будет, будет свет</p>
<p>Свет Господа над каждым домом</p>
<p>Гюмри опять заговорит</p>
<p>Вечно с  вечностью.   Навеки…</p>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/%d5%a5%d6%80%d5%af%d6%80%d5%a1%d5%b7%d5%a1%d6%80%d5%aa%d5%ab-%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%a5%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%a8-23-%d5%bf%d5%a1%d6%80%d5%ab-%d5%a1%d5%b6%d6%81/?lang=ru"> Последствия землятресения, 23 года спустя</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Декабрь 11, 2011 05:08</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/%d5%a5%d6%80%d5%af%d6%80%d5%a1%d5%b7%d5%a1%d6%80%d5%aa%d5%ab-%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%a5%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%a8-23-%d5%bf%d5%a1%d6%80%d5%ab-%d5%a1%d5%b6%d6%81/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; Люди  проживают  ровно  половину  дарованной  им  жизни</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%a4%d5%ab%d5%af-%d5%a1%d5%ba%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a5%d5%b6-%d5%ab%d6%80%d5%a5%d5%b6%d6%81-%d5%bf%d6%80%d5%be%d5%a1%d5%ae-%d5%af%d5%b5%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%ab-%d5%b8%d6%82/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%a4%d5%ab%d5%af-%d5%a1%d5%ba%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a5%d5%b6-%d5%ab%d6%80%d5%a5%d5%b6%d6%81-%d5%bf%d6%80%d5%be%d5%a1%d5%ae-%d5%af%d5%b5%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%ab-%d5%b8%d6%82/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 10 Dec 2011 13:25:24 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Статьи]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://nor.doctorkarapetyan.am/?p=465</guid>
		<description><![CDATA[Часто можно слышать выражение “Голова болит”. Эта проблема не обходит никого. Головные боли случаются время от времени, а иногда носят хронический характер. Как правило, чтобы облегчить боль люди [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Часто можно слышать выражение “Голова болит”. Эта проблема не обходит никого. Головные боли случаются время от времени, а иногда носят хронический характер. Как правило, чтобы облегчить боль люди употребляют различные лекарства: аналгин, темпалгин, спазмалгон, аскофен и др. “Болеутоляющие средства не могут привести организм в состояние гармонии, т.е.вылечить. Они не устраняют истинную причину головной боли, тем более, что причин несколько.”, говорит физиотерапевт-  мануалист, академик Гагик Карапетян и добавляет, что головная боль – это форма самозащиты; организм сигнализирует, что что-то не в порядке. Представляем обьяснения Гагика Карапетяна по данной теме.</p>
<p>“Головные боли в основном связаны с нарушением деятельности системы органов человека”, говорит академик. Необходимо выявить и вылечить основную болезнь. По мнению ученых, основная причина головных болей связана с накоплением в крови определенных вредных элементов в следствие нарушения обмена веществ. Профессор  Гарри Уильямс (прожил 114 лет) уверен, что головные боли связаны с неполноценной деятельностью кишечного тракта, поэтому головные боли часто сопровождаются запорами. Если боль концентрируется в одной  части, есть пульсация, боль усиливается от любого движения, разговора, сильного света, то это, возможно мигрень. Если боль появляется по утрам, имеет сдавливающий и прессующий характер, то необходимо померить давление, поскольку это похоже на гипотонию. Если боль возникает при долгой работе за компьютером, при чтении – значит боритесь  с усталостью глаз. Есло боль имеет сдавленный характер и возникает в середине или к концу рабочего дня, значит у вас перенапряжение шейных мышц или у вас шейный остеохондроз.</p>
<p>Головная боль может являться следствием опухоли. В этом случае боли бывают в основном утром и сопровождаются тошнотой. Состояние больного ухудшается, происходит резкое снижение веса, появлются судороги.</p>
<p>Резко возникающая головная боль, которая сопровождается ухудшением зрения, речи, потерей координации, тошнотой может являться следствием травмы головы.</p>
<p>Причиной головной боли могут быть острые инфекционные заболевания, ослабление иммуной системы, непоследовательное и излишнее употребление лекарств, стрессы, депрессия, плоскостопие, различные проблемы позвоночника, особенно в области шеи. Можно лежа на спине сжимать справа и слева точки, расположенные позади ушей, глубоко дышать и удерживать дыхание в течение трех минут. Затем закрыть глаза и спокойно полежать  5 минут.</p>
<p>Существуют традиционные методы лечения головной боли. Возможно покажется странным, но если выпить стакан горячей воды, головная боль пройдет через двадцать минут, т.к. головная боль иногда возникает при нарушении водяного баланса. Два зубчика чеснока также могут помочь. Также полезно массирование височной части головы укропным маслом. Можно пить свежевыжатый картофельный сок (за полчаса до еды: две больших столовых ложки в течение дву-трех недель). Одну столовую ложку подорожника настаивать 15 минут, настойку принимать маленькими глотками через день. Ватные томпоны, пропитанные свекольным соком прикладывать к ушам. Можно, также репчатый лук разрезать пополам и на 15 минут приложить к вискам и завязать. Советуем приложить голову к оконному стеклу и принять расслабленную позу. Очень помогает массаж точек Хе-гу, которые находятся в ямке точки соединения большого и указательного пальцев. Эта точка обезболивает организм, головная боль проходит после двухминутного массажа по часовой стрелке. Массаж большого пальца ноги также может снять головную боль. Для лечения головной боли люди обращаются к невропатологу, но он вряд ли сможет определить истинную причину возникновения головной боли. Нетрадиционная медицина предлагает лечебный массаж и иглоукалывание, что, согласно исследованию ученых, более результативный метод (излечивается 43% больных) по сравнению с медикаметозным лечением (излечивается 16%).</p>
<p>Вообще, необходимо закалять тело: раз -два в неделю принимать холодный душ, чаще ходить пешком, хотя бы одну-две минуты постоять на снегу. Надо избегать алкоголя и курения – они содержат ядовитые вещества, которые проникают в головной мозг. Иногда, по недоразумению, говорят, что сигареты и алкоголь снимают головную боль, но они имеют дурманящее воздействие и носят временный характер.Желательно раз в неделю ничего не есть (18-20 часов), в течение недели, хотя бы 12 часов проводить на лоне природы. Очень важны дыхательные упражнения, потому что в большинстве случаев головные боли возникают при плохом снабжении мозга кислородом. Китайская медицина говорит: люби природу, если хочешь иметь устойчивое душевное состояние, предписывает помогать больным и бедным, и делать это от всего сердца, т.е. быть добрым.  Важным фактором является улыбка. Центральная точка между бровями называется “третьим глазом”, она не должна морщиниться. Как ни странно, для этого надо чаще улыбаться. Депрессии способствуют выделению адреналина в крови и ухудшают общее состояние организма.</p>
<p>Армяне, как грустная нация, ходят по улице с  задумчивыми, хмурыми лицами. За границей, увидев повсеместно улыбающиеся лица, они удивляются, а между тем, им психологи советуют часто улыбаться, быть жизнерадостными. Иногда у человека бывают невыносимые головные боли, а анализы показывают,что все нормально. Человек – сложное энергетическое строение. Не случайно, в энергетической медицине говорят, что если у человека болит голова, значит у него нарушена аура. Надо преодолеть страх, гордость, злость, зависть, ревность, напряжение.</p>
<p>Современные технологии: компьютеры и мобильные телефоны отрицательно влияют на организм, вызывая головную боль. Мобильные телефоны необходимо держать в кожаных футлярах, нельзя их класть под подушку, держать у сердца. Сейчас люди большую половину дня проводят перед компьютером. Ограниченность движений(гиподинамия) стала одной из причин болезней человека. У нас принято пить кофе, когда болит голова. Скажу, что кофе не помогает при головной боли, просто мы внушаем сами себе, и, кажется, что помогает. Когда гадалка что-то нагадает, человек настолько думает об этом и настраивает себя, что в конце концов, это осуществляется.</p>
<p>Человеку дано прожить 150-180 лет, однако из-за своих ошибок он проживает ровно половину жизни.</p>
<p>Подготовила Армине Саргсян</p>
<p>31/05/2011</p>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%a4%d5%ab%d5%af-%d5%a1%d5%ba%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a5%d5%b6-%d5%ab%d6%80%d5%a5%d5%b6%d6%81-%d5%bf%d6%80%d5%be%d5%a1%d5%ae-%d5%af%d5%b5%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%ab-%d5%b8%d6%82/?lang=ru"> Люди  проживают  ровно  половину  дарованной  им  жизни</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Декабрь 10, 2011 05:25</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%a4%d5%ab%d5%af-%d5%a1%d5%ba%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a5%d5%b6-%d5%ab%d6%80%d5%a5%d5%b6%d6%81-%d5%bf%d6%80%d5%be%d5%a1%d5%ae-%d5%af%d5%b5%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%ab-%d5%b8%d6%82/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; Природа слышима</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/%d5%a2%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%ac%d5%bd%d5%a5%d5%ac%d5%ab-%d5%a7/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/%d5%a2%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%ac%d5%bd%d5%a5%d5%ac%d5%ab-%d5%a7/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 10 Dec 2011 12:14:40 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Статьи]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://nor.doctorkarapetyan.am/?p=366</guid>
		<description><![CDATA[Мы часто слышим выражения “ У него дурной глаз”, “ не с добром пришел” и др. Для защиты от дурного глаза люди прибегают к тысяча и одному ,часто [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Мы часто слышим выражения “ У него дурной глаз”, “ не с добром пришел” и др. Для защиты от дурного глаза люди прибегают к тысяча и одному ,часто несуразному, суеверному способу. Энергетическая медицина предлагает свои решения: правильное дыхание, сохранение здоровой, душевной и физической гармонии. Для защиты от отрицательной ауры, на народном языке “от дурного глаза”, и других суеверий, приводим пояснения физиотерапевта – мануалиста, академика Гагика Карапетяна.</p>
<p>Иногда, когда люди беседуют, появляется кто-то и атмосфера, кажется, меняется, разговор не получается. Это говорит о том, что человек обладает отрицательной аурой, на народном языке – “дурной глаз”. Такие люди влияют на здоровье других людей.<br />
Что такое “дурной глаз” ? Аура – это оболочка, окружающая человека, имеющая форму двух яиц, расположеннух внутри друг друга. Она состоит из семи разноцветных слоев, каждый из которых имеет свое значение. Они деформируются, если встречают ауру сильнее себя. На языке энергетической медицины говорят, что “в этот слой воткнули клин”, т.е. положено начало новой болезни.</p>
<p>Научные исследования показали, что тело здорового, закаленного человека издает звук. Дурной глаз не может отрицательно влиять на такого человека. Иными словами, чтобы избежать дурного глаза, надо в первую очередь заботиться о своем здоровье.</p>
<p>В народе говорят: Ухаживающий за больным – сам болен сильнее, потому что соприкасается с человеком, у которого повреждена аура,  например в местах большого скопления народа – на рынке, в кинотеатрах и т.д. Люди быстро устают и плохо себя чувствуют. В толпе, соприкасаясь с другими многочисленными аурами, повреждается защитный слой вашей ауры. Наверняка, вы замечали, что японцы во время встреч сидят с соединенными пальцами рук, или держат руку в ладони. Эти способы защиты вырабатовались тысячелетиями. Однако, очень часто, человек инстинктивно принимает ту или иную позу, например: в закрытой позе, нога на ногу, или со скрещенными руками и ногами. Индусы, для избавления от дурного глаза, выработали особую систему дыхательных упражнений, которая содержит элементы хатха-йоги. Правильно дышать – значит дышать через нос, т.к. рот – это орган глотания. Обе ноздри имеют различное назначение: одна регулирует физическое состояние, другая – умственное. Для сохранения гормонии организма, носовые каналы должны быть открыты для дыхания, чтобы обе ноздри работали регулярно и четко.</p>
<p>Иногда, с помощью пластических операций изменяют формы носа, не сознавая, что он (нос) получает довольно большую информацию из космоса и многое различает в природе. После структурного видоизменения, изменяются черты характера, физиологическое  и соответственно другие состояния. Часто заложенность носа связана с энергетическими повреждениями организма, а оперативное вмешательство- удаление носовых раковин результатов не приносит. Нос окончательно формируется к 35 – 40 годам, а до этого растет, подвергается изменениям, связанными с темпом роста организма, характером, здоровьем, деятельностью человека.</p>
<p>Часто мы слышим выражения: “биотоки встретились”, “сердце прикипело”, “созвездия совпали”, когда симпатизируем какой-то личности. Это означает, что цвета ауры в структурном плане гармоничны и могут сливаться. Говорят, что человек любит сердцем, но это не так. Для того, чтобы симпатия между людьми переродилась в любовь, надо, чтобы совпали запах и цвет ауры, т.е. как бы не казалось странным, человек любит носом и совпадением цвета ауры.</p>
<p>Есть люди, которые не любимы в окружении, что обусловлено характером и структурой ауры. Это неполноценные, аномальные люди, которые даже не знают, что такое любовь. Когда любишь, слои обеих аур не отталкиваются, а сливаются. Много лет назад на территории СССР проводились энергетические исследования среди врачей и выяснилось, что только 15 % исследуемых врачей имеют соответствующую энергетическую ауру и могут приближаться к пациенту с целью лечения. Нарушение слоев ауры противоречит законам природы, не случайно, собаки лают на наркоманов, алкоголиков и душевнобольных. Животные ближе к природе, и быстрее чувствуют нарушения. Мало кто знает, что человек – это микрокосмос, т.е. человек является эпицентром всех галактик и связан с природой. Когда Вивальди спросили как он написал “Времена года”, он ответил, что природа слышима,а у него просто более острый слух.</p>
<p>Мой внук может слышать в далеке лающую собаку, имитируя говорит “гав-гав”, напрягая слух, мы убеждаемся, что ребенок действительно слышал лай собаки. Ребенок все еще очень близок к природе. Природа даровала человеку умение познать себя. Мы начинаем “портить” ребенка, укутывая его тепло и укладывая его в мягкую постель.  Мы сокращаем дарованную природой 200 летнюю жизнь, и насколько развивается наука и техника, настолько сокращается жизнь человека; болезни множатся, появляются и распространяются новые. Делая дыхательные упражнения, человек может иметь долгую жизнь, усовершенствуя здоровье до такой степени, чтобы ‘темная энергия” не имела на него никакого воздействия. Необходимо следовать правилам здорового образа жизни, познавать свой организм, быть мудрым и отказаться от вредных привычек. Человек привлекателен, когда имеет хорошую ауру, а это не купишь ни в одном магазине. Необходимы физические и душевнуе усилия. Нужно регулярно заниматься зарядкой, соблюдать гигиену тела, правильно питаться, подчиняться законам природы, сохранять веру, оптимизм, заниматься самосовершенствованием, общаться с добрыми людьми, говорить в меру и разумно…Это все предпосылки для того, чтобы иметь хорошую ауру.</p>
<p style="text-align: right;"><strong>Беседу провела и материалы подготовила</strong><br />
<strong> А. Саргсян</strong></p>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/%d5%a2%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%ac%d5%bd%d5%a5%d5%ac%d5%ab-%d5%a7/?lang=ru"> Природа слышима</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Декабрь 10, 2011 04:14</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/%d5%a2%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%ac%d5%bd%d5%a5%d5%ac%d5%ab-%d5%a7/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; “Весной нужно очищать организм”</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9c%d5%a3%d5%a1%d6%80%d5%b6%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%ba%d5%a5%d5%bf%d6%84-%d5%a7-%d5%b4%d5%a1%d6%84%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d6%85%d6%80%d5%a3%d5%a1%d5%b6%d5%ab%d5%a6%d5%b4%d5%a8%e2%80%9d/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9c%d5%a3%d5%a1%d6%80%d5%b6%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%ba%d5%a5%d5%bf%d6%84-%d5%a7-%d5%b4%d5%a1%d6%84%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d6%85%d6%80%d5%a3%d5%a1%d5%b6%d5%ab%d5%a6%d5%b4%d5%a8%e2%80%9d/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 10 Dec 2011 12:09:13 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Статьи]]></category>
		<category><![CDATA[Clear the Body]]></category>
		<category><![CDATA[очищать организм]]></category>
		<category><![CDATA[մաքրել օրգանիզմը]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://nor.doctorkarapetyan.am/?p=364</guid>
		<description><![CDATA[Весна – это наиболее ожидаемое время года, но именно в это время поднимают голову многие болезни. Каковы причины?  Как встречать весну, избегая осложнений, связанных со здоровьeм? Мы беседуем [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Весна – это наиболее ожидаемое время года, но именно в это время поднимают голову многие болезни. Каковы причины?  Как встречать весну, избегая осложнений, связанных со здоровьeм? Мы беседуем об этом с физиотерапевтом-мануалистом, академиком Гагиком Карапетяном – автором 120 научных работ, 3000  теле-радиопередач, двух томов стихов. Он недавно вернулся из США, где работал по контракту.</strong></p>
<p>- Был окола десяти месяцев в США. Там, где я жил, зимой расцветают розы, а весной ужасно жарко. Естественно, вспоминаешь родину и начинаешь ценить тот факт, что в нашей стране выделяются все четыре времени года. Начало весны – это период энергетических изменений в природе. Человек – частичка природы, и как микрокосмос подвергается изменениям, происходящим в природе и космосе. Природа очень “мудрая” и предупреждает человека, что в его организме имеются проблемы. Люди очень отдалились от природы, плохо знают и представляют свой организм. Болезнь находится в латентном периоде, чтобы потом ярко вспыхнуть в виде болезни. Болезни обостряются весной из-за  равнодушия человека. В этот период, Природа, как бы не показалось диким, очищает слабых. Народ не зря говорит : “Если весну вытянет, то будет жить”. То есть, весной организм борется с болезнями, для урегулирования энергетического кризиса.</p>
<p>- Как понять выражение “энергетические изменения”?</p>
<p>- В природе существует направление движения энергии. Например, зимой, для того, чтобы кожа защищала организм, движение энергии направлено изнутри – наружу. Весной – снаружи – внутрь, снизу – вверх, слева – направо. Нужен большой запас энергии, чтобы организм сохранил а) гомеостазное (гармоничное) состояние, б) если имеется проблема со здоровьем, организм должен бороться и против нее. В подобных случаях нужна помощь специалиста. Очень важно правильно выбрать врача. Иногда от этого зависит судьба человека, удача и несчастья. Врач должен быть педагогом, психологом, компетентным, всесторонне развитым, знать человеческий организм, использовать методы лечения, пришедшие из глубины веков (гомеопатия, физиотерапевтические мероприятия, лечебный массаж).</p>
<p>- Но весна приносит положительные заряды.</p>
<p>- Конечно, весенние цвета, тепло, солнце действуют на организм и психику человека. Меняется настроение, поднимается уровень адреналина в крови. Не случайно весной  в сердцах людей просыпается любовь. Во многих странах весна может быть жаркой, но все равно., они тоже пишут о весне, отмечают первый день весны. Например, молдоване в этот день дарят друг другу мерцешоры( для прикрепления белых и красных цветов). Это изменение жизни. Сдвиг.</p>
<p>- Как врач, какой дадите совет: как нужно встречать весну?</p>
<p>Зимой организм человека перегружен, Весной нужно очищать, разгружать организм, отдавая предпочтение растительной, насыщенной витаминами пище. Не случайно время поста выбрано именно весной. Необходимо делать все для сохранения здоровья. Надо делать физические и дыхательные упражнения. Они должны постоянно присутствовать в жизни человека. Небходимо обладать искусством контролирования собственного тела. Ньютон говорил: познай свой организм и станешь властителем вселенной. Нужно правильно выражать свои эмоции. В китайской энергетической медицине говорят: все человеческие эмоции должны проходить по своим каналам.</p>
<p><strong>Беседовала А. Саргсян</strong><br />
<strong> “Իրավունքը de facto”,  թիվ 18 (78), 13.03-16.03.2009թ.</strong></p>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9c%d5%a3%d5%a1%d6%80%d5%b6%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%ba%d5%a5%d5%bf%d6%84-%d5%a7-%d5%b4%d5%a1%d6%84%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d6%85%d6%80%d5%a3%d5%a1%d5%b6%d5%ab%d5%a6%d5%b4%d5%a8%e2%80%9d/?lang=ru"> “Весной нужно очищать организм”</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Декабрь 10, 2011 04:09</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9c%d5%a3%d5%a1%d6%80%d5%b6%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%ba%d5%a5%d5%bf%d6%84-%d5%a7-%d5%b4%d5%a1%d6%84%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d6%85%d6%80%d5%a3%d5%a1%d5%b6%d5%ab%d5%a6%d5%b4%d5%a8%e2%80%9d/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; ГЕНЕТИЧЕСКИЕ ПОСЛЕДСТВИЯ МЕЖНАЦИОНАЛЬНЫХ СВЯЗЕЙ</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b4%d5%ab%d5%bb%d5%a1%d5%a6%d5%a3%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%a1%d5%ba%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%a3%d5%a5%d5%b6%d5%a5%d5%bf%d5%ab%d5%af-%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%a5%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%b6-2/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b4%d5%ab%d5%bb%d5%a1%d5%a6%d5%a3%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%a1%d5%ba%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%a3%d5%a5%d5%b6%d5%a5%d5%bf%d5%ab%d5%af-%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%a5%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%b6-2/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 10 Dec 2011 11:59:05 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Статьи]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://nor.doctorkarapetyan.am/?p=362</guid>
		<description><![CDATA[С точки зрения моральной этики межнациональные связи не приемлемы, а брак более близких родственников считается кровосмешением. Генетические последствия этого явления также опасны. В большинстве случаев дети рождаются с [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p align="justify"><strong>С точки зрения моральной этики межнациональные связи не приемлемы, а брак более близких родственников считается кровосмешением. Генетические последствия этого явления также опасны. В большинстве случаев дети рождаются с различными физическими, душевными, телесными аномалиями. Предлагаем пояснения по этой теме физиотерапевта- мануалиста, академика Гагика Карапетяна.</strong></p>
<p align="justify">- Когда я учился в аспирантуре в Москве, я был председателем ученого совета и был в курсе о состоянии здоровья иностранцев. Например, большинство арабов имеют проблемы со зрением и слухом и т.д. Они женятся на своих родственницах, скажем, имеют четыре жены, и дети этих четырех жен тоже могут переженится.Это проблема имеется и у других наций, чеченцы, например, могут убить девушку, если она выйдет замуж за парня другой национальности. Тема межродственных браков изучена, но тем не менее, это очень актуальная тема для всех времен. Генетические исследования не могут выяснить:  почему один теряет зрение и слух, другой ходит на четвереньках,а третий страдает даунизмом. Но очевидно, что есть какой-то код , что-то нарушено. В Англии провели научный эксперимент среди группы породистых собак. Они скрестили собак одной породы, в результате последние потеряли зрение, слух и нюх. Собаки, обученные для охоты, пограничных постов и т.д. становятся не пригодными для этих служб.</p>
<p align="justify">Однажды по телевизору мы обсуждали этот вопрос с Азизом Тамояном – председателем союза езидов  Армении. У езидов есть касты, брак вне данной касты не допустим по социальным, психологическим и другим причинам.:  Тем не менее, Тамоян отметил , что они знают об отрицательных сторонах этого явления, но не могут отказаться от своих обычаев. Если обычаи долгие годы имеют отрицательные последствия для данной нации, то следует от них избавлятся, и думать о воспитании здорового образа жизни. Но есть и хорошие традиции. Наше предки говорили: пока не пройдет семь поколений, парень из этого рода не добьется девушки. Не было проведено специальных исследований насчет семи поколений, просто люди видели отрицательное влияние родственных браков. Я часто спрашиваю своих посетителей о древе жизни, многие не знают даже имя своего предка, т.е. терают родственные связи, и таким образом могут поженится неумышленно. Многие не придают этому значения, что является равнодушием по отношению к будущему поколению.  Согласно статистическим данным каждая нация или род, оставаясь и размножаясь постоянно в себе, теряет определенные генетические качества, поэтому стало актуальным внедрение других наций для  обновления данной.  Например туркам почти удалось прикрыть свою непривлекательность, создавая браки с красивыми женщинами других наций.:Сегодня мы видим турков блондинов, голубоглазых – людей совершенно другого описания. Или, в Турции сегодня на каждом шагу можно увидеть спортивное оборудование для взрослых и детей, они хотят походить на европейские страны, где учитываются результативность  расходов на здоровый образ жизни, т.е. иметь здоровое трудоспособное  поколение, и в конце концов важность сохранения генофонда. А наши предки всегда возражали, чтобы их сыновья женились на чужестранках. Помню, когда мой брат хотел жениться на русской, мой отец категорично был против. Эта проблема всегда была и есть. Почему, так обобщаясь в  самом  себе, в своих горестях и печалях, армянин, грубо говоря, искал участь подобную себе, находил такую, как он сам , будучи всегда под давлением других стран пробовал сгруппироваться, будь то здесь или в диаспоре. Брак с другой нацией, но той же религии может привнести новую струю в генетику нации, одновременно сохраняя национальные ценности, язык, культуру.</p>
<p align="justify">Возникает вопрос, действительно ли от родственных браков рождаются ущербные дети? Однозначно – да. Эта проблема имеет видимые (физические) и невидимые (умственные) стороны. Необходимо рассматривать проблему глобально, чтобы не иметь граждан с низким интеллектом. Или, в нашем обществе есть люди, которые чересчур завистливы, ревнивы, злопамятны, злы, &#8212; это тоже ненормально и может выражаться тем или иным нарушением нервной системы или мозга. Будда говорит: есть люди, которые, правда, ходят на двух ногах, но они звери, они должны несколько раз умереть и возвратиться в земную жизнь, чтобы развиваться и очеловечиться. Как маленькая нация, мы не должны пренебрегать такими проблемами, если хотим иметь качественное, здоровое общество. Если бы мы были развитым государством, не просили бы соседа открыть границу без предпосылок, а они  просили бы нас открыть дверь, понимая, что мы делаем. Другими словами, политика, экономика, наука связаны казалось бы с такими незначительными вопросами.</p>
<p align="justify">Как микрокосмос, человек самый трудноуправляемый из всех космических тел, весь космос работает гармонично, ритмично, и, если время отстанет на какие-то микросекунды – это станет концом света. Говоря о подвластности космосу, мы должны иметь определенные знания по контролированию нашего тела, и вместо того, чтобы повторять ошибки окружающих нас людей, учиться на этих ошибках, если хотим жить в цивилизованной среде.</p>
<p style="text-align: right;"><strong>Материал подготовила</strong><br />
<strong> А. Саргсян</strong><br />
<strong>  “Իրավունքը de facto”,  թիվ 66 (126), 28.08-31.08.2009թ.</strong></p>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/%d5%b4%d5%ab%d5%bb%d5%a1%d5%a6%d5%a3%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%a1%d5%ba%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%a3%d5%a5%d5%b6%d5%a5%d5%bf%d5%ab%d5%af-%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%a5%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%b6-2/?lang=ru"> ГЕНЕТИЧЕСКИЕ ПОСЛЕДСТВИЯ МЕЖНАЦИОНАЛЬНЫХ СВЯЗЕЙ</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Декабрь 10, 2011 03:59</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b4%d5%ab%d5%bb%d5%a1%d5%a6%d5%a3%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%a1%d5%ba%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%a3%d5%a5%d5%b6%d5%a5%d5%bf%d5%ab%d5%af-%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%a5%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%b6-2/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; ”ГОЛУБАЯ РОМАНТИКА” ИЛИ НЕ ТРАДИЦИОННАЯ ОРИЕНТАЦИЯ</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9c%d5%a5%d6%80%d5%af%d5%b6%d5%a1%d5%a3%d5%b8%d6%82%d5%b5%d5%b6-%d5%bc%d5%b8%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%bf%d5%ab%d5%af%d5%a1%e2%80%9d-%d5%af%d5%a1%d5%b4-%d5%b8%d5%b9-%d5%a1%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a4-2/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9c%d5%a5%d6%80%d5%af%d5%b6%d5%a1%d5%a3%d5%b8%d6%82%d5%b5%d5%b6-%d5%bc%d5%b8%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%bf%d5%ab%d5%af%d5%a1%e2%80%9d-%d5%af%d5%a1%d5%b4-%d5%b8%d5%b9-%d5%a1%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a4-2/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 10 Dec 2011 11:51:02 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Статьи]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://nor.doctorkarapetyan.am/?p=360</guid>
		<description><![CDATA[ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքից հանված է “արվամոլություն” հոդվածը: “Զինվորական ծառայության անցնելու մասին” ՀՀ օրենքը միասեռականներին ազատում է զորակոչից: Դեկտեմբերի 9-ին Հայաստանը միացել է ՄԱԿ-ի “Սեռական ուղղվածության և սեռական [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p align="justify"><strong>ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքից հանված է “արվամոլություն” հոդվածը: “Զինվորական ծառայության անցնելու մասին” ՀՀ օրենքը միասեռականներին ազատում է զորակոչից: Դեկտեմբերի 9-ին Հայաստանը միացել է ՄԱԿ-ի “Սեռական ուղղվածության և սեռական ինքնության հարցում մարդու իրավունքների պաշտպանության մասին” հայտարարությանը:</strong></p>
<p align="justify">“Երկնագույն ռոմանտիկան” եթե նախկինում դատապարտվում էր, գաղտնի պահվում, այսօր փորձում է հաստատուն տեղ գրավել մեր իրականության մեջ: Ազատությունը և աստվածաշնչյան “սիրեցեք միմյանց” կոչը որոշ փոքրամասնություններ հարմարեցնում են իրենց պահանջներին և արդարացնում, անգամ պրոպագանդում իրենց “ազատ” սերը: Շատերի կարծիքով` միասեռամոլությունը հիվանդություն է, միթե հիվանդանալու համար մադկանց պետք է հատուկ իրավունքներ տալ, կամ որքանով է ճիշտ դրանց պրոպագանդումը: Ասում են նաև, որ միասեռամոլների կապն անհամեմատ ամուր է, ինչը կարելի է բացատրել ոչ թե սիրո ուժով, այլ նրանց փոքրամասնություն լինելու հանգամանքով:</p>
<p align="justify">Ֆիզիոթերապևտ-մանուալիստ, ակադեմիկոս ԳԱԳԻԿ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ կարծիքով` միասեռամոլությունը օրգանական շեղում է, կապված հիմնականում գենետիկ կոդի հետ: “<strong><em>Օրինակ, շրջապատում տեսնում ենք տղամարդու վարքագիծ ունեցող աղջիկների, ինչը նաև հորմոնալ խանգարումների հետևանք է: Կան տղամարդիկ, որ կանացի շարժուձև ունեն, տղամարդկանց ներկայությունից շիկնում են, հակում ունեն կնոջ նմանվելու, ավելի շուտ` իրենք հենց այդպիսին են` կանացի</em>”</strong>,- ասում է ակադեմիկոսը:</p>
<p align="justify">Որոշ երկրներում անհամեմատ շատ է տարածված միասեռամոլությունը: Սա դժվար է կապել գենետիկ շեղման հետ, ավելի շատ պրոպագանդելու, հանրության “բարեհոգի” վերաբերմունքի արդյունք է:</p>
<p align="justify"><strong><em>“Շրջապատը, պայմանները նույնպես երբեմն կարող են դեր ունենալ: Օրինակ, հաճախ է խոսվում, որ բանտերում կան նման երևույթներ, բայց բանտից դուրս գալուց հետո այդ հակումները վերանում են, այսինքն, այդ վարքի շեղումը ժամանակավոր բնույթ է կրել: Կան մարդիկ էլ, որ թվացյալ ունեն ամեն ինչ` փող, հարստություն, իշխանություն, փառք: Իրենց կարող են թույլ տալ ամեն ինչ: Այդ պահանջմունքների մեջ մտնում են նաև մի քանի կին ունենալը, սեռական հարաբերությունների բազմազանությունը, ընդհուպ մինչև այլասերում, միասեռամոլություն և այլն”:</em></strong></p>
<p align="justify"><strong></strong>Ոչ ավանդական սեռական կողմնորոշումը չի կարելի համարել նոր ժամանակների հիվանդույթյուն:<strong><em>“Մ.թ.ա. 3-րդ դարում կառուցված հնդկական մի տաճարի պատերին պատկերված է սեռական հարաբերությունների մոտ 140 տեսակ, այդ թվում` նույնասեռ մարդկանց հարաբերություններ: Սա նշանակում է, որ միասեռամոլությունն ունի դարերի պատմություն և առկա է ոչ միայն մարդկանց մոտ, այլև կենդանական աշխարհում”:</em></strong></p>
<p align="justify">Ի դեպ, այս երևույթը հաճախ է նկատվում նաև հայտնի մարդկանց, մեծանուն արվեստագետների մոտ: <strong><em>“Երբ սովորում էի Մոսկվայում, ասպիրանտուրայում (գորբոչովյան վերակառուցման տարիներն էին), մի ցուցահանդես բացվեց, ուսանողները, ասպիրանտները ներխուժեցին` տեսնելու ինչ կա այնտեղ: Ես շատ հետաքրքիր մի բան պարզեցի` անվանի գեղանկարիչների, քանդակագործների աշխատանքներում միասեռամոլությանը վերաբերող պատկերներ կային: Դժվարանում եմ ասել` հետաքրքրությամբ էր պայմանավորված, թե բնությունից եկած հոգեբանական տարբեր շեղումներով, համենայն դեպս, մեծերի մոտ եղել են որոշակի հետարքրություններ, որ մղել են նրանց այս երևույթները տեսնելու, պատկերացնելու, նկարելու: Սակայն գնահատել նրանց արվեստը չի նշանակում հետևել նրանց օրինակին: Ասենք, կա երեք խանութ, մեկում անպարկեշտ ապրանքներ են վաճառվում, եթե չես ուզում, պարզապես մի մտիր այդ խանութը: Կյանքն էլ է այդպես, բազմաթիվ օրինակներ կան, միշտ էլ լինելու են, սակայն ընտրությունը քոնն է”:</em></strong></p>
<p align="justify"><strong></strong>Ինչպես է բացատրում այս երևույթը չինական էներգետիկ բժշկությունը: <strong><em>“Մարդու օրգանիզմի աջակողմյան հատվածը մայրական կողմն է, ձախը` հայրական: Կոչվում են ին և յան: Այսինքն, հակառակ բևեռներ են` պլուս-մինուս, Էգ-որձ, տղամարդ-կին: Մարդու օրգանները նույնպես ենթարկվում են այս օրենքին: Մարդու այս երկու` ին և յան կողմերն անընդհատ պայքարի մեջ են, որպեսզի հավասարակշռեն էներգետիկ բալանսը: Օրինակ, երբ օրգանիզմի աճի ընթացքում խախտվում է ին և յան կողմերի բալանսը, մի կողմի մկանային կառուցվածքն ավելի ուժեղ է լինում մյուսի համեմատ, առաջանում են ողնաշարային սկոլիոզներ: Այսինքն, միասեռամոլությունը նույնպես նմանատիպ շեղում է, տղամարդու մոտ իգական էներգետիկ պաշարները հաղթում են արականին և հակառակը: Էներգետիկ բժշկության տեսանկյունից սա բացատրվում է որպես անոմալիա:  Օրգանիզմում տեղի են ունենում  դիսբալանս, հորմոնալ փոփոխություններ, ինչի արդյունքում առաջանում են այս և նման հակումները: Այսինքն, նախապայմաններ պետք է լինեն, որ մարդը համապատասխան վարք դրսևորի: Հոգեբանները նույնպես միասեռամոլների վարքի դրսևորումների մեջ անոմալիաներ են տեսնում: Ես, որպես բժիշկ, պոետ, որպես տղամարդ, կարծում եմ, որ Աստծո ստեղծած կինը մի մեծ հայտնագործություն է, հանճարեղ ստեղծագործություն: Կնոջը նմանակելով` տղամարդն աղավաղում է կնոջ կերպարը: Ինչ է կատարվում: Բնության մեջ որձը պետք է կռվի, պայքարի, , հաղթի և որսը բերի “տուն”: Մարդկանց դեպքում, նույնպես, ընտանիքը պահելու հիմնական բեռն ամուսնու ուսերին է: Իրեն կին պատկերացնելով` տվյալ տղամարդը թոթափում է այդ պատասխանատվության բեռն իր վրայից, պատկերացնում է իրեն կնոջ դերում, որ ինքը նուրբ է, կին է, պաշտպանության և խնամքի կարիք ունի, այսինքն, խեղված հոգեբանություն է: Թող չթվա, թե միասեռամոլությունը վերաբերում է միայն տղամարդկանց, թվային տվյալներ չկան մեր երկրում, բայց, այնուամենայնիվ, լեսբուհիների թիվը մեր երկրում ավելի քիչ չէ: Ուղղակի համեմատաբար խիստ բարքեր ունեցող երկրներում այս երևույթները հնարավորինս թաքցնում են”:</em></strong></p>
<p align="justify">Մեր հասարակության վերաբերմունքը սեռական փոքրամասնությունների նկատմամբ միօրինակ չէ: Որքան էլ նրանց իրավունքներն այսօր պաշտպանված են, զերծ չեն մնում հեգնական, ծաղրող, խուսափող վերաբերմունքից, երբեմն նաև` ծայրահեղ անհանդուրժող բռնկումներց: Ոմանց կարծիքով էլ` միասեռամոլները բավական լավ ընկերներ են: Ավելին` ժամանակակից, ինտելեկտուալ երևալու համար գոնե պետք է ըմբռնումով և մարդասիրաբար մոտենալ նրանց: <strong><em>“Այցելուներիցս մեկն ասում է, որ իր վարսահարդարը միասեռամոլ է և այնքան լավ ընկեր է, հաճելի զրուցակից: Դե իհարկե, նա իր նմանակին է տեսնում կնոջ մեջ, և հեշտ է լինում շբվելը: Բայց ոչ բոլոր կանայք այդպիսի վարսահարդարի մոտ կայցելեն կամ կշբվեն նման մարդու հետ</em></strong>”:</p>
<p align="justify">Գագիկ Կարապետյանն ասպիրանտուրայում սովորելու տարիներին մշակել է ֆուտբոլային համակարգ տարբեր տարիքի և սեռի երեխաների համար: Հոդվածը քննարկել և մերժել է գիտական խորհուրդը (երկու ամիս հետո տպագրվել է Գերմանիայում): <strong><em>“Ինձ հարցնում էին` եթե աղջիկ ունենայիք, թույլ կտայիք, որ նա զբաղվեր ֆուտբոլով: Իհարկե, ես թույլ չէի տա, բայց կան աղջիկներ, որ միևնույն է, ընտրում են այդ սպորտաձևը (և ոչ միայն ֆուտբոլ), դրա համար գիտականորեն հիմնավորված դրույթներ պետք է մշակվեն: Եվ իսկապես, երկու տարի անց ֆուտբոլի համաշխարհային ֆեդերացիան ընդունեց կանանց ֆուտբոլը”:</em></strong></p>
<p align="justify">Գագիկ Կարապետյանը շուրջ 3000 ռադիո-հեռուստատեսային հաղորդումների, հարյուրից ավելի գիտական հոդվածների, մի շարք գիտական հոդվածների, մի շարք գեղարվեստական գրքերի հեղինակ է, որոնց հիմքում առղջ ապրելակերպի կանոնների պահպանումն է: Պետք է որպես գիտնական հաշտ նայի նման երևույթներին, բայց դժվարանում է: Դեմ է, որ մեր ազգի մեջ տարածվի, եկեղեցու կողմից ընդունվի միասեռամոլությունը: Նրա կարծիքով` այս խնդիրն ինչ-որ տեղ կարելի է հաղթահարել հասարակական լավ բարքեր ստեղծելու ճանապարհով:</p>
<p align="justify">Եվ ի վեջո, եթե կա ցանկություն, հնարավոր է ազատվել այս ախտից?</p>
<p align="justify"><strong><em>“Մարդիկ կամային հատկություններ են դրսևորում և կարողանում են ազատվել նարկոմանիայից, ծխելու, խմելու սովորությունից: Այս դեպքւոմ էլ կարող է կամքի ուժ ունենալ, սպորտով զբաղվել, այլ հետաքրքրություններ գտնել, գրքեր կարդալ , փոխել ապրելակերպը… Թեև վարքագծային, հոգեբանական այս և նման լուրջ շեղումները բուժելու համար չկան կոնկրետ դեղատոմսեր, բուժման որոշակի մեթոդներ: Որքան էլ զարգանում են գիտությունը, տեխնիկան, միևնույն է, խնդիրներ կան, որ այդպես էլ մնում են չլուծված: Հոգեբանները կարող են զրույցներ անցկացնել, կան մասնագետներ, որ կարող են փոխել օրգանները, տղամարդուն դարձնել կին և հակառակը, բայց հիվանդագին հակումները փոխել չի հաջողվում: Համաշխարհային բժշկագիտության մեջ սա մեծ պրոբլեմ է: Հոգեբանները, ֆիզիոլոգները, մարդաբանները հանգել են մեկը մյուսին չհամապատասխանող, իրարամերժ եզրակացությունների: Բայց պետք չէ հաշտ նայել այս ամենին և թույլ տալ, որ ախտածին երևույթները տարածվեն: Կրկեսից մինչև նախկին բանվորի արձանի շրջակայքը բետոնե միջնորմներ կառուցեցին, ճանապարհը բաժանեցին երկու մասի, նախկինում ով ինչպես ուզում, խախտում էր երթևեկությունը, իսկ այժմ ստիպեցին, որ մարդիկ, ուզեն թե չուզեն, պաշտպանեն ճանապարհատրանսպորտային կարգուկանոնը:</em></strong></p>
<p align="justify"><strong><em>Հասարակությանը ճիշտ ճանապարհով ուղղորդելու գործում կարևոր է գիտնականների, մշակութային գործիչների, իրավաբանների, լրատվական միջոցների դերը:</em></strong></p>
<p align="justify"><strong><em>Չի կարելի գնդակահարել, անպատվել, կտտանքի ենթարկել սեռական փոքրամասնություններին: Բայց անհրաժեշտ է  հասարակության մեջ ցույց տալ լավը, արժեքավորը, ուշադիր լինել երեխաների դաստիարակության նկատմամբ, երկիրը տանել ճիշտ կառավարմամբ, քարոզել առողջ և գեղեցիկ ապրելակերպ”:</em></strong></p>
<p align="right"><strong>Նյութը պատրաստեց </strong><br />
<strong>Ա. Սարգսյանը<br />
</strong><strong>“Իրավունքը de facto”,  թիվ 78 (138), 9.10-12.10.2009թ.</strong></p>
<p align="justify"><strong>ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքից հանված է “արվամոլություն” հոդվածը: “Զինվորական ծառայության անցնելու մասին” ՀՀ օրենքը միասեռականներին ազատում է զորակոչից: Դեկտեմբերի 9-ին Հայաստանը միացել է ՄԱԿ-ի “Սեռական ուղղվածության և սեռական ինքնության հարցում մարդու իրավունքների պաշտպանության մասին” հայտարարությանը:</strong></p>
<p align="justify">“Երկնագույն ռոմանտիկան” եթե նախկինում դատապարտվում էր, գաղտնի պահվում, այսօր փորձում է հաստատուն տեղ գրավել մեր իրականության մեջ: Ազատությունը և աստվածաշնչյան “սիրեցեք միմյանց” կոչը որոշ փոքրամասնություններ հարմարեցնում են իրենց պահանջներին և արդարացնում, անգամ պրոպագանդում իրենց “ազատ” սերը: Շատերի կարծիքով` միասեռամոլությունը հիվանդություն է, միթե հիվանդանալու համար մադկանց պետք է հատուկ իրավունքներ տալ, կամ որքանով է ճիշտ դրանց պրոպագանդումը: Ասում են նաև, որ միասեռամոլների կապն անհամեմատ ամուր է, ինչը կարելի է բացատրել ոչ թե սիրո ուժով, այլ նրանց փոքրամասնություն լինելու հանգամանքով:</p>
<p align="justify">Ֆիզիոթերապևտ-մանուալիստ, ակադեմիկոս ԳԱԳԻԿ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ կարծիքով` միասեռամոլությունը օրգանական շեղում է, կապված հիմնականում գենետիկ կոդի հետ: “<strong><em>Օրինակ, շրջապատում տեսնում ենք տղամարդու վարքագիծ ունեցող աղջիկների, ինչը նաև հորմոնալ խանգարումների հետևանք է: Կան տղամարդիկ, որ կանացի շարժուձև ունեն, տղամարդկանց ներկայությունից շիկնում են, հակում ունեն կնոջ նմանվելու, ավելի շուտ` իրենք հենց այդպիսին են` կանացի</em>”</strong>,- ասում է ակադեմիկոսը:</p>
<p align="justify">Որոշ երկրներում անհամեմատ շատ է տարածված միասեռամոլությունը: Սա դժվար է կապել գենետիկ շեղման հետ, ավելի շատ պրոպագանդելու, հանրության “բարեհոգի” վերաբերմունքի արդյունք է:</p>
<p align="justify"><strong><em>“Շրջապատը, պայմանները նույնպես երբեմն կարող են դեր ունենալ: Օրինակ, հաճախ է խոսվում, որ բանտերում կան նման երևույթներ, բայց բանտից դուրս գալուց հետո այդ հակումները վերանում են, այսինքն, այդ վարքի շեղումը ժամանակավոր բնույթ է կրել: Կան մարդիկ էլ, որ թվացյալ ունեն ամեն ինչ` փող, հարստություն, իշխանություն, փառք: Իրենց կարող են թույլ տալ ամեն ինչ: Այդ պահանջմունքների մեջ մտնում են նաև մի քանի կին ունենալը, սեռական հարաբերությունների բազմազանությունը, ընդհուպ մինչև այլասերում, միասեռամոլություն և այլն”:</em></strong></p>
<p align="justify"><strong></strong>Ոչ ավանդական սեռական կողմնորոշումը չի կարելի համարել նոր ժամանակների հիվանդույթյուն:<strong><em>“Մ.թ.ա. 3-րդ դարում կառուցված հնդկական մի տաճարի պատերին պատկերված է սեռական հարաբերությունների մոտ 140 տեսակ, այդ թվում` նույնասեռ մարդկանց հարաբերություններ: Սա նշանակում է, որ միասեռամոլությունն ունի դարերի պատմություն և առկա է ոչ միայն մարդկանց մոտ, այլև կենդանական աշխարհում”:</em></strong></p>
<p align="justify">Ի դեպ, այս երևույթը հաճախ է նկատվում նաև հայտնի մարդկանց, մեծանուն արվեստագետների մոտ: <strong><em>“Երբ սովորում էի Մոսկվայում, ասպիրանտուրայում (գորբոչովյան վերակառուցման տարիներն էին), մի ցուցահանդես բացվեց, ուսանողները, ասպիրանտները ներխուժեցին` տեսնելու ինչ կա այնտեղ: Ես շատ հետաքրքիր մի բան պարզեցի` անվանի գեղանկարիչների, քանդակագործների աշխատանքներում միասեռամոլությանը վերաբերող պատկերներ կային: Դժվարանում եմ ասել` հետաքրքրությամբ էր պայմանավորված, թե բնությունից եկած հոգեբանական տարբեր շեղումներով, համենայն դեպս, մեծերի մոտ եղել են որոշակի հետարքրություններ, որ մղել են նրանց այս երևույթները տեսնելու, պատկերացնելու, նկարելու: Սակայն գնահատել նրանց արվեստը չի նշանակում հետևել նրանց օրինակին: Ասենք, կա երեք խանութ, մեկում անպարկեշտ ապրանքներ են վաճառվում, եթե չես ուզում, պարզապես մի մտիր այդ խանութը: Կյանքն էլ է այդպես, բազմաթիվ օրինակներ կան, միշտ էլ լինելու են, սակայն ընտրությունը քոնն է”:</em></strong></p>
<p align="justify"><strong></strong>Ինչպես է բացատրում այս երևույթը չինական էներգետիկ բժշկությունը: <strong><em>“Մարդու օրգանիզմի աջակողմյան հատվածը մայրական կողմն է, ձախը` հայրական: Կոչվում են ին և յան: Այսինքն, հակառակ բևեռներ են` պլուս-մինուս, Էգ-որձ, տղամարդ-կին: Մարդու օրգանները նույնպես ենթարկվում են այս օրենքին: Մարդու այս երկու` ին և յան կողմերն անընդհատ պայքարի մեջ են, որպեսզի հավասարակշռեն էներգետիկ բալանսը: Օրինակ, երբ օրգանիզմի աճի ընթացքում խախտվում է ին և յան կողմերի բալանսը, մի կողմի մկանային կառուցվածքն ավելի ուժեղ է լինում մյուսի համեմատ, առաջանում են ողնաշարային սկոլիոզներ: Այսինքն, միասեռամոլությունը նույնպես նմանատիպ շեղում է, տղամարդու մոտ իգական էներգետիկ պաշարները հաղթում են արականին և հակառակը: Էներգետիկ բժշկության տեսանկյունից սա բացատրվում է որպես անոմալիա:  Օրգանիզմում տեղի են ունենում  դիսբալանս, հորմոնալ փոփոխություններ, ինչի արդյունքում առաջանում են այս և նման հակումները: Այսինքն, նախապայմաններ պետք է լինեն, որ մարդը համապատասխան վարք դրսևորի: Հոգեբանները նույնպես միասեռամոլների վարքի դրսևորումների մեջ անոմալիաներ են տեսնում: Ես, որպես բժիշկ, պոետ, որպես տղամարդ, կարծում եմ, որ Աստծո ստեղծած կինը մի մեծ հայտնագործություն է, հանճարեղ ստեղծագործություն: Կնոջը նմանակելով` տղամարդն աղավաղում է կնոջ կերպարը: Ինչ է կատարվում: Բնության մեջ որձը պետք է կռվի, պայքարի, , հաղթի և որսը բերի “տուն”: Մարդկանց դեպքում, նույնպես, ընտանիքը պահելու հիմնական բեռն ամուսնու ուսերին է: Իրեն կին պատկերացնելով` տվյալ տղամարդը թոթափում է այդ պատասխանատվության բեռն իր վրայից, պատկերացնում է իրեն կնոջ դերում, որ ինքը նուրբ է, կին է, պաշտպանության և խնամքի կարիք ունի, այսինքն, խեղված հոգեբանություն է: Թող չթվա, թե միասեռամոլությունը վերաբերում է միայն տղամարդկանց, թվային տվյալներ չկան մեր երկրում, բայց, այնուամենայնիվ, լեսբուհիների թիվը մեր երկրում ավելի քիչ չէ: Ուղղակի համեմատաբար խիստ բարքեր ունեցող երկրներում այս երևույթները հնարավորինս թաքցնում են”:</em></strong></p>
<p align="justify">Մեր հասարակության վերաբերմունքը սեռական փոքրամասնությունների նկատմամբ միօրինակ չէ: Որքան էլ նրանց իրավունքներն այսօր պաշտպանված են, զերծ չեն մնում հեգնական, ծաղրող, խուսափող վերաբերմունքից, երբեմն նաև` ծայրահեղ անհանդուրժող բռնկումներց: Ոմանց կարծիքով էլ` միասեռամոլները բավական լավ ընկերներ են: Ավելին` ժամանակակից, ինտելեկտուալ երևալու համար գոնե պետք է ըմբռնումով և մարդասիրաբար մոտենալ նրանց: <strong><em>“Այցելուներիցս մեկն ասում է, որ իր վարսահարդարը միասեռամոլ է և այնքան լավ ընկեր է, հաճելի զրուցակից: Դե իհարկե, նա իր նմանակին է տեսնում կնոջ մեջ, և հեշտ է լինում շբվելը: Բայց ոչ բոլոր կանայք այդպիսի վարսահարդարի մոտ կայցելեն կամ կշբվեն նման մարդու հետ</em></strong>”:</p>
<p align="justify">Գագիկ Կարապետյանն ասպիրանտուրայում սովորելու տարիներին մշակել է ֆուտբոլային համակարգ տարբեր տարիքի և սեռի երեխաների համար: Հոդվածը քննարկել և մերժել է գիտական խորհուրդը (երկու ամիս հետո տպագրվել է Գերմանիայում): <strong><em>“Ինձ հարցնում էին` եթե աղջիկ ունենայիք, թույլ կտայիք, որ նա զբաղվեր ֆուտբոլով: Իհարկե, ես թույլ չէի տա, բայց կան աղջիկներ, որ միևնույն է, ընտրում են այդ սպորտաձևը (և ոչ միայն ֆուտբոլ), դրա համար գիտականորեն հիմնավորված դրույթներ պետք է մշակվեն: Եվ իսկապես, երկու տարի անց ֆուտբոլի համաշխարհային ֆեդերացիան ընդունեց կանանց ֆուտբոլը”:</em></strong></p>
<p align="justify">Գագիկ Կարապետյանը շուրջ 3000 ռադիո-հեռուստատեսային հաղորդումների, հարյուրից ավելի գիտական հոդվածների, մի շարք գիտական հոդվածների, մի շարք գեղարվեստական գրքերի հեղինակ է, որոնց հիմքում առղջ ապրելակերպի կանոնների պահպանումն է: Պետք է որպես գիտնական հաշտ նայի նման երևույթներին, բայց դժվարանում է: Դեմ է, որ մեր ազգի մեջ տարածվի, եկեղեցու կողմից ընդունվի միասեռամոլությունը: Նրա կարծիքով` այս խնդիրն ինչ-որ տեղ կարելի է հաղթահարել հասարակական լավ բարքեր ստեղծելու ճանապարհով:</p>
<p align="justify">Եվ ի վեջո, եթե կա ցանկություն, հնարավոր է ազատվել այս ախտից?</p>
<p align="justify"><strong><em>“Մարդիկ կամային հատկություններ են դրսևորում և կարողանում են ազատվել նարկոմանիայից, ծխելու, խմելու սովորությունից: Այս դեպքւոմ էլ կարող է կամքի ուժ ունենալ, սպորտով զբաղվել, այլ հետաքրքրություններ գտնել, գրքեր կարդալ , փոխել ապրելակերպը… Թեև վարքագծային, հոգեբանական այս և նման լուրջ շեղումները բուժելու համար չկան կոնկրետ դեղատոմսեր, բուժման որոշակի մեթոդներ: Որքան էլ զարգանում են գիտությունը, տեխնիկան, միևնույն է, խնդիրներ կան, որ այդպես էլ մնում են չլուծված: Հոգեբանները կարող են զրույցներ անցկացնել, կան մասնագետներ, որ կարող են փոխել օրգանները, տղամարդուն դարձնել կին և հակառակը, բայց հիվանդագին հակումները փոխել չի հաջողվում: Համաշխարհային բժշկագիտության մեջ սա մեծ պրոբլեմ է: Հոգեբանները, ֆիզիոլոգները, մարդաբանները հանգել են մեկը մյուսին չհամապատասխանող, իրարամերժ եզրակացությունների: Բայց պետք չէ հաշտ նայել այս ամենին և թույլ տալ, որ ախտածին երևույթները տարածվեն: Կրկեսից մինչև նախկին բանվորի արձանի շրջակայքը բետոնե միջնորմներ կառուցեցին, ճանապարհը բաժանեցին երկու մասի, նախկինում ով ինչպես ուզում, խախտում էր երթևեկությունը, իսկ այժմ ստիպեցին, որ մարդիկ, ուզեն թե չուզեն, պաշտպանեն ճանապարհատրանսպորտային կարգուկանոնը:</em></strong></p>
<p align="justify"><strong><em>Հասարակությանը ճիշտ ճանապարհով ուղղորդելու գործում կարևոր է գիտնականների, մշակութային գործիչների, իրավաբանների, լրատվական միջոցների դերը:</em></strong></p>
<p align="justify"><strong><em>Չի կարելի գնդակահարել, անպատվել, կտտանքի ենթարկել սեռական փոքրամասնություններին: Բայց անհրաժեշտ է  հասարակության մեջ ցույց տալ լավը, արժեքավորը, ուշադիր լինել երեխաների դաստիարակության նկատմամբ, երկիրը տանել ճիշտ կառավարմամբ, քարոզել առողջ և գեղեցիկ ապրելակերպ”:</em></strong></p>
<p align="right"><strong>Նյութը պատրաստեց </strong><br />
<strong>Ա. Սարգսյանը<br />
</strong><strong>“Իրավունքը de facto”,  թիվ 78 (138), 9.10-12.10.2009թ.</strong></p>
<p align="justify"><strong>Из нового уголовного законодательства РА удалена статья “мужеложество”. Закон РА “О переходе на военную службу” освобождает гомосексуалистов от военного призыва. 9 декабря Армения присоединилась к декларации ООН “О защите прав человека в вопросах сексуальноой ориентации и сексуальной независимости”.</strong></p>
<p align="justify">“ Если в прошлом “голубая романтика” осуждалась и держалась в секрете, то сегодня заняла постоянное место в нашей действительности. Свобода и библейский призыв “возлюби ближнего своего” воспринимается  определенным меньшинством, как попытка приспособить его к своим потребностям, и они оправдываются , даже пропагандируют свою “свободную” любовь. По мнению многих,  гомосексуализм – это болезнь; неужели, нужно давать особое разрешение человеку, чтобы заболеть? Или насколько правильно пропагандировать такие отношения? Также говорят, что связь гомосексуалистов более крепкая, что можно обьяснить не силой их любви, а потому что они в меньшинстве.</p>
<p align="justify">По мнению физиотерапевта-мануалиста, академика Гагика Карапетяна, гомосексуализм – это органическое отклонение, связанное в основном с отклонением генетического кода. <strong> “Например, в окружении можно встретить девушек имеющих в поведении черты мужчин, что также является следствием гормонального нарушения. Есть мужчины, которые ведут себя как девушки, избегают мужского общества, имеют склонность выглядеть, как женщины, скорее,они такие и есть, женственные”</strong>говорит академик. “</p>
<p align="justify">В некоторых странах гомосексуализм особенно широко распространен. Это трудно связать с генетическими отклонениями, скорее – это результат пропаганды “добренького” отношения окружающих.</p>
<p align="justify"><strong>“Окружение и условия также могут играть определенную роль. Например, часто говорят, что в тюрьмах имеются подобные явления, но после выхода из тюрьмы подобные наклонности исчезают, т.е. отклонение такого поведения носило временный характер. Но есть люди, которые имеют все: деньги, богатство, власть, славу. Могут себе позволить все. В эти требования входят иметь несколько жен, разнохарактерность сексуальных отношений, вплоть до извращений, гомосексуализм и т.д.”</strong></p>
<p align="justify">Не традиционная ориентация не может считаться болезнью нового времени. <strong>“В построенном в 3-ем веке до н.э. индийском “Храме Любви” на стенах изображены около 140 видов сексуальных отношений, в том числе отношения однополых людей. Это означает, что гомосексуализм имеет исторические корни и существует не только среди людей, но и в мире животных.”</strong></p>
<p align="justify">Однако, это явление часто отмечается у известных людей,  выдающихся художников.<strong>”Когда я учился в аспирантуре в Москве ( в период горбачевской перестройки), была открыта выставка, на которую повалили студенты и аспиранты: чего-то увидеть. Я выяснил что-то интересное: в работах художников и скульпторов имелись сцены гомосексуализма. Затрудняюсь сказать, то ли это продиктовано интересом, то ли различными психологическими отклонениями от природы, тем не менее, у древних был определенный интерес, который побудил их видеть, рисовать и представлятьэти явления. Но оценить их искусство не означает следовать их примеру. Предположим, есть три магазина, в одном продают неприличные товары, &#8212; если не хочешь – просто не заходи в этот магазин. Жизнь такая же: есть много примеров, и будут всегда, но выбор зависит от Вас”. </strong></p>
<p align="justify">Как обьясняет это явление китайская энергетическая медицина? <strong>«Правосторонняя часть человеческого организма – материнская, левая – отцовская. Они называются ин и ян. То есть –это противоположные полюсы: плюс – минус, самка-самец, мужчина – женщина. Органы человека также подчинены этому закону. Эти две части ин и ян человеческого организма находятся в постоянной борьбе, чтобы уравновесить энергетический баланс. Например, когда в период роста организма нарушается баланс ин и ян, одна сторона мышечной структуры бывает сильнее по сравнению с другой: возникают позвоночные сколиозы. То есть, гомосексуализм – тоже подобное отклонение: у мужчин женские энергетические запасы побеждают мужские, и  наоборот. С точки зрения энергитической медицины это обьясняется, как аномалия. В организме происходит дисбаланс, гормональные изменения, вследствие чего возникают эти и подобные отклонения. Иными словами, должны быть предпосылки, чтобы у человека  проявилось соответствующее поведение. Психологи также видят аномалии в проявлении поведения гомосексуалистов. Я, как врач, поэт, как мужчина считаю, что соданная Богом женщина – великое достижение, гениальное произведение.  Имитируя женщину, мужчина искажает образ женщины. Что происходит? В природе самец должен сражаться, бороться, побеждать и принести трофей «домой». У людей – также: основной груз содержания семьи лежит на плечах мужчины. Представляя себя женщиной, данный мужчина снимает с себя груз ответственности, представляет себя в роли беззащитной женщины, нежной, нуждающейся в уходе, т.е. искалеченная психология. Пусть не кажется, что гомосексуализм относится только к мужчинам, в нашей стране нет данных, тем не менее, количество лесбиянок в нашей стране не меньше. Просто в странах с сравнительно  высокими моральными устоями эти явления по возможности утаиваются. </strong></p>
<p align="justify">: Отношение нашего общества к сексуальным меньшиствам не однозначно. Насколько бы их права сегодня не были защищены, к ним относятся с презрением, издевательски, избегая общения, а иногда с крайне невыносимыми вспышками гнева А по мнению других, гомосексуалисты- довольно хорошие товарищи. Более того, для того, чтобы сегодня выглядеть интелектуальным, надо с пониманием и гуманно относится к ним.<strong></strong></p>
<p align="justify"><strong>«Одна из моих клиенток говорит, что ее парикмахер гомосексуалист, и что очень хороший товарищ и собеседник. Это от того, что он видит себе подобную в женщине и им легко общаться. Но не все женщины будут посещать такого парикмахера, или будут общаться с таким человеком.</strong></p>
<p align="justify">Гагик Карапетяан, в годы обучения в аспирантуре, разработал систему футбола для детей разного возраста и пола. Ученый совет обсудил и запретил статью, а через два месяца она издалась в Германии. « <strong>Меня спрашивали: если бы у вас была дочь, вы бы ей разрешили заниматься футболом? Конечно, я бы не разрешил, но есть девушки, которые все равно выбирают этот вид спорта ( и не только футбол), а для этого необходимо разработать научно обоснованные методы. И действительно, через два года международная федерация футбола приняла женский футбол».</strong></p>
<p align="justify">Карапетян – автор 300 радио и телеперадач, более ста научных статей,, целого ряда художественных книг, в основе которых проводятся правила сохранения здорового образа жизни. Как ученый, он должен миролюбиво относится к подобным явлениям, но затрудняется. Он против, чтобы в нашей нации распространялся и церковью поддерживался бы гомосексуализм. По его мнению, эту проблему можно преодолеть путем создания хороших общественных нравов.</p>
<p align="justify">И наконец, если есть желание, можно избавиться от этого порока?</p>
<p align="justify"><strong>«Люди проявляют силу воли и могут избавиться от наркомании, курения, алкоголизма. И в этом случае могут иметь силу воли, заниматься спортом, найти другие интересы, читать книги, изменить образ жизни&#8230; Хотя для лечения этих и подобных психологических и поведенческих отклонений нет точных рецептов и методов лечения. Как бы ни развивалась наука и техника, имеются проблемы, которые остаются неразрешимыми. Психологи могут проводить беседы, есть специалисты, которые могут поменять органы – мужчину сделать женщиной и – наоборот, но болезненные отклонения излечить не удается. В мировой медицине – это большая проблема.</strong><strong><em> </em></strong><strong></strong></p>
<p align="justify"><strong>   Психологи, физиологи, антропологи пришли к взаимоисключающим выводам. Но нельзя мирно смотреть на это все и разрешать, чтобы болезнетворные явления распространялись. От цирка до бывшего памятника рабочему соорудили бетонные ограждения, разделили дорогу на две части; раньше кто как хотел, так и нарушал дорожные каноны, а сейчас- заставили, чтобы люди хочешь-не хочешь соблюдали дорожно-транспортные правила.</strong></p>
<p align="justify"><strong>    Для правильной ориентации общества необходимы усилия ученых, деятелей культуры, юристов и средств массовой информации.</strong></p>
<p align="justify"><strong>Нельзя расстреливать, обзывать,подвергать гонениям сексуальные меньшинства. Однако необходимо показывать обществу все хорошее, стоящее, быть внимательным в деле воспитания детей, вести страну в правильном направлении, проповедывать здоровый и красивый образ жизни.</strong></p>
<p style="text-align: right;"><strong>Материалы подготовила<br />
А.Саргсян<br />
“Իրավունքը de facto”,  թիվ 78 (138), 9.10-12.10.2009թ.</strong></p>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9c%d5%a5%d6%80%d5%af%d5%b6%d5%a1%d5%a3%d5%b8%d6%82%d5%b5%d5%b6-%d5%bc%d5%b8%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%bf%d5%ab%d5%af%d5%a1%e2%80%9d-%d5%af%d5%a1%d5%b4-%d5%b8%d5%b9-%d5%a1%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a4-2/?lang=ru"> ”ГОЛУБАЯ РОМАНТИКА” ИЛИ НЕ ТРАДИЦИОННАЯ ОРИЕНТАЦИЯ</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Декабрь 10, 2011 03:51</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9c%d5%a5%d6%80%d5%af%d5%b6%d5%a1%d5%a3%d5%b8%d6%82%d5%b5%d5%b6-%d5%bc%d5%b8%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%bf%d5%ab%d5%af%d5%a1%e2%80%9d-%d5%af%d5%a1%d5%b4-%d5%b8%d5%b9-%d5%a1%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a4-2/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; Позвоночник и секрет долголетия</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b8%d5%b2%d5%b6%d5%a1%d5%b7%d5%a1%d6%80%d5%a8-%d6%87-%d5%a5%d6%80%d5%af%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%a5%d6%81%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%a3%d5%a1%d5%b2%d5%bf%d5%b6%d5%ab%d6%84%d5%a8/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b8%d5%b2%d5%b6%d5%a1%d5%b7%d5%a1%d6%80%d5%a8-%d6%87-%d5%a5%d6%80%d5%af%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%a5%d6%81%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%a3%d5%a1%d5%b2%d5%bf%d5%b6%d5%ab%d6%84%d5%a8/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 10 Dec 2011 11:37:10 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Статьи]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://nor.doctorkarapetyan.am/?p=347</guid>
		<description><![CDATA[Բազմաթիվ ժողովրդական ասացվածքներ ողնաշարի վիճակը կապում են մարդու բնավորության, էության հետ: Օրինակ, քարացած, ոչ ճկուն ողնաշար և քարացած մտածելակերպ, ընկճված, հուսալքված մարդ – ողնաշարը, մեջքը կոտրել և այլն: [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p align="justify"><strong>Բազմաթիվ ժողովրդական ասացվածքներ ողնաշարի վիճակը կապում են մարդու բնավորության, էության հետ: Օրինակ, քարացած, ոչ ճկուն ողնաշար և քարացած մտածելակերպ, ընկճված, հուսալքված մարդ – ողնաշարը, մեջքը կոտրել և այլն: Որքանով է իրականանում մեր բնավորությունը` կախված մեր ողնաշարի վիճակից: Մենք որոշեցինք այդ հարցը տալ լավագույն մասնագետներից մեկին` ֆիզիոթերապևտ-մանուալիստ, ՌԴ բժշկատեխնիկական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս Գագիկ Կարապետյանին: Մեր թղթակիցն այցելեց բժիշկ Կարապետյանին` իր աշխատավայրում, որտեղ և տեղի ունեցավ շատ հետաքրքիր և բովանդակալից հարցազրույց: Առաջին իսկ վայրկյաններից տիրեց խաղաղության, ջերմության և վստահության մթնոլորտ: Չէ որ, բացի այն բանից, որ Գագիկ Կարապետյանը փայլուն մասնագետ է իր աշխատանքում, նա նաև բազմակողմանի զարգացած մտավորական է, ում գրչին են պատկանում շուրջ 100 գիտական աշխատություններ, մի քանի գեղարվեստական գրքեր` այդ թվում “Դժոխք” պոեմը` նվիրված 1988թ. դեկտեմբերի 7-ի արհավիրքին, և մոտ  3000 ռադիո-հեռուստատեսային հաղորդումներ:</strong><br />
<strong><em>Թղթ.</em></strong> <em>Բժիշկ Կարապետյան, ոչ մեկի համար գաղտնիք չէ, որ մենք` հայերս, շատ հազվադեպ ենք հետևում առողջ ապրելակերպի կանոններին, և ցավոք, այդպես էլ սովորեցնում ենք մեր երեխաներին: Դեռ մանուկ հասակում շատերի մոտ առաջանում են կեցվածքի շեղումներ: Արդյոք դա կարող է դառնալ հիվանդությունների առաջացման պատճառ:</em><br />
<strong>Գ.Կ. </strong>Դատեք ինքներդ: Մեր հետազոտությունները ցույց են տվել, որ կեցվածքի շեղում ունեցող մարդկանց 90% չի կարողանում ճիշտ շնչել: Այն գույքը (սեղան, աթոռ, մահճակալ և այլն), որից օգտվում են մեր երեխաները, չի համապատասխանում միջազգային էրգոմետրիկ չափանիշներին, ինչն էլ առաջացնում է հենաշարժողական ապարատի այս կամ այն տեսակի շեղումներ` դրանից բխող բոլոր հետևանքներով:<br />
<strong><em>Թղթ. </em></strong><em>Մեզանում ընդունված չէ անգամ մի քանի րոպե տրամադրել ամենօրյա նախավարժանքին: Գուցե պատճառներից մեկն էլ դպրոցներում ֆիզկուլտուրայի բացարձակ անտեսումն է:<strong></strong></em><br />
<strong>Գ.Կ.</strong> Անշուշտ, դա շատ մեծ բացթողում է: Այս ամենը պահանջում է լուրջ պետական մոտեցում, հոգածություն ոչ միայն դպրոցական, այլև ցանկացած տարիքի մարդկանց առողջության մասին: Այսօր, միանշանակ, խոսքը գնում է հայ գենոֆոնդի պահպանման մասին: Ցավոք, իրականությունը փաստում է, որ մարմնավարժությունը, առողջության պահպանումը գտնվում են վտանգավոր, ցածր մակարդակի վրա: Մեր համաքաղաքացիների 85,7%  ճիշտ չի քայլում, ունի հենաշարժողական ապարատի այս կամ այն տեսակի շեղում, որոնցից էլ հետագայում առաջանում են ողնաշարային հիվանդություններ: Ես ուզում եմ, որ բոլորը հիշեն, որ մարդու տարիքն այնքան է, որքան իր ողնաշարի տարիքը:<br />
<strong><em>Թղթ. </em></strong><em>Հիմա շատ է գործածվում “ապրել բնության հետ ներդաշնակ” արտահայտությունը: Ինչպիսին է Ձեր կարծիքն այս հարցի վերաբերյալ:<strong></strong></em><br />
<strong>Գ.Կ.</strong> Անկասկած, մենք անբաժանելի ենք տիեզերքից, մեր օրգանիզմում տեղի ունեցող բոլոր էներգետիկ պրոցեսներն ու որակական փոփոխությունները մեզ շրջապատող բնության էներգետիկ վիճակի փոփոխության ճիշտ կրկնօրինակն են: Էներգիան օրգանիզմում շարժվում է որոշակի ուղղությամբ, և այդ շրջանառության խախտումն առաջ է բերում այս կամ այն հիվանդությունը:<br />
Մարդու մարմնի էներգիայի շարժման ուղղությունը համընկնում է բնության մեջ էներգիայի շարժման ուղղության հետ, և դա առավել արտահայտված է զգացվում գարնանը կամ աշնանը:<br />
Այսօր խիստ անհրաժեշտ է ունենալ համապատասխան ֆիզիկական և հոգևոր պատրաստվածություն` բնության կամակորություններին, կլիմայի անսպասելի փոփոխություններին դիմադրելու համար:<br />
Առողջությունը և գեղեցկությունը ձեռք են բերվում ամենօրյա ինքնուրույն, ջանադիր աշխատանքի արդյունքում, անկախ նրանից` առողջ եք, թե հիվանդ: Այդ աշխատանքը նախատեսում է.</p>
<div align="justify">
<ul>
<li>ամենօրյա մարմնավարժություն,</li>
<li>հնարավորին շատ ժամանակ անցկացնել մաքուր օդում,</li>
<li>էկոլոգիապես մաքուր, հեշտ յուրացվող, օրգանիզմից հեշտ արտազատվող սննդի ընդունում,</li>
<li>օրական 2,5-3 լ ջրի ընդունում:</li>
</ul>
</div>
<p align="justify">Երկար նստելը (օրինակ` համակարգչի առջև) ձևափոխում է ողնաշարի բնական կորությունները, ծանրաբեռնվածություն առաջացնելով մեջքի մկանների և ջլերի վրա:<br />
Իմ անձնական խորհուրդն է` կես ժամը մեկ վեր կենալ և 5-10 րոպե քայլել կամ ձգվել: Դա կպակասեցնի լարվածությունը և կլավացնի ինքնազգացողությունը:<br />
<strong><em>Թղթ. </em></strong><em>Ինչ կարծիքի եք հայ կանանց ընդհանուր առողջական վիճակի մասին:<strong></strong></em><br />
<strong>Գ.Կ.</strong> Հաշվի առնելով մեր կյանքում ստեղծված սոցիալ-տնտեսական, հոգեբանական դժվար իրավիճակը, որը պատճառ է հանդիսանում բազմաթիվ հիվանդությունների աճին, իհարկե, մեր կանանց առողջական վիճակը հեռու է բավարար լինելուց: Բերեմ մի փաստ` 30 տարեկանից հետո կականց 80- 90%-ը տառապում է ողնաշարային հիվանդություններով, նյարդային համակարգի խանգարումներով:<br />
Բացի վերը նշվածից, իմ կարծիքով, պատճառներից մեկն էլ տղամարդկանց անտարբերությունն է և կնոջ ընկալումը զուտ որպես աշխատող ուժի:<br />
<strong><em>Թղթ. </em></strong><em>Ինձ ծանոթ են դեպքեր, երբ տղամարդկանց խանդը, ինչու չէ` նաև եսասիրությունը երբեմն թույլ չեն տալիս կանանց դիմել տղամարդ բժշկի:<strong></strong></em><br />
<strong>Գ.Կ.</strong> Կին հիվանդների մեծ մասն ինձ բռնավորներ են հիշեցնում: Կան տղամարդիկ, ովքեր իրենց կնոջն ուղեկցորդով են ուղարկում բժշկի մոտ, իբր թե խանդում են: Եվրոպայի տարբեր երկրներում կանանց մոտ անցկացված անհասցե սոցիալական հետազոտություններով պարզվել է, որ “արդյոք ունեցել եք մեկից ավելի տղամարդ” հարցին կանանց 87,5% դրական է պատասխանել: Իսկ տղամարդկանց տրված այն հարցին, թե` “ձեր կինը ձեզ դավաճանում է”, 96, 7%-ը պատասխանել է ոչ: Տեսնում եք, տղամարդն իր հաշվարկների մեջ պարզունակ է: Նա երևույթները տեսնում է այնպես, ինչպես ուզում է, և համոզվեցիք, որ սխալվում է: Այնպես որ, եթե կինը մտքին դնի, եթե մտադրություն ունենա որևէ բան անելու, անպայման կանի, և տղամարդն այդ մասին ոչինչ չի իմանա:<br />
Առողջությունը և գեղեցկությունը խանութից չես գնի, այն քեզանից պահանջվող ամենօրյա տքնաջան աշխատանք է: Սիրելի կանայք, մի ծուլացեք, հետևեք ձեր մարմնի խնամքին, գտեք առողջ ապրելակերպի ճանապարհը, դիմեք բուժման բնական միջոցների (մանուալ թերապիա, բուժական մերսում, ասեղնաբուժություն, բուսաբուժություն, ֆիզիկական և շնչառական վարժություններ), որոնք տալիս են աներևակայելի արդյունք: Եթե մարդն ինքն է հետևում իր առողջությանը, ապա ոչ մի բժիշկ չի  կարող նրանից ավելի լավ իմանալ, թե ինչն է օգտակար իր առողջությանը: Հետևեք ձեր մարմնին, եթե ցանկանում եք, որ ձեր ուղեղը ճիշտ աշխատի: Մարմնամարզությունը, ցնցուղը, լողը, դիետան կօգնեն պահպանել առողջությունը և կնոջը դարձնել առավել գեղեցիկ և առողջ:<br />
<strong>Հ.Գ.</strong> – Բժիշկ Գագիկ Կարապետյանը համաձայնվեց լինել մեր ամսագռի խորհրդատու մասնագետը: Ուստի ձեզ հուզող հարցերով կարող եք դիմել խմբագրությանը և ստանալ սպառիչ պատասհաններ:</p>
<p style="text-align: right;" align="justify"><strong>“Սիրելի կանանց” ամսագիր, անվճար հավելված № 2</strong></p>
<p align="justify"><strong>Բազմաթիվ ժողովրդական ասացվածքներ ողնաշարի վիճակը կապում են մարդու բնավորության, էության հետ: Օրինակ, քարացած, ոչ ճկուն ողնաշար և քարացած մտածելակերպ, ընկճված, հուսալքված մարդ – ողնաշարը, մեջքը կոտրել և այլն: Որքանով է իրականանում մեր բնավորությունը` կախված մեր ողնաշարի վիճակից: Մենք որոշեցինք այդ հարցը տալ լավագույն մասնագետներից մեկին` ֆիզիոթերապևտ-մանուալիստ, ՌԴ բժշկատեխնիկական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս Գագիկ Կարապետյանին: Մեր թղթակիցն այցելեց բժիշկ Կարապետյանին` իր աշխատավայրում, որտեղ և տեղի ունեցավ շատ հետաքրքիր և բովանդակալից հարցազրույց: Առաջին իսկ վայրկյաններից տիրեց խաղաղության, ջերմության և վստահության մթնոլորտ: Չէ որ, բացի այն բանից, որ Գագիկ Կարապետյանը փայլուն մասնագետ է իր աշխատանքում, նա նաև բազմակողմանի զարգացած մտավորական է, ում գրչին են պատկանում շուրջ 100 գիտական աշխատություններ, մի քանի գեղարվեստական գրքեր` այդ թվում “Դժոխք” պոեմը` նվիրված 1988թ. դեկտեմբերի 7-ի արհավիրքին, և մոտ  3000 ռադիո-հեռուստատեսային հաղորդումներ:</strong><br />
<strong><em>Թղթ.</em></strong> <em>Բժիշկ Կարապետյան, ոչ մեկի համար գաղտնիք չէ, որ մենք` հայերս, շատ հազվադեպ ենք հետևում առողջ ապրելակերպի կանոններին, և ցավոք, այդպես էլ սովորեցնում ենք մեր երեխաներին: Դեռ մանուկ հասակում շատերի մոտ առաջանում են կեցվածքի շեղումներ: Արդյոք դա կարող է դառնալ հիվանդությունների առաջացման պատճառ:</em><br />
<strong>Գ.Կ. </strong>Դատեք ինքներդ: Մեր հետազոտությունները ցույց են տվել, որ կեցվածքի շեղում ունեցող մարդկանց 90% չի կարողանում ճիշտ շնչել: Այն գույքը (սեղան, աթոռ, մահճակալ և այլն), որից օգտվում են մեր երեխաները, չի համապատասխանում միջազգային էրգոմետրիկ չափանիշներին, ինչն էլ առաջացնում է հենաշարժողական ապարատի այս կամ այն տեսակի շեղումներ` դրանից բխող բոլոր հետևանքներով:<br />
<strong><em>Թղթ. </em></strong><em>Մեզանում ընդունված չէ անգամ մի քանի րոպե տրամադրել ամենօրյա նախավարժանքին: Գուցե պատճառներից մեկն էլ դպրոցներում ֆիզկուլտուրայի բացարձակ անտեսումն է:<strong></strong></em><br />
<strong>Գ.Կ.</strong> Անշուշտ, դա շատ մեծ բացթողում է: Այս ամենը պահանջում է լուրջ պետական մոտեցում, հոգածություն ոչ միայն դպրոցական, այլև ցանկացած տարիքի մարդկանց առողջության մասին: Այսօր, միանշանակ, խոսքը գնում է հայ գենոֆոնդի պահպանման մասին: Ցավոք, իրականությունը փաստում է, որ մարմնավարժությունը, առողջության պահպանումը գտնվում են վտանգավոր, ցածր մակարդակի վրա: Մեր համաքաղաքացիների 85,7%  ճիշտ չի քայլում, ունի հենաշարժողական ապարատի այս կամ այն տեսակի շեղում, որոնցից էլ հետագայում առաջանում են ողնաշարային հիվանդություններ: Ես ուզում եմ, որ բոլորը հիշեն, որ մարդու տարիքն այնքան է, որքան իր ողնաշարի տարիքը:<br />
<strong><em>Թղթ. </em></strong><em>Հիմա շատ է գործածվում “ապրել բնության հետ ներդաշնակ” արտահայտությունը: Ինչպիսին է Ձեր կարծիքն այս հարցի վերաբերյալ:<strong></strong></em><br />
<strong>Գ.Կ.</strong> Անկասկած, մենք անբաժանելի ենք տիեզերքից, մեր օրգանիզմում տեղի ունեցող բոլոր էներգետիկ պրոցեսներն ու որակական փոփոխությունները մեզ շրջապատող բնության էներգետիկ վիճակի փոփոխության ճիշտ կրկնօրինակն են: Էներգիան օրգանիզմում շարժվում է որոշակի ուղղությամբ, և այդ շրջանառության խախտումն առաջ է բերում այս կամ այն հիվանդությունը:<br />
Մարդու մարմնի էներգիայի շարժման ուղղությունը համընկնում է բնության մեջ էներգիայի շարժման ուղղության հետ, և դա առավել արտահայտված է զգացվում գարնանը կամ աշնանը:<br />
Այսօր խիստ անհրաժեշտ է ունենալ համապատասխան ֆիզիկական և հոգևոր պատրաստվածություն` բնության կամակորություններին, կլիմայի անսպասելի փոփոխություններին դիմադրելու համար:<br />
Առողջությունը և գեղեցկությունը ձեռք են բերվում ամենօրյա ինքնուրույն, ջանադիր աշխատանքի արդյունքում, անկախ նրանից` առողջ եք, թե հիվանդ: Այդ աշխատանքը նախատեսում է.</p>
<div align="justify">
<ul>
<li>ամենօրյա մարմնավարժություն,</li>
<li>հնարավորին շատ ժամանակ անցկացնել մաքուր օդում,</li>
<li>էկոլոգիապես մաքուր, հեշտ յուրացվող, օրգանիզմից հեշտ արտազատվող սննդի ընդունում,</li>
<li>օրական 2,5-3 լ ջրի ընդունում:</li>
</ul>
</div>
<p align="justify">Երկար նստելը (օրինակ` համակարգչի առջև) ձևափոխում է ողնաշարի բնական կորությունները, ծանրաբեռնվածություն առաջացնելով մեջքի մկանների և ջլերի վրա:<br />
Իմ անձնական խորհուրդն է` կես ժամը մեկ վեր կենալ և 5-10 րոպե քայլել կամ ձգվել: Դա կպակասեցնի լարվածությունը և կլավացնի ինքնազգացողությունը:<br />
<strong><em>Թղթ. </em></strong><em>Ինչ կարծիքի եք հայ կանանց ընդհանուր առողջական վիճակի մասին:<strong></strong></em><br />
<strong>Գ.Կ.</strong> Հաշվի առնելով մեր կյանքում ստեղծված սոցիալ-տնտեսական, հոգեբանական դժվար իրավիճակը, որը պատճառ է հանդիսանում բազմաթիվ հիվանդությունների աճին, իհարկե, մեր կանանց առողջական վիճակը հեռու է բավարար լինելուց: Բերեմ մի փաստ` 30 տարեկանից հետո կականց 80- 90%-ը տառապում է ողնաշարային հիվանդություններով, նյարդային համակարգի խանգարումներով:<br />
Բացի վերը նշվածից, իմ կարծիքով, պատճառներից մեկն էլ տղամարդկանց անտարբերությունն է և կնոջ ընկալումը զուտ որպես աշխատող ուժի:<br />
<strong><em>Թղթ. </em></strong><em>Ինձ ծանոթ են դեպքեր, երբ տղամարդկանց խանդը, ինչու չէ` նաև եսասիրությունը երբեմն թույլ չեն տալիս կանանց դիմել տղամարդ բժշկի:<strong></strong></em><br />
<strong>Գ.Կ.</strong> Կին հիվանդների մեծ մասն ինձ բռնավորներ են հիշեցնում: Կան տղամարդիկ, ովքեր իրենց կնոջն ուղեկցորդով են ուղարկում բժշկի մոտ, իբր թե խանդում են: Եվրոպայի տարբեր երկրներում կանանց մոտ անցկացված անհասցե սոցիալական հետազոտություններով պարզվել է, որ “արդյոք ունեցել եք մեկից ավելի տղամարդ” հարցին կանանց 87,5% դրական է պատասխանել: Իսկ տղամարդկանց տրված այն հարցին, թե` “ձեր կինը ձեզ դավաճանում է”, 96, 7%-ը պատասխանել է ոչ: Տեսնում եք, տղամարդն իր հաշվարկների մեջ պարզունակ է: Նա երևույթները տեսնում է այնպես, ինչպես ուզում է, և համոզվեցիք, որ սխալվում է: Այնպես որ, եթե կինը մտքին դնի, եթե մտադրություն ունենա որևէ բան անելու, անպայման կանի, և տղամարդն այդ մասին ոչինչ չի իմանա:<br />
Առողջությունը և գեղեցկությունը խանութից չես գնի, այն քեզանից պահանջվող ամենօրյա տքնաջան աշխատանք է: Սիրելի կանայք, մի ծուլացեք, հետևեք ձեր մարմնի խնամքին, գտեք առողջ ապրելակերպի ճանապարհը, դիմեք բուժման բնական միջոցների (մանուալ թերապիա, բուժական մերսում, ասեղնաբուժություն, բուսաբուժություն, ֆիզիկական և շնչառական վարժություններ), որոնք տալիս են աներևակայելի արդյունք: Եթե մարդն ինքն է հետևում իր առողջությանը, ապա ոչ մի բժիշկ չի  կարող նրանից ավելի լավ իմանալ, թե ինչն է օգտակար իր առողջությանը: Հետևեք ձեր մարմնին, եթե ցանկանում եք, որ ձեր ուղեղը ճիշտ աշխատի: Մարմնամարզությունը, ցնցուղը, լողը, դիետան կօգնեն պահպանել առողջությունը և կնոջը դարձնել առավել գեղեցիկ և առողջ:<br />
<strong>Հ.Գ.</strong> – Բժիշկ Գագիկ Կարապետյանը համաձայնվեց լինել մեր ամսագռի խորհրդատու մասնագետը: Ուստի ձեզ հուզող հարցերով կարող եք դիմել խմբագրությանը և ստանալ սպառիչ պատասհաններ:</p>
<p style="text-align: right;" align="justify"><strong>“Սիրելի կանանց” ամսագիր, անվճար հավելված № 2</strong></p>
<p align="justify"><strong>В многочисленных народных высказываниях состояние позвоночника связывают с характером и сущностью человека. Например: закостенелый, не гибкий позвоночник и закостенелое мышление,  подавленный, отчаившийся человек – сломать позвоночник и т.д. Насколько проявляется связанный с состоянием позвоночника, наш характер?  Мы решили задать этот вопрос одному из лучших специалистов физиотерапевту-мануалисту академику академии медикотехнических наук РФ Гагику Карапетяну. Наш корреспондент провел встречу с доктором в его офисе, где прошла очень интересная и содержательная беседа. С первых же минут воцарилась обстановка покоя, теплоты и доверия. Ведь кроме того, что Гагик Карапетян блестящий специалист в своей работе, он еще и многосторонне развитый ученый. Его перу принадлежат около 100 научных работ, несколько художественных книг, среди которых поэма “АД”, посвященная бедствию 7 декабря 1988г., около 3000 радио и телепередач. </strong></p>
<p align="justify"><strong></strong><strong>Корр:</strong><em> Доктор Карапетян, не для кого не секрет, что мы, армяне, очень редко следуем правилам здорового образа жизни, и, к сожалению, также учим своих детей. У многих, еще в раннем возрасте возникают отклонения осанки. Может ли это явится причиной возникновения болезней?</em><br />
<strong>Г.К.:<em> </em></strong>Судите сами: 90% людей, имеющих отклонения осанки, не могут правильно дышать. Та мебель (стол, стул, кровать и т.д.),  которой пользуются наши дети не соответствует международным эргометрическим стандартам, что и приводит к тем или иным нарушениям опорно-двигательного аппарата, со всеми вытекающими отсюда  последствиями.</p>
<p align="justify"><strong>Корр. </strong><em>У нас не принято уделять даже несколько минут в день зарядке. Возможно, одной из причин является исключительное невнимание, уделяемое урокам физкультуры в школе?</em></p>
<p align="justify"><strong>Г.К.</strong> Конечно, это большое упущение. Все это требует серьезного государственного подхода и внимания не только по отношению к здоровью школьников , но и людей всех возрастов. Сегодня , однозначно, речь идет о сохранении армянского генофонда. К сожалению, факты реаьности свидетельствуют о том, что физические упражнения и сохранение здоровья находятся на опасно низком уровне. 87,5% наших граждан ходят неправильно, имеют те или иные нарушения опорно-двигательного аппарата, от которых в дальнейшем возникают позвоночные заболевания. Я хочу, чтобы все помнили, что возраст человека определяется возрастом его позвоночника.</p>
<p align="justify"><strong>Корр<em> .</em></strong><em>Сейчас часто употребляется выражение “жить в гармонии с природой” Каково Ваше мнение по этому вопросу?</em></p>
<p align="justify"><strong>Г.К.</strong>  Несомненно, мы не разделимы с космосом; все энергетические процессы и качественные изменения, происходящие в нашем организме, являются точным повторением изменений энергетических состояний, происходящих в окружающей нас природе. Энергия в организме двигается в определенном направлении, и нарушение круговорота приводит к тем или иным заболеваниям. Направление движения энергии человека совпадает с направлением движения природной энергии, и это наиболее выразительно чувствуется весной или осенью.</p>
<p align="justify">Сегодня  есть острая необходимость иметь физическую и духовную подготовку, чтобы сопротивляться капризам природы, неожиданным изменениям климата.<br />
Здоровье и красота приобретаются в результате самостоятельного, тяжкого труда, не зависимо от того здоровы ли вы- или больны. Эта работа предусматривает:</p>
<ul>
<li>Каждодневная гимнастика</li>
<li>По возможности больше время проводить на свежем воздухе</li>
<li>Питаться экологически чистой, легко усваиваемой, быстро удаляемой из организма пищи</li>
<li>Пить 2,5 -3 литра воды ежедневно</li>
</ul>
<p align="justify">Долгое сидение (например, перед компьютером)  видоизменяет естественные изгибы позвоночника, вызывая нагрузки на мышцы,  жилы и суставы спины. Мой личный совет: вставать каждый час и 5-10 минут ходоть или потягиваться. Это снизит напряжение и улучшит самочуствие.</p>
<p align="justify"><strong>Корр<em>.</em></strong><em> Какого Вы мнения об общем состянии здоровья армянских женщин?</em></p>
<p align="justify"><strong>Г.К.</strong> Учитывая создавшуюся в нашей жизни тяжелую социально-экономическую,психологическую ситуацию, которая является причиной роста различных заболеваний, конечно, состояние здоровья наших женщин далеко от удовлетворительного. Приведу один пример: после 30 лет 80-90% женщин страдают от болезней позвоночника и нарушений нервной системы.</p>
<p align="justify">Кроме выше сказанного, по моему мнению, одной из причин является безразличие мужчин к женщинам и восприятие женщин именно, как рабочую силу.</p>
<p align="justify"><strong>Корр<em>.</em></strong><em> Я знаю случаи, когда мужская ревность, и почему нет, эгоизм, иногда не разрешают женщинам обращаться к врачам-мужчинам.</em><strong></strong></p>
<p align="justify"><strong>Г.К.</strong> Большинство женщин-пациентов мне напоминают<em> </em>арестанток. Есть мужчины, которые посылают своих жен к врачу с сопровождением, якобы, ревнуют. В разных странах Европы в результате анонимных социальных исследований среди женщин, выяснилось, что на вопрос “имели ли вы более одного мужчины?’, 87,5% ответили положительно. А на вопрос мужчинам  “Ваша жена вам изменяет?“, 96,7% ответили –нет.</p>
<p align="justify">Видите, мужчина в своих расчетах бесхитростный. Он видит явления, как он хочет видеть, и убедились, что он ошибается. Так что, если женщина захочет, намеревается что-то сделать, мужчина об этом ничего не узнает.</p>
<p align="justify">Здоровье и красоту на рынке не купишь, это требует от тебя каждодневного, изнурительного труда. Милые женщины, не ленитесь, ухаживайте за своим телом, найдите путь к здоровому образу жизни, обращайтесь к естественным средствам лечения (мануальная терапия, лечебный массаж, иглоукалывание, гомеопатия, физические и дыхательные упражнения), которые дают невообразимые результаты. Если человек сам следит за своим здоровьем, то ни один врач не может знать луше тебя самого, что полезно для твоего здоровья. Следите за телом, если хотите, чтобы мозг работал правильно. Физические упражнения, душ, плаванье и диета помогут сохранить здоровье и сделать женщину еще   более привлекательной и здоровой.</p>
<p align="justify"><strong>Х.Г. – </strong>Доктор Гагик Карапетян согласился стать нашим консультантом- специалистом. Таким образом, по интересующим вас вопросам можете обращаться в редакцию и получить исчерпывающие ответы.</p>
<p style="text-align: right;"><strong>Журнал “Милые Женщины”, бесплатное приложение </strong><strong>No</strong><strong>.2 </strong></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong><br />
</strong></span></p>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/%d5%b8%d5%b2%d5%b6%d5%a1%d5%b7%d5%a1%d6%80%d5%a8-%d6%87-%d5%a5%d6%80%d5%af%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%a5%d6%81%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%a3%d5%a1%d5%b2%d5%bf%d5%b6%d5%ab%d6%84%d5%a8/?lang=ru"> Позвоночник и секрет долголетия</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Декабрь 10, 2011 03:37</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b8%d5%b2%d5%b6%d5%a1%d5%b7%d5%a1%d6%80%d5%a8-%d6%87-%d5%a5%d6%80%d5%af%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%a5%d6%81%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%a3%d5%a1%d5%b2%d5%bf%d5%b6%d5%ab%d6%84%d5%a8/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; ВСТРЕЧА</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/a-meeting/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/a-meeting/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Sun, 04 Dec 2011 12:51:06 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Поэзия]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://nor.doctorkarapetyan.am/?p=269</guid>
		<description><![CDATA[“Рассказ посвящяется памяти моего двоюродного брата, Аршака Акимяна” В холодную дверь дома постучали беспокойно и тревожно.  Одетый в толстый тулуп и спортивную шапку (помощь из Италии), я открыл [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<div style=" background:url(http://doctorkarapetyan.am/images/fon1.jpg); ">
<p align="right">“Рассказ посвящяется памяти моего двоюродного брата, Аршака Акимяна”</p>
<p align="center"><strong><br />
</strong></p>
<p align="justify">В холодную дверь дома постучали беспокойно и тревожно.  Одетый в толстый тулуп и спортивную шапку (помощь из Италии), я открыл дверь. У двери стояли  бледный, небритый парень и женщина за пятьдесят. Они внимательно рассмотрели меня. Взгляд женщины показался знакомым, глаза напомнили что-то печальное&#8230;<br />
- Проходите, &#8212; сказал я и пропустил их в дом. Женщина, заходя в дом, шепнула парню, &#8212; это он.<br />
- Ваше лицо мне знакомо. Не знаю, может лечил Вас?<br />
- Да, &#8212; слазала женщина, &#8212; еще как, вернее спасли мне жизнь.<br />
Вспомнились тысячи случаев, но не сообразив, взглядом и жестом руки посатарался выяснить.<br />
- Помните Ленинаканский роддом?, &#8212; сказал парень, стараясь уточнить и разорвать запутавшийся клубок, &#8212; Ваш брат показал нам дорогу к Вашему дому.<br />
Заметил, что женщина осторожно прячет руку: чуть  ниже запястья ее не было.   Вспомнил, понял и оцепенел&#8230;<br />
- Разреши обнять тебя, &#8212; сказала женщина, &#8212; обняла и горько заплакала, &#8212; наконец-то я нашла тебя, тысячу раз видела тебя во сне, говорила с тобой, молилась за тебя&#8230;<br />
Молча стою , парализованный  и растерянный, и смотрю, как в мгновение ока, у меня дома появились эти незнакомые и родные люди, поставив меня тем самым, в неловкое положение.<br />
Вспомнил&#8230;. Воспоминания перенесли меня в разрушенный Гюмри – Ленинакан, в роддом, который от декабрьского землетрясения разрушился до основания, похоронив мечты  и чаяния тысяч людей.<br />
Из под груд я ползком, толкая, поднимал свою окрававленную тетю. Под руинами, в одном из углов, услышал тяжелый стон, посветил фонариком в сторону звука. Женщина настоятельно молила о помощи.<br />
- Я вернусь, матушка, подожди меня, &#8212; сказал я и направился к спасительному свету.<br />
- Все что у меня есть – отдам, сынок -  воскликнула женщина, вся усыпанная грязью и штукатуркой.<br />
Снаружи друг попросил меня не возвращаться под обломки. «Толчки все еще есть, &#8212; сказал он, &#8212; спустишься, можешь и не вернуться, развалины все время садятся, опускаются».<br />
- Обещал, не могу, &#8212; сказал я и, бросившись вниз по лазу, кричал и звал, ожидая ответа, чтобы сориентироваться в темноте. Двигался ничком, надеясь наткнуться на более широкое место, чтобы суметь развернуться и выйти.<br />
- Я здесь, братишка, освободи меня отсюда.<br />
Подошел поближе, попросил схватиться за меня.<br />
- Не могу, рука&#8230; – сказала она.<br />
Посветил фонариком и вижу: рука с пальцами, зажатая под огромной панелью, уже посинела и распухла. Что делать? Сообразил. Вынул из кармана складной нож, смело подошел, потрогал синяк, похожий на плотно наполненный месивом мешок. «Чувствуешь?» , спросил я , «Нет» &#8212; ответила она, повернув взгляд в неизвестность. Легко, как будто режешь торт, я отрезал ей руку, немного ниже запястья, завязал первым попавшимся куском тряпки, и вытащил ее из ада. Снаружи, французские хирурги уже искусно делали свое дело. Я спокойно вздохнул.  Жизнь незнакомой мне женщины была спасена, хоть и этим страшным, но единственным способом.<br />
Картинка в голове завершилась. Я пришел в себя. Женщина, стоявшая напротив меня – Ахун, а ее сын – Амик, приглашали меня на хаш(армянское блюдо из говяжьих ножек), чтобы отметить нашу встречу. Пили за мое здоровье, хвалили мой подвиг, сделали из меня героя, удостаивая Вашего покорного слугу все более «несуразными» словами. А я сидел и виновато улыбался, и все думал, что я сделал эту женщину калекой, лишив ее руки&#8230;</p>
<p align="right"><strong>Перевод Н. Мнацаканян</strong></p>
</div>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/a-meeting/?lang=ru"> ВСТРЕЧА</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Декабрь 4, 2011 12:51</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/a-meeting/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; Гуго</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/gugo/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/gugo/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Sun, 04 Dec 2011 12:48:33 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Поэзия]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://nor.doctorkarapetyan.am/?p=266</guid>
		<description><![CDATA[Не знаю, есть ли хоть один человек, который не любил бы свой город, свою улицу, свое беззаботное, сладкое детство? Мы, четверо друзей: Андраник, Гурген, Ашот и я жили [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/IxUA4dahwAA" frameborder="0" allowfullscreen></iframe></p>
<div style=" background:url(http://doctorkarapetyan.am/images/fon1.jpg); ">
<p align="justify">Не знаю, есть ли хоть один человек, который не любил бы свой город, свою улицу, свое беззаботное, сладкое детство?<br />
Мы, четверо друзей: Андраник, Гурген, Ашот и я жили в центре Ленинакана, на проспекте Азатутян (Свобода). Мало сказать жили… Как будто каждый день, дома или на улице, наше детство росло вместе с нами. Уж очень были радостными и до сумасшествия счастливыми дни нашего детства. Наша дружеская группа – это детская семья, где царила ее Высочество – беззаботность.<br />
Самым старшим из нас был Гурген, Гуго, как мы его называли. Может по этому он не принимал активного участия в наших шумных играх, шалостях и неутомимых драках. Гуго по характеру сильно отличался от нас: вдумчивый, замкнутый, чрезвычайно чувствительный, и до какой-то степени, трусливый. Андо, Ашот и я любили спорт, живые игры а Гуго жил в духовном мире, отдавая себя музыке. Его хилой, довольно тощей фигуре, какую-то особую почтительность  придавали большие очки, под которыми осторожно притаились испуганные и печальные глаза. Хотя Гуго был старше нас, однако мы взяли на себя его защиту, и делали это с большой любовью. В школе Гуго учился на “отлично”. Не кривя душой скажу, что в вопросах учебы он был нашим единственным и незаменимым защитником. У Гуго было доброе и чувствительное сердце, и он всегда пытался перевоспитать нас, призывая в помощь музыку.<br />
Неужели можно забыть, как он пригласил нас к себе домой на “сольный” концерт? Темнота  комнаты преклонилась перед пламенем свечей, а мы, завороженные мелодиями его скрипки, на миг забыли о времени, и о себе. Так величественно было это мгновенье, а Гуго был совершенен в этом величии.<br />
Не помню, кто из нас после этого вечера окрестил Гуго “армянским музукантом Янко”. И так, нам ничего не мешало наслаждаться сладкими днями нашего детства и беззаботной юности.<br />
Не поняли, как безжалостно пролетели годы, когда мы стали взрослыми. Как на нашей улице, так и в школе, наша грыппа была первой: и в хороших начинаниях и во всех беспорядках. И опять наш Янко отличался от нас. Каждый раз он старался удержать нас от очередных неподобающих действий. И каждый раз ему оставалось лишь махнуть рукой и сказать,”Бессмысленно с вами, ненормальными, связываться”. Этот балда был таким осторожным и застенчивым, что ни разу, даже не пытался поднять глаза и посмотреть ну хоть на одну девушку. А если один из нас рассказывал что-то о девушках, Гуго отходил в уголок, и в лучшем случае снисходительно улыбался, или уходил. Не знаю, что нас связывало, но мы чувствовали его необходимoсть. Гуго как будто был совестью нашей группы, своим мягким характером он стал нашим голубем мира и “козлом отпущенья”. Он пользовался уважением и любовью нас всех.<br />
Когда закончили среднюю школу, и каждый из нас пошел по нами избранной дороге, Гуго, наш блестящий музыкант Янко, к нашему удивлению, выбрал специальность строителя. Наш Янко – и строитель! Как бы то ни было, для нас начался новый этап жизни – студенчество, которое положило конец нашему беззаботному и неутомимому детству.<br />
В студенческие годы мы тоже часто встречались, вспоминали все еще дышащие свежестью чистые дни детства. Но время в каждом из нас формировало свои отдельные интересы, что постепенно привело к сокращению наших встреч.<br />
После приобретения специальности каждый из нас пошел искать свое место в жизни. Птенцы покинули родимое гнездо… Через некоторое время у нас уже были свои семьи. Гуго тоже женился – тихо, без шума. И здесь он не изменил себе. Конечно, мы пошли поздравить своего друга. Он принял нас достойным образом: снисходительно улыбаясь, не забыл сказать, ”Ну, как полагается, надо продолжить наш род”. Как-будто чувствуя себя виноватым, хотел искупить свою вину. У его жены, не в пример Гуго, характер был легким и веселым, и нам казалось, что у них гормоничная семья. У Гуго и Анны родились двое детей – мальчик и девочка. Через некоторое время он получил квартиру в одном из многоэтажных домов в районе “Текстильщики”. Он уже был прорабом по строительству дорог и работал за городом. У остальных – меня, Андо и Ашота личная жизнь сложилась неплохо: женились по любви, и  уже мы  вили гнездо для наших детей.<br />
Но вот наступил 1988 год, 7 декабря…Очи небесные помутнели, все перевернулось вверх дном. В течение секунд разрушительное землетрясение сравняло с землей большую часть Армении. Земля армян снова взвыла от боли, в груду пепла превратились тысячи домов, деревень, городов. Разрушитель не пощадил и наш родной город – Ленинакан-Гюмри. Вот уже в который раз небо и земля Армении одели черное, вот уже в который раз разберидили раны трижды проклятых армян, вот уже в который раз страх затрепетал в глазах армян. Весь мир был потрясен горем армян, и весь мир пришел на помощь. Этот морозный зимний день душил нас своей страшно спертой теплотой. Что творилось… В лоне земли Бог варил манну небесную кровью армян. Горы онемели от боли, холмы склонились от тяжести, и в страшной лихорадке билась земля моих предков.Повсеместно разверзнутая бездна поднимала руки свои и вымаливала жизнь для невинных жертв. Да и как не кричать земле, которая была не в состоянии принять столько гостей сразу? Неумолимый и безбожный Бог армян! Как ты мог допустить, чтобы за 47 секунд ад поселился на нашей райской земле Армении? Ушел этот самозванный “гость”, оставив после себя траур и плач, стенания и страдания, разруху и боль. Наша улица – очаг наших веселых детских дней, одним махом разрушительной незримой руки, превратилась в руины, стерев образы детства. Мы вновь встретились на нашей улице. Это уже была не та улица – мы встретились в аду. Как нам выдержать эту боль. Как не ослепли глаза наши от искареженного вида нашего города, как не оглохли уши наши от громогласных и безмолвных рыданий? Да, мы не оглохли и не ослепли, мы выдержали назло безбожному Богу.<br />
С безжалостным хлоднокровием мы придушили боль в сердце и взялись за “дело” Сначала из груды пепла собрали почти полностью обуглившиеся кости родителей Гуго, и, не  сознавая, предали их земле. Из под обломков вытащили его двоих детей – невинные бедняжки задохнулись вместе с бабушкой. Наша боль была невыразима, а глаза Гуго превратились в море крови. Жену Гуго, Анну, искали на работе и в руинах близлежащих магазинов, но нигде не могли найти ее. До конца дня искали, помогали, находили тела и пердавали “везучим” родным. Да, да, было счастьем найти тело родственника, иметь могилу сына, родителей. Никто не заметил как стемнело, мы все сжались в кулак от боли и усталости. Когда уже не могли двигаться в темноте, зажгли костер и сгрудились вокруг огня. Сидели, курили и рассказывали о своих “успехах”: кто сколько трупов вынес из под обломков и передал родным.<br />
Рядом со мной молча курил Гуго. Он пытался придушить душевную боль в облачках дыма. Никого из его родных не удалось найти живыми. За один день осиротел наш Гуго. И без того его серое лицо в зареве огня казалось еще бледнее, почти прозрачным. Бессовестная ночь ленилась просыпаться, а нам еще столько предстояло сделать. Пришлось взять оказавшуюся радом бутылку, разлить и протянуть другу,”На, выпей, это облегчит боль внутри.” Но что облегчать? Водка только притупила и без того наши отупевшие мозги. Курили, пили, и сжигали в огне свои истерзанные души.<br />
Неожиданно Гуго повернулсз ко мне,”Мне надо кое-что сказать, давай отойдем от огня”. Мне показалось, что слова застывают у него в горле. Лицо сжалось от напряжения.<br />
Гуго поведал мне что-то страшное, и попросил, чтобы никто не узнал об этом, Он слышал, что его жена связана с другим мужчиной, но не поверил. Теперь он просил меня пойти вместе с ним – может там найдет жену. С трудом воспринял сказанное, но сразу последовал за ним. С помощью фонарика кое-как нашли дом этого мужчины, который находился у святого собора. У обломков лежали трупы, покрытые простынями. Я прошел немного вперед, осторожно проверил безжизненные лица. Под одним из саванов узнал жену Гуго – Анну. Она была полностью нагая. Сердце защемило за друга. Ничего не сказав, я вновь прикрыл тело, а потом спросил Гуго, может ли он узнать по каким либо приметам жену в груде неузнаваемых тел. Я тайно надеялся, что может Гуго ее не узнает. К сожалению, ему не нужны были приметы – он сразу узнал жену и онемел. Нашел, и еще больше погрустнели его черные глаза; дым душил его боль. В сильном волнении вернулись к огню. Всю ночь я пытался убедить своего друга, что тело жены надо похоронить рядом с детьми, и , кроме всего прочего, Анна – мать его детей Я пытался убить в нем оскорбленные чувства гордого армянского мужчины, убеждая его собрать всю мужскую силу воли, примириться с необратимой действительностью и совершить верный шаг человеческой души – не отделять мать от детей. Возможно, в этот момент мне легко было говорить эти слова, не сознавая всей тяжести с ним происходящего. Однако, Гуго остался непоколебим. Я не знал, как еще его уговорить, чтобы он уступил. Только к полудню он согласился. И мы пошли за телом Анны. О, Боже, как страшно каркали вороны в тот день, никто не видел так много ворон в одном месте. Эх, зловещие каркуши. Неужели и вы хотите выколоть глаза армян? Опоздали. С Божьего согласия разрушитель уже сделал свое черное дело. А может вы прилетели, чтобы с нами оплакивать черную долю армян? Под карканье ворон мы дошли до разрушенного здания книжного магазина, что у собора Спасителя. Я на минуту застыл в недоумении – тела, покрытые белыми простынями, исчезли. Нам сказали, что неопознанные тела похоронили в братской могиле. Мне показалосз, что Гуго это даже понравилось. Он процедил сквозь зубы, “Может это и правильно, может именно по воле Бога могила моих детей останется непорочной и чистой”. Я не знал, что сказать. Молча обнял друга, растворился в его боли, и мы собрались в кулак, обьединились, слились в целое…<br />
Как и все в жизни, прошел и этот смертоносный день. Несколько дней я Гуго не видел. Как-то раз, к вечеру встретил его около их разрушенного дома: он что-то искал. Выглядел он душещипительно: совсем истощал, лицо небритое, невидящие глаза казалось вот-вот выскочат из глазниц. Заметив меня, Гуго потихонечку начал говорить.<br />
- Живу за городом, на работе, в холодном и брошенном домике. Днем беседую с детьми и родителями. Уж очень они бессовестные – оставили только одну фотографию. А когда они устают от моих разговоров, я с нетерпением жды сумерек, а потом поднимаюсь в горы и досыта рыдаю, вою, как волк… Теперь только это и могу играть… То ли он сам с собой говорил, то ли мне рассказывал – не могу сказать.<br />
Иметь в жизни все – и в мгновение лишиться всего.<br />
Через неделю опять встретил Гуго, Заметив его издали, я попытался уйти, чтобы вновь не бередить его незаживаюшую рану. Но Гуго подошел, встал напротив, посмотрел мне в глаза, “Что, брат, не хочешь замечать меня? Ведь несчастные и бедные друзей и родных не имеют, не так ли?”<br />
Я смутился, от бессилия  даже слов не мог найти, чтобы утешить, находящегося в безутешном горе, моего друга.<br />
…С безграничной болью в сердце я узнал,что через месяц после нашей последней встречи, нашего Янко, которого так страстно поцеловала злая судьба, с помощью русских перевезли в Москву, в психиатрическую больницу.  Ну как мог выдержать такую боль человек, имеющий такую тонкую душу? Ну как мог не потускнеть его рассудок?<br />
Поехал в Москву – не мог не встретиться с Гуго. Трепетно направил свои шаги на Каховскую улицу, в психиатрическую. Но, лучше бы не ходить, не видеть…<br />
Ко мне привели кого-то истощенного, бритого наголо, в белой длинной рубахе. По лицу блуждали помутневшие и безжизненные глаза. Я еле узнал друга, обнял, поцеловал… И напрасны были мои попытки убедить его, что я его друг детства: до него не доходили мои слова, его губы дрожали и лепетали какие-то бессвязные фразы. Гуго стоял передо мной как призрак, который только в этом мгновении воплащал свое воспоминание, какое-то разорванное воспоминание, которое имело жизнь, которое было выразителем веры и надежды. Гуго… Мой дорогой Гуго, мой ограбленный друг, мой обобранный Янко! Вернется ли к тебе разум? Восстановишь ли ты свое опустошенное родимое гнездо?<br />
С тяжелым сердцем и большой горечью я вышел от него: я чувствовал себя таким виноватым перед ним. Почему не помог ему, не удержал его от самоуничтожения? А смог бы…? Кое-как бросился в парк на берегу озера, у больницы, на первую попавшуюся скамейку, и горько зарыдал, давая волю накопившимуся во мне, и так трудно для мужчины дающимся, хлынувшим слезам. Я плакал о Гуго, о потерях армян, о себе, о том, что в этом далеком городе от меня ушел друг моего детства – Янко. Я плакал, а прохожие сочуственно качали головами так и не поняв, что я в слезах убивал свое детство.<br />
Прошли годы. Снова 7 декабря. Теплый зимний день. На город опускаются воспоминания, моросит снег крупными снежинками нa мой город, память рисует картинки на моем окне. Не могу примириться с прошлым. Сердце и мысли бесконечно бродят под грудами пепла и развалин… А душа безмолвно вопит от боли – что с тобой, как ты, Гуго?</p>
<p align="justify">Эпилог<br />
Прошли еще годы… На работе был тяжелый и напряженный день. Мне позвонили из Москвы и сообщили о смерти Гуго. Не знаю, что произошло со мной,,, Снова тревожно заколотилось истерзанное сердце, прошлые воспоминания опять затуманили мой рассудок, снова боль потерь защемила душу.<br />
Мой друг, Гуго, прожил после землетрясения семь лет, вернее продышал семь лет, семь лет обезумевший от боли, не почувствовав даже вкуса хлеба, не сознавая, что такое физическая боль.<br />
Поглащенный горестными воспоминаниями, не понял, как взял в руки видеокамеру и непроизвольно вытащил пленку. Жестокое бедствие, землетрясение, не только сделало несчастным Гуго, но и нарушило логику, уничтожив в затуманненом мозгу целую видеопленку жизни – историю.<br />
Я бросил пленку в печь. Прибавилась горстка пепла от сожженой пленки, а на кладбище далекого города – маленький холмик –безымянная могила Гуго.</p>
<div align="right"><strong>Перевод Н. Мнацаканян</strong>.</div>
</div>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/gugo/?lang=ru"> Гуго</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Декабрь 4, 2011 12:48</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/gugo/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; “85% ЗАБОЛЕВАНИЙ ВОЗНИКАЕТ ИЗ-ЗА ПРОБЛЕМ С ПОЗВОНОЧНИКОМ”</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9c%d5%a5%d6%80%d5%af%d5%b6%d5%a1%d5%a3%d5%b8%d6%82%d5%b5%d5%b6-%d5%bc%d5%b8%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%bf%d5%ab%d5%af%d5%a1%e2%80%9d-%d5%af%d5%a1%d5%b4-%d5%b8%d5%b9-%d5%a1%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a4/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9c%d5%a5%d6%80%d5%af%d5%b6%d5%a1%d5%a3%d5%b8%d6%82%d5%b5%d5%b6-%d5%bc%d5%b8%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%bf%d5%ab%d5%af%d5%a1%e2%80%9d-%d5%af%d5%a1%d5%b4-%d5%b8%d5%b9-%d5%a1%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a4/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Sun, 04 Dec 2011 11:27:40 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Статьи]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://nor.doctorkarapetyan.am/?p=135</guid>
		<description><![CDATA[На рабочем столе доктора Карапетяна, академика, действительного члена Академии медико-технических наук РФ, лежало два отдельных дневника. В одном &#8212; расписанные часы приемов аж на несколько недель вперед, в [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p align="center"><strong><img style="margin: 7px;" src="http://doctorkarapetyan.am/images/doc.jpg" alt="" width="194" height="292" align="left" hspace="7" vspace="7" /></strong></p>
<div style="text-align: justify;">
<p align="justify"><strong>На рабочем столе доктора Карапетяна, академика, действительного члена Академии медико-технических наук РФ, лежало два отдельных дневника. В одном &#8212; расписанные часы приемов аж на несколько недель вперед, в другом &#8212; многочисленные отзывы и слова благодарности в адрес опытного физиолога и мануального терапевта, за долгие годы работы поставившего на ноги не одну тысячу людей, страдающих различными нарушениями позвоночника и опорно-двигательного аппарата. Гагик Рафаелович в медицину пришел в сознательном возрасте, достигнув немалых успехов в спорте, удостоившись звания народного педагога и заслуженного тренера Армении, а затем закончив аспирантуру и докторантуру Московского НИИ физиологии и гигиены и международную высшую школу нетрадиционной медицины АН СССР. Сегодня Гагик Карапетян, автор более 100 научных трудов и литературных произведений, в гостях у &#171;ГА&#187;.</strong><br />
<strong><br />
<strong>- Выбор профессии врача &#8212; это случайность или закономерность?</strong></strong><br />
- Скорее закономерность. Я с детства интересовался медициной, всегда бежал на помощь родным и близким, когда у них обнаруживались проблемы со здоровьем. Однако после школы я пошел в спорт, поступив на факультет футбола Ереванского государственного института физкультуры. Но работая долгие годы тренером, я не упускал случая пополнить свои знания по медицине и физиологии, зачастую оказывая первую помощь своим воспитанникам во время тренировок или матчей. Наступил момент, когда я понял, что мое истинное призвание &#8212; это медицина.</p>
<p><strong>- Что представляет собой школа Гагика Карапетяна?</strong><br />
- Особенность моей методики в медицине состоит в том, что я подхожу к организму человека как к единой системе, в которой все взаимосвязано. В процессе лечения использую весь организм пациента, пытаясь лечить не только саму болезнь, но и вызвавшую ее первопричину. Совокупность симптомов заболевания, генетические, возрастные и половые особенности, образ жизни человека, энергетика организма &#8212; учитывая те и иных факторы, я проявляю к каждому пациенту индивидуальный подход. К примеру, остеохондроз чаще встречается у женщин, чем у мужчин. Это обусловлено особенностью строения женского позвоночника, а также несколькими этапами гормональных изменений в организме женщины. Поэтому лечение этого заболевания у женщин требует иного подхода, чем у мужчин. Кроме того, в моей методике первостепенным является лечебный массаж. Например, прежде чем приступить к мануальным толчкам, необходимо подготовить к ним организм пациента, отрегулировав его мышечную систему. Еще одна особенность моей методики &#8212; отказ от химических препаратов в процессе лечения. Природа, нас породившая, создала немало натуральных средств и продуктов, зная силу и ценность которых, можно избавить пациентов от различных недугов. Важное место в моей методике занимает и учет взаимосвязи человека и природы: ведь изменения, происходящие в организме, напрямую связаны с сезонными изменениями в природе, и владение этими знаниями способствует эффективности лечения.</p>
<p><strong>- Какие заболевания входят в сферу лечебной деятельности физиолога &#8212; мануального терапевта?</strong><br />
- Нарушения позвоночника и опорно-двигательного аппарата, среди которых наиболее распространены остеохондроз, грыжа позвоночника, ишиас, радикулит и т. п. Это первичные заболевания, на фоне которых развивается множество иных болезней, приводящих к нарушению функций других органов. Кстати, по данным исследований последних советских лет, 87, 5% людей ходят неправильно, с нарушениями осанки и опорно-двигательного аппарата, что в дальнейшем приводит к различным заболеваниям позвоночника. Сегодня эта цифра гораздо выше, о чем свидетельствует возрастающее число пациентов, попадающих в кабинеты мануальных терапевтов. В свою очередь 85% различных заболеваний развивается из-за проблем с позвоночником. Например, наши исследования показали, что почти 90% людей с нарушением функции позвоночника просто не могут дышать. И еще: мебель, предназначенная для детей, подростков и даже взрослых, не соответствует международным эргономическим нормам и критериям, что опять-таки приводит к проблемам с позвоночником. Так что перед нами стоят актуальные вопросы, требующие государственной заботы о сохранении здоровья людей всех возрастов и родов деятельности &#8212; ведь мы сегодня, как никогда, стоим перед задачей сохранения генофонда армянской нации.<br />
<strong>- Не секрет, что спасение утопающих &#8212; дело рук самих утопающих. Не значит ли это, что наше здоровье во многом зависит от нас самих?</strong><br />
- Безусловно, но тут важно понятие медицинской грамотности и культуры. К сожалению, в нашем обществе культура владения своим телом и двигательной функцией, а также задачи заботы о здоровье находятся на почти нулевом уровне. Мы не обучены тому, как надо держать осанку, вырабатывать правильную походку, поднимать тяжести и т. д. Немаловажное место в сохранении здоровья играет и профилактика. Среди мануалистов в ходу пословица: люди делятся на три категории &#8212; те, которые испытывали боль в спине, у которых она есть сейчас и у которых будет. Это означает, что при наших условиях и образе жизни редко кому удается избежать проблем с позвоночником и опорно-двигательным аппаратом. А ведь это жизненно важные органы, которые со временем изнашиваются и нуждаются в периодической коррекции. Поэтому для каждого человека необходимо дважды в год, в период межсезонья, проходить осмотр и, если нужно, профилактический курс лечения в кабинете мануального терапевта, а также один-два раза в месяц проводить коррекцию позвоночника. Все это, конечно, индивидуально и зависит от пола, возраста, психофизических особенностей каждого человека и конкретной проблемы со здоровьем. Важно одно: обращение к врачу при первых же симптомах заболевания, чтобы не допустить перехода его в латентный период, после чего наступает взрыв болевых симптомов и пик болезни.</p>
<p><strong>- Гагик Карапетян известен не только как профессиональный терапевт-мануалист, но и как писатель, автор поэтических сборников.</strong><br />
- Я писал стихи с юных лет, однако основательно литературное творчество вошло в мою жизнь после спитакского землетрясения. Уроженец Гюмри, я откликнулся на трагедию не только как медик, но и как гражданин. Мои стихотворения печатались в газетах и журналах, а в 1998г. состоялась презентация моей первой изданной книги &#8212; поэмы &#171;Ад&#187;. Книга заинтересовала читателей, и в 2001г. эта поэма в исполнении народного артиста Армении Владимира Абаджяна вошла в &#171;Золотой фонд&#187; национального радио. Два года назад на основе поэмы был снят документальный фильм. Вторая моя книга &#8212; поэма &#171;Любовь и волнение&#187; &#8212; вышла в свет в Стамбуле благодаря главному редактору армянской газеты &#171;Мармара&#187; Роперу Хаттеджяну. Готовится к изданию моя новелла &#171;Гуго&#187;, посвященная моему другу, пережившему ужас землетрясения и потерявшему рассудок.<br />
<strong>- Насколько мне известно, вы заняты и преподаванием своей системы лечения заболеваний позвоночника и опорно-двигательного аппарата. </strong><br />
- Точнее, это методика лечебного массажа. В Армении до сегодняшнего дня не было дипломированных специалистов по этой медицинской дисциплине: наши массажисты в основном получали лицензии на работу после прохождения курсов переквалификации. Осенью прошлого года в Ереванском медицинском училище впервые на государственной основе открылось отделение лечебного массажа, учебный курс и методику преподавания на котором было поручено разработать мне. Через год ряды наших специалистов-медиков пополнятся первыми дипломированными выпускниками-массажистами.</p>
<p style="text-align: right;"><strong>Автор</strong><br />
<strong>М. Затикян</strong></p>
<div style="text-align: right;" align="justify"><strong>“Голос Армении”,  номер 142,  21.04.2007г.</strong></div>
</div>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9c%d5%a5%d6%80%d5%af%d5%b6%d5%a1%d5%a3%d5%b8%d6%82%d5%b5%d5%b6-%d5%bc%d5%b8%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%bf%d5%ab%d5%af%d5%a1%e2%80%9d-%d5%af%d5%a1%d5%b4-%d5%b8%d5%b9-%d5%a1%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a4/?lang=ru"> “85% ЗАБОЛЕВАНИЙ ВОЗНИКАЕТ ИЗ-ЗА ПРОБЛЕМ С ПОЗВОНОЧНИКОМ”</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Декабрь 4, 2011 11:27</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9c%d5%a5%d6%80%d5%af%d5%b6%d5%a1%d5%a3%d5%b8%d6%82%d5%b5%d5%b6-%d5%bc%d5%b8%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%bf%d5%ab%d5%af%d5%a1%e2%80%9d-%d5%af%d5%a1%d5%b4-%d5%b8%d5%b9-%d5%a1%d5%be%d5%a1%d5%b6%d5%a4/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; Kогда большую часть дня сидишь перед компьютером</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b4%d5%ab%d5%bb%d5%a1%d5%a6%d5%a3%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%a1%d5%ba%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%a3%d5%a5%d5%b6%d5%a5%d5%bf%d5%ab%d5%af-%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%a5%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%b6/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b4%d5%ab%d5%bb%d5%a1%d5%a6%d5%a3%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%a1%d5%ba%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%a3%d5%a5%d5%b6%d5%a5%d5%bf%d5%ab%d5%af-%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%a5%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%b6/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Sun, 04 Dec 2011 11:25:42 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Статьи]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://nor.doctorkarapetyan.am/?p=133</guid>
		<description><![CDATA[Գրասենյակային աշխատանքը թվում է առավել հարմարավետ, նախընտրելի և ժամանակակից, սակայն նստակյաց աշխատանքը, ըստ մասնագետների, ամենևին էլ զերծ չէ վտանգներից: Այսօր շատերն օրվա զգալի մասն ացնկացնում են համակարգչի առաջ, [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p align="justify"><strong>Գրասենյակային աշխատանքը թվում է առավել հարմարավետ, նախընտրելի և ժամանակակից, սակայն նստակյաց աշխատանքը, ըստ մասնագետների, ամենևին էլ զերծ չէ վտանգներից: Այսօր շատերն օրվա զգալի մասն ացնկացնում են համակարգչի առաջ, մինչդեռ հարկ է իմանալ, որ, նստակյաց աշխատանքը, առհասարակ, անշարժ վիճակները վնասակար են առողջությանը, հանգեցնում են հենաշաժողական ապարատի տարբեր խախտումների: Ժամանակակից կահույքն այնպես է պատրաստվում, որ նվազագույնի հասցվի նման խնդիրների առաջացման վտանգը, բայց ոչ բոլոր ֆիրմաները կարող են թույլ տալ իրենց` հասնել էրգոմետրիկ վերջին ձեռքբերումներին: Ստիպված ենք բավարարվել եղածով և գոնե հետևել մասնագետների խորհուրդներին: Թեմայի շուրջ ներկայացնում ենք ֆիզիոթերապևտ- մանուալիստ, ակադեմիկոս ԳԱԳԻԿ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ պարզաբանումները:</strong><br />
<strong>“</strong><strong>Մեր երեխաների իննսուն տոկոսն ունի քայլվածքի շեղումներ”</strong><br />
<strong>“</strong>Ողնաշարային հիվանդություններն ավելի հաճախ հանդիպում են նստակյաց մարդկանց մոտ, թե նրանց, ովքեր ֆիզիկական ծանր աշխատանքով են զբաղվում: Այս հարցի շուրջ տարբեր երկրներում անցկացված վիճակագրական տվյալները ցույց են տալիս, որ երկու վիճակներն էլ վտանգավոր են առողջության համար,- <strong>ասում է ակադեմիկոսը</strong>:- Տարբեր տարիքի և կազմվածքի մարդկանց համար կան կահույքի պատրաստման էրգոմետրիկ նորմատիվներ, որոնց պահպանումը կարևոր է ոչ միայն տվյալ մարդու առողջության, այլև ազգի գենոֆոնդի համար: Բավականին բարդ է ձեռքերն առաջ պարզած աշխատելը, և ովքեր իրենց աշխատանքային պրակտիկայում շատ են կիրառում այդ դիրքը, հիմնականում տառապում են պարանոցա-կրծքային հատվածի օստեոխոնդրոզով: Պարանոցի, մեջքի, ձեռքերի երկարատև մկանային լարվածությունը բերում է արյան շրջանառության խանգարման: Մկանն առողջ է այն ժամանակ, երբ կծկվելու և թուլանալու հատկությունը հավասարաչափ է: Ինձ դիմում են այն ժամանակ, երբ կծկված մկանը չի թուլանում, այնպիսի լճացում (կայուն կոնտրակտուրա) է առաջանում, որ հարողնաշարային մկանը ձգելով` դուրս է քաշում ողը տեղից` առաջացնելով մասնակի հոդախախտեր և ցավ: Պարանոցային օստեոխոնդրոզի ժամանակ հիվանդը զգում է ճնշող սեղմող, երբեմն այրող ցավեր ծոծրակի հետին և կողմնային հատվածներում, ի հայտ են գալիս շարժունակության սահմանափակում, գլխացավ, լսողական և տեսողական ապարատի խախտումներ, հավանական է ` արյան ճնշման բարձրացում, վերին շնչառական ուղիների խանգարումներ` հայմորիտ, ֆրոնտիտ, անգամ ատամի կարիես, մազաթափություն: Կա ախտորոշման մոտ վաթսուն  ցուցանիշ, որոնք առաջանում են ստատիկ վիճակներից, իրանի սահմանափակ շարժումներից: Դրանք երբեմն կրում են մասնագիտական բնույթ, օրինակ ողնաշարային տարբեր խնդիրներ են առաջանում ջութակահարների, վարսահարդարների, ատամնաբույժների, մերսողների, խոհարարների, համակարգչով աշխատողների մոտ: Հաճախ օստեոխոնդրոզն ընթանում է սպոնդիլոզի, ռադիկուլիտի և աղային կուտակումների հետ համատեղ: Այս հիվանդությունն առաջանում է նաև կենցաղային վնավածքներից, սխալ և կտրուկ շարժումներից, վարակիչ հիվանդություններից, ոչ ճիշտ սնվելուց, մրսելուց, դիսթրեսներից, ըստ չինացիների` սխալ ապրելակերպից:<br />
Ինձ մոտ գալիս են մարդիկ, որոնք, համակարգչի մոտ աշխատելիս, ստիպված դեմքով թեքվում են դեպի համակարգչի էկրանը: Շատ կարևոր է նստել գլուխը և պարանոցն ուսերին ուղղահայաց պահած: Համակարգչով աշխատելիս չպետք է թեքվել դեմքով առաջ: Համակարգչի մկնիկը պետք է պահել ստեղնաշարին մոտ` ուղիղ կեցվածքը չխախտելու համար: Նստատեղի բարձրությունն այնքան պետք է լինի, որ ծնկի հատվածում ոտքերը ծալվեն իննսուն աստիճանի անկյան տակ, ոտնաթաթերն ամբողջությամբ և ուղիղ հենվեն հատակին: Հարկ է ընտրել այնպիսի աթոռ, որի հենարանն ունենա թեթև թեքույթ դեպի հետ և թույլ տա գոտկատեղը պահել հանգիստ վիճակում, “գրկած”: Ողնաշարը բեռնաթափելու համար մեջքը, ձեռքերը անպայման պետք է հենման տեղ ունենան: Իրանը պետք է պահել մոնիտորից ձեռքի երկարությանը հավասար հեռավորության վրա: Հարկ է խուսափել ոտքը ոտքին գցելուց, դա առաջացնում է ավելորդ լարում և դժվարացնում է արյան հոսքը: Աշխատանքի ընթացքում առնվազն 30-40 րոպեն մեկ պետք է տեղից բարձրանալ, քայլել, ձեռքով մերսել լարված մկանները, կատարել մեջքի ուղղման, պարանոցի ձգման վարժություններ: Օրինակ, դեմքով դեպի պատը, ձեռքերը վեր պարզած բարձրանալ` ոտնաթաթերը ձգելով վեր կամ մեջքով հենվել պատին, մարմնի բոլոր հատվածները պատին կպցնելով, և մեկ րոպե կեցվածքը ֆիքսելուց հետո, դուրս գալ:<br />
Մարդը մի գործով անընդհատ ու երկար չի կարող զբաղվել: Մկանը պահանջում է ոչ թե միօրինակ, այլ բազմաբնույթ աշխատանք:<br />
Հաճախ ինձ մոտ գալիս են մարդիկ, որ հողագործությամբ են զբաղվում, քաղհան են անում, կամ առավոտից երեկո տան գործ են անում ու հարցնում են` դա մարմնամարզություն է թե ոչ: Միանշանակ` ոչ, որովհետև առօրյա կյանքում միօրինակ, կրկնվող աշխատանք են կատարում: Օրինակ, մարմնամարզության, լողի ժամանակ մկանային շատ խմբեր են ընգրկվում աշխատանքի մեջ, կարևոր է նաև հոգեբանությունը: Դու կենտրոնանում ես, գիտակցում, որ վարժությունները քեզ շատ օգտակար են:<br />
Գոյություն ունի “հեռախոսային սինդրոմ” այն մարդկանց մոտ, ովքեր սովորություն ունեն հեռախոսով խոսելիս ձեռքերով զբաղվել ուրիշ գործով, իսկ լսափողը պահել ուսի վրա` սեղմելով այն ականջին. Դա չափազանց վնասակար է, առաջացնում է  ծուռվզություն և հետագայում լուրջ բուժում է պահանջում: Մեծ մասամբ նման խնդիրները լուծվում են բուժական մերսման, մանուալ թերապիայի միջոցով:<br />
Ճապոնիայում, աշխատանքի արդյունավետությունը բարձրացնելու, քաղաքացիների առողջությունը պահպանելու համար, մասնագետները ստեղծեցին “Ամմա” կոչվող մերսման ձև, որը տարածեցին ստատիկ վիճակով աշխատող բոլոր հիմնարկներում: Դա հեծանվի նման սարքավորում է, ճակատը հենման տեղ ունի, մարմինը թույլ վիճակում է, մերսումը տևում է 5-7 րոպե (կազմված է ուշուի և շիացուի հնարքներից) և մկանային համակարգը բերում է օպտիմալ վիճակի:<br />
Ճապոնական առողջապահական համակարգը Հայաստանում տեղայնացնել, ավաղ, առաջիկա հարյուր տարում մեզ չի հաջողվի: Խոսքը հսկայական ծախսերի և ժողովրդի բարոյահոգեբանական “անպիտանության” մասին է:<br />
Մեր երկրում ճիշտ կեցվածք, առողջ ապրելակերպ, առողջ գենոֆոնդ ունենալու համար աշխատանքներ գրեթե չեն տարվում: Չենք կարողանում նախ` գիտակցությունը բարձրացնել, որ պահանջներ դնեն, փորձեն նմանվել քաղաքակիրթ երկրների մարդկանց: Կանգնեք ցանկացած բուհի կամ դպրոցի մոտ և կտեսնեք, որ երեխաների իննսուն տոկոսն ունի կեցվածքի կամ հենաշարժողական ապարատի այս կամ այն տեսակի շեղումներ, կարծես մոդայիկ է դարձել կիֆուտիկ քայլվածքը, խղճահարություն ես զգում, երբ տեսնում ես, թե ինչպես են քայլում մեր երեխաները, ժողովուրդը ընդհանրապես: Մարզասրահներ մեր քաղաքում, իհարկե, կան, բայց չպետք է մոռանալ, որ վարժությունների համակարգը յուրաքանչյուր անձի համար անհատական է, կապված է մարդու տարիքի, առողջության և ֆիզիկական հնարավորությունների հետ: Այսօր ունենք սնկի պես աճող սպորտային վայրեր, ուր բոլորին նույն տեղը լցնելով նույն վարժությունների համակարգն են առաջարկում` միևնույն ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությամբ: Այնտեղից մարդիկ հեռանում են տարբեր առողջական խնդիրներով, ու նրանց հաջորդում են “մոլորյալ“ մարդկանց այլ խմբեր:<br />
Մարդն իր բնույթով ծույլ է, և երբ ես հանձնարարություն եմ տալիս հիվանդներին, ակնկալում եմ, որ այն կկատարվի, լավագույն դեպքում, 20-30 տոկոսով: Ի դեպ, անձնական ուսումնասիրությունների համաձայն` տասը-տասնհինգ տոկոսով կանանց պատասխանատվությունն ավելի բարձր է, քան տղամարդկանցը: Յուրաքանչյուր մարդ պետք է իմանա մարմինը կառավարելու արվեստը, ճանաչի իր օրգանիզմը: Ժողովուրդը ասում է` «առաջ մորթուս, հետո` որդուս», այսինքն` մարդը պետք  պահպանի իր առողջությունը, որ կարողանա օգտակար լինել  նախ` ինքն իրեն, մերձավորներին, ապա նաև` հասարակությանը: Տեղին է ասված` առողջությունը դեռ ամեն ինչ չէ, բայց ամեն ինչը ոչինչ է, երբ չկա առողջությունը:</p>
<p align="right"><strong>Պատրաստեց </strong><br />
<strong>Արմինե Սարգսյանը</strong><br />
<strong>“Իրատես de facto”,  թիվ 12 (222), 28.09-30.09.2010թ.</strong></p>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/%d5%b4%d5%ab%d5%bb%d5%a1%d5%a6%d5%a3%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%a1%d5%ba%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%a3%d5%a5%d5%b6%d5%a5%d5%bf%d5%ab%d5%af-%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%a5%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%b6/?lang=ru"> Kогда большую часть дня сидишь перед компьютером</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Декабрь 4, 2011 11:25</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b4%d5%ab%d5%bb%d5%a1%d5%a6%d5%a3%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%a1%d5%ba%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%a3%d5%a5%d5%b6%d5%a5%d5%bf%d5%ab%d5%af-%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%a5%d5%be%d5%a1%d5%b6%d6%84%d5%b6/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; ПЛОСКОСТОПИЕ</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9cgarnane-petq-e-marel-organizme%e2%80%9d/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9cgarnane-petq-e-marel-organizme%e2%80%9d/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Sun, 04 Dec 2011 11:22:50 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Статьи]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://nor.doctorkarapetyan.am/?p=131</guid>
		<description><![CDATA[“ Я пробежался по песку и прошла головная боль” Различные позвоночные проблемы, мозоли на пальцах ног и деформация, неприятный запах, вплоть до хронической головной боли. Все это иногда [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><strong>“ Я пробежался по песку и прошла головная боль”</strong></p>
<p align="justify"><strong>Различные позвоночные проблемы, мозоли на пальцах ног и деформация, неприятный запах, вплоть до хронической головной боли. Все это иногда напрямую</strong> связано с явлением, называемым плоскостопие. Существуют различные степени плоскостопия, однако,  если быть последовательным, можно оградить себя от дальнейших осложнений, связанных с этим широко распространенным явлением. Физиотерапевт-мануалист, академик ГАГИК КАРАПЕТЯН представляет свои пояснения по этой проблеме.</p>
<p align="justify">Плоскостопие – это неправильное построение внутренней части стопы, которое проявляется опущенным мостиком. Это приводит к отклонению осанки и в основном имеет наследственный характер, иногда – приобретенный. Отклонение стопы часто встречается у парикмахеров, официантов, продавцов, которые по роду своей работы вынуждены проводить большую часть времени на ногах.</p>
<p align="justify">Стопа состоит из 26 косточек, которые связками соединяются друг с другом. При плоскостопии их механизм нарушается. По китайской медицине земля – это стихия ноги, если нога имеет проблему, то энергия не может вытекать из стопы. К стати ,следует отметить, что правая и левая ноги, согласно энергетической медицине, имеют различное значение. Правая – материнская сторона: эмоция и подсознание, левая – отцовская: мысль и логика. По причине плоскостопия возникают боли в ногах, мозоли, артриты, деформационные артрозы. Каждый может определить имеет ли он плоскостопие.</p>
<p align="justify">Необходимо намазать стопы ног жиром, встать на бумагу, так, чтобы тяжесть тела приходилась на обе ноги. Стопа обрисовывается следом жира, наружную часть можно соединить прамой линией, с середины этой линии провести вертикаль и разделить ее на три части. Если след от жира переходит за вторую линию, значит есть плоскостопие. Если родители внимательны и во время замечают, что у ребенка плоскостопие, то в раннем возрасте этот недостаток легко исправить с помощью  физических упражнений. В случае необходимости нужно носить ортопедическую обувь. Отклонение одной части тела приводит к отклонению всей системы. Если, например стопа плоская, то треглавая мышца ( выпуклая часть голени) напряжена, грудная часть наклонена вперед, и вся мышечная система тела приспосабливается к этому отклонению. Люди, имеющие плоскостопие,  часто имеют головные боли, из-за отсутствия амортизации стопы. В это время позвоночник берет на себя все удары; при беге или ходьбе микроудары получает также и головной мозг. Ношение правильной обуви и имение правильной стопы – это проблема, связанная  с национальным генофондом.  С первого взгляда она кажется не важной, но связана с очень сложными отклонениями осанки человека, которые приводят к различным заболеваниям и нетрудоспосбности.</p>
<p align="justify">Уход за ногами, их обработка – должно стать ежедневной работой. В первую очередь, необходимо правильно выбрать обувь: надо носить обувь с мягкими толстыми подметками, пятка и носок – открыты. Обувь должна быть очень удобной на ноге. Любая тесная одежда затрудняет кровообращение, вредя сердцу, например: корсеты, пояса, подтяжки, галстуки, и самое главное – тесная обувь, которая больше затрудняет кровообращение, чем все вышеупомянутое. Высокие каблуки, которые часто носят женщины, способствуют отклонению осанки, затрудняют работу нервно-мышечной системы, в следствии чего возникают боли в спине, различные заболевания позвоночника. Из-за носки неправильной обуви ни одна  из 52 косточек  стопы не находится в правильном положении. Кровь не снабжается, происходит застой, шлаки, оставаясь в клетках, вызывают плохой запах, сосуды повреждаются, и в результате формируются различные типы отклонений осанки. Сжимающие, синтетические чулки также противопоказаны. Природа создала человека, чтобы он ходил босиком, а обувь на высоких каблуках и различные условности – отклонения. Даже от износки обуви можно определить какой болезнью страдает хозяин этой обуви: если изнашивается передняя и внутренняя часть, то у человека проблемы с печенью, если задняя верхняя часть – проблемы с почками и т.д.</p>
<p align="justify">Деформация пальцев ноги – последняя стадия плоскостопия, в этом случае помочь полностью не возможно, но если искривление мешает жизни и болезненно, нужно делать все возможное, вплоть до операции.</p>
<p align="justify">Предлагаю ряд упражнений и советов. Полезно, поочередно стоять в двух тазиках, наполненных холодной, затем, горячей водой, что приводит к быстрому кровообращению в ногах.<br />
Можно ходить разными частями стопы: пятками, носками, опираясь, или как будто ходишь по канату. Сидя, можно подложить под ноги помодному грецкому ореху или бутылку и катать стопами. Хождение по ковру босыми ногами также регулирует кровоснабжение и улучшает работу сердца. Также полезно хлопать стопами, сжатие в кулак стопами, брать различные предметы пальцами ног. Толкание мяча сидя или лежа, или поднятие мяча обеими ногами.Желательно, периодически садится на внешнюю часть стопы, скрестив ноги. Очень важно укреплять стопы ног с помощью массажа.<br />
В мире каждый пятый человек имеет проблему стопы ног, надо сказать, что все рефлекторные центры нашего организма находятся на стопах, ушах и ладонях. Один из мудрецов сказал: “Я пробежался по песку и прошла головная боль” Человеческий организм – это одна целостность,  система, связанная друг с другом. Для того, чтобы было понятно, насколько важна человеческая стопа, скажу, что она – центр всех биологических точек, с помощью которых можно регулировать всю систему органов человека. При плоскостопии не обращаются к врачу, безразличны, но не забывайте, что те, кто имеют плоскостопие, освобождаются от армии.</p>
<p style="text-align: right;"> <strong><br />
Подготовила<br />
Армине Саргсян<br />
“Иратес de facto” No.31(241), 2010г. Декабрь 3-6</strong></p>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9cgarnane-petq-e-marel-organizme%e2%80%9d/?lang=ru"> ПЛОСКОСТОПИЕ</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Декабрь 4, 2011 11:22</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/%e2%80%9cgarnane-petq-e-marel-organizme%e2%80%9d/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; Действитвльный возраст человека- его биологический возраст</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%b6-%d5%a2%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%ac%d5%bd%d5%a5%d5%ac%d5%ab-%d5%a7/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%b6-%d5%a2%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%ac%d5%bd%d5%a5%d5%ac%d5%ab-%d5%a7/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Sun, 04 Dec 2011 10:58:49 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Статьи]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://nor.doctorkarapetyan.am/?p=120</guid>
		<description><![CDATA[Մարդու իրական տարիքը բիոլոգիական տարիքն է ԳԱԳԻԿ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ մ.գ. դոկտոր, ՌԴ Բժշկատեխնիկական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, ֆիզիոթերապևտ-մանուալիստ -Պարո՜ն Կարապետյան, Դուք արդեն 20 տարուց ավել է, ինչ աշխատում եք ողնաշարային [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p align="left"><img class="alignleft size-full wp-image-330" title="de_facto" src="http://doctorkarapetyan.am/wp-content/uploads/de_facto.jpg" alt="" width="615" height="85" /></p>
<p align="left"><strong><img style="margin: 7px;" src="http://doctorkarapetyan.am/images/doc_2.jpg" alt="" width="233" height="175" align="left" hspace="7" vspace="7" /></strong></p>
<p align="left"><strong>Մարդու իրական տարիքը բիոլոգիական տարիքն է</strong></p>
<p align="left"><strong>ԳԱԳԻԿ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ<br />
մ.գ. դոկտոր, ՌԴ Բժշկատեխնիկական<br />
գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս,<br />
ֆիզիոթերապևտ-մանուալիստ</strong></p>
<p align="left"><strong>-Պարո՜ն Կարապետյան, Դուք արդեն 20 տարուց ավել է, ինչ աշխատում եք ողնաշարային ամենատարբեր հիվանդությունն եր ունեցող մարդկանց հետ: Հետաքրքիր է, ողնաշարային հիվանդությունները վերջնական բուժում ունե՞ն:</strong></p>
<p align="justify">-Ողնաշարային հիվանդությունների 80 տոկոսն ունի իդիոպատիկ բնույթ, այսինքն` պատճառը պարզված չէ: Ընդհանրապես, բնության մեջ չկան վերջնական լուծումներ, նույնը կարող ենք ասել նաև մարդու ողնաշարի մասին, որը տարիների ընթացքում մաշվում և դեֆորմացիայի է ենթարկվում:<br />
Մարդը, որպես միկրոկոսմոս, ենթարկվում է նաև բնության կողմից ստեղծված կամակորություններին: Ինչպե՞ս կարող են լուծումները վերջնական լինել, երբ մարդն ու բնությունը ժամանակի և տարածության մեջ մշտապես փոփոխություններ են կրում: Բոլոր ողնաշարային հիվանդությունները նյարդային դասի հիվանդություններ են: Ողնաշարը ամբողջ մարմնի հենասյունն է, որի խաթարումից առաջանում է հիվանդությունների 85-90 տոկոսը: Ճապոնացիներն ասում են` որքան ճկուն է ողնաշարդ, այնքան երկարակյաց ես: Գոյություն ունի մարդու բիոլոգիական տարիք, դա է մարդու իրական տարիքը: Օրինակ, մարդը կարող է լինել 30 տարեկան, սակայն ունենալ 60 տարեկանի օրգանիզմ և հակառակը:</p>
<p align="justify">-Ողնաշարային հիվանդություններն առաջանում են առողջ ապրելակերպի բացակայությունի՞ց:</p>
<p align="justify">-Իհարկե, նաև առողջ ապրելակերպի կանոնների չիմացությունից: Առաջին հերթին պետք է ճանաչես մարմինդ, ինչպես, օրինակ, ավտոմեքենադ, որ կարողանաս այն ավնասվարել: Պետք է իմանալ շարժումների մեխանիկան, ֆիզիկական և շնչառական վարժությունների կատարման հաջորդականությունը և ծանրաբեռնվածությունը, քանզի սխալի դեպքում նույն վարժությունը կարող է և վնասել: Ոչ պակաս կարևոր է ճիշտ սննդակարգը, ջրի օգտագործումը և լիարժեք քունը:</p>
<p align="justify">-Ողնաշարային հիվանդություններն առավել շատ հանդիպում են որոշակի տարիքային խմբերո՞ւմ, թե՞ նման տարանջատում չկա:</p>
<p align="justify">-Ողնաշարային հիվանդությունները ոչ մի տարիքում ոչ ոքի չեն խնայում: Նույնիսկ նորածնի մոտ, սխալ ծննդազատման միջամտության արդյունքում, հնարավոր է վնասել պարանոցը` առաջացնելով ծուռվզություն:</p>
<p align="justify"><strong>-Ինչպե՞ս պետք է ապրել, որպեսզի առողջ ողնաշար ունենալ:</strong></p>
<p align="justify">-Պետք է իմանալ նիստուկացի, շարժուձևի ճիշտ կուլտուրան: Օրինակ, արթնանալիս չի կարելի կտրուկ վեր կենալ: Գիտական ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ կատուները, մինչև վեր կենալը, կատարում են մոտ 60-70 շարժում: Խորհուրդ է տրվում անկողնուց վեր կենալիս թեքվել աջ կողմի վրա, հետո ձեռքով հրվել և նստել: Մարդու ապրելակերպում մեծ տեղ ունի շարժումների պլաստիկան, որը որոշակի կոորդինացիոն որակներ է պահանջում:</p>
<p align="justify"><strong>-Ավելորդ քաշը ողնաշարի վրա չի՞ ազդում:</strong></p>
<p align="justify">-Ավելորդ քաշ նշանակում է ավելորդ ծանրություն հենաշարժողական ապարատի, սիրտ-անոթային<br />
համակարգի վրա, նաև ավել էներգիայի ծախս` մարմնի ջերմությունը 36.6 աստիճան պահպանելու<br />
համար: Ավելորդ քաշի առաջացման պատճառներից է նաև հիպոդինամիան` շարժումների սահմանափակությունը և, իհարկե, նաև մարդկային ծուլությունը:</p>
<p align="justify"><strong>-Ողնաշարային հիվանդությունները արդյոք փոխանցվո՞ւմ են ժառանգաբար:</strong></p>
<p align="justify">-Կառուցվածքային առումով ժառանգաբար փոխանցվում են, օրինակ, սկոլիոզները, կիֆոզները և ուրիշ այլ ողնաշարային հիվանդություններ, որոնք գիտնականների կարծիքով մասամբ ունեն ժառանգական բնույթ:</p>
<p align="justify"><strong>-Ֆիզիոթերապևտ, հոգեբան, մանկավարժ լինելուց բացի, Դուք նաև ՙԴժոխք՚ պոեմի հեղինակն եք, որը նվիրված է 1988թ. դեկտեմբերի 7-ի արհավիրքին: Այդ աշխարհներն ինչպե՞ս եք համատեղում միմյանց հետ:</strong></p>
<p align="justify">-Ես ինքս այնպիսին եմ, ինչպիսին կամ: Բնության մեջ ամեն ինչ մտածված է: Ինչպես մարդու օրգանիզմը, այնպես էլ բոլոր իրերն ու երևույթները միմյանց հետ փոխկապակցված են: Երբեմն գրելու պոռթկումներ եմ ունենում: ՙԴժոխք՚ պոեմը ասմունքի վարպետ Վլ. Աբաջյանի կատարմամբ մտել է ազգային ռադիոյի ՚ոսկե ֆոնդՙ, այնուհետև դարձել վավերագրական ֆիլմ:</p>
<p align="right"><strong>Հարցազրույցը Սուսաննա Թամազյանի</strong></p>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%b6-%d5%a2%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%ac%d5%bd%d5%a5%d5%ac%d5%ab-%d5%a7/?lang=ru"> Действитвльный возраст человека- его биологический возраст</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Декабрь 4, 2011 10:58</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%b6-%d5%a2%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%ac%d5%bd%d5%a5%d5%ac%d5%ab-%d5%a7/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>0 &#8250; Армянка</title>
		<link>http://doctorkarapetyan.am/%d0%b0%d1%80%d0%bc%d1%8f%d0%bd%d0%ba%d0%b0/?lang=ru</link>
		<comments>http://doctorkarapetyan.am/%d0%b0%d1%80%d0%bc%d1%8f%d0%bd%d0%ba%d0%b0/?lang=ru#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 03 Dec 2011 08:18:55 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Gagik Karapetyan</dc:creator>
				<category><![CDATA[Поэзия]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://nor.doctorkarapetyan.am/?p=562</guid>
		<description><![CDATA[ГАГИК КАРАПЕТЯН &#8230; В твоих обьятиях пробыл довольно, От жизни своей отрешившись, доколе Играю и слабостью женской невольно Себя я не предал мучительной боли. Куда мне идти и [..]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p align="center"><strong>ГАГИК КАРАПЕТЯН</strong><br />
<strong>&#8230;</strong><br />
В твоих обьятиях пробыл довольно,<br />
От жизни своей отрешившись, доколе<br />
Играю и слабостью женской невольно<br />
Себя я не предал мучительной боли.</p>
<p align="center">Куда мне идти и кого я сумею<br />
Любить? Ме не нужно других. Как забуду?<br />
И как о любви умолять я посмею<br />
Тебя настоящей, как подлинном чуде.</p>
<p align="center">В твоих я обьятиях пробыл довольно,<br />
Себя предавая мучительной боли.</p>
<p align="center"><strong>…</strong><br />
У меня нет другой возможности воспротивиться,<br />
У меня нет другой возможности,<br />
В сердце боль.<br />
Я уже ненавижу всех вокруг человечищек,<br />
Что несут чепуху от имени целой нации,<br />
Недалеких этих невежд,<br />
Моего народа ленивых тупых убийц.</p>
<p align="center">Я люблю сейчас<br />
Ядовитых змей, живущих в изломах скал<br />
Снежно-белых, чистых,<br />
Ввысь стремящихся гор,<br />
И рожденный бурей бескрайних морей простор,<br />
И свободную голубую дикую даль.</p>
<p align="center">У меня нет другойвозможности,<br />
Я уже ненавижу всех вокруг себя<br />
Варваров.</p>
<p align="center"><strong>…</strong><br />
Год износился,<br />
Зима, как седая старуха,<br />
Села на тихие дали.<br />
И тень вероломства в сердце моем родилась:<br />
Время похолодело с болью моей,-<br />
И еще один призрак надежды<br />
В душу мою подмешал этот запах зимы.<br />
Жизнь словно катится вниз<br />
Снежным комом,<br />
Который однажды растает<br />
И доставит любви восхитительнейшую<br />
Весну.</p>
<p align="center"><strong>…</strong><br />
<strong><em>Жене Карине</em></strong><strong></strong></p>
<p align="center">Ты орассвеченная дверь надежды,<br />
Цветок, покинувший Эдемский сад,<br />
Ты рождена луной в зеленом поле<br />
И нежен твой и сладок аромат.<br />
Любовь моя, единственная в мире,<br />
Нектар мой флердоранжевый, синей<br />
Небес, ты мою душу осветила,<br />
Возьми на плечи тяжесть темных дней.</p>
<p align="right">Перевод <strong>Анаид ТАДЕВОСЯН</strong></p>
<div align="right"><strong>/ПОЭЗИЯ/</strong> армянка</div>
<p><a href="http://doctorkarapetyan.am/%d0%b0%d1%80%d0%bc%d1%8f%d0%bd%d0%ba%d0%b0/?lang=ru"> Армянка</a> was originally published on <a href="http://doctorkarapetyan.am">ACADEMICIAN  GAGIK  KARAPETYAN</a> on Декабрь 3, 2011 12:18</p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://doctorkarapetyan.am/%d0%b0%d1%80%d0%bc%d1%8f%d0%bd%d0%ba%d0%b0/?lang=ru/feed/&#038;lang=ru</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>
